Η αναμέτρηση της Αργεντινής με την Αγγλία απόψε (22:00, ΕΡΤ1) στον ημιτελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου δεν αποτελεί μόνο μια μεγάλη ποδοσφαιρική μονομαχία, αλλά και μια σύγκρουση διαφορετικών ιστορικών διαδρομών και αντιλήψεων γύρω από την εθνική ταυτότητα.
Η Αγγλία, η χώρα που γέννησε το ποδόσφαιρο αλλά αρνήθηκε να συμμετάσχει στις τρεις πρώτες διοργανώσεις του Παγκοσμίου Κυπέλλου, καθώς θεωρούσε ότι το άθλημα της ανήκε, έχει πλέον μεταμορφώσει την εικόνα της Εθνικής της ομάδας. Το σημερινό αγγλικό αντιπροσωπευτικό συγκρότημα αντανακλά περισσότερο τη σύγχρονη, πολυπολιτισμική κοινωνία της χώρας, με παίκτες διαφορετικών καταβολών να αποτελούν βασικά στελέχη του.
Αντίθετα, η ποδοσφαιρική ταυτότητα της Αργεντινής παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με έναν μύθο που διαμορφώθηκε ήδη από τη δεκαετία του 1920 και ο οποίος, σε μεγάλο βαθμό, δημιουργήθηκε σε αντιπαράθεση με το αγγλικό μοντέλο παιχνιδιού.
Σύμφωνα με τον Πάμπλο Αλαμπάρσες, καθηγητή λαϊκής κουλτούρας στο Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες, μετά την εισαγωγή του ποδοσφαίρου στην Αργεντινή από τους Βρετανούς, οι πρώτοι αθλητικοί δημοσιογράφοι της χώρας ενθάρρυναν την ανάπτυξη ενός διαφορετικού τρόπου παιχνιδιού, που θα εξέφραζε μια ξεχωριστή εθνική φυσιογνωμία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί άρθρο του 1928 από τον συντάκτη του περιοδικού «El Grafico», γνωστό ως Μποροκότο, ο οποίος περιέγραψε τη μορφή του ιδανικού Αργεντινού ποδοσφαιριστή: έναν κοντό, αδύνατο παίκτη με σκούρα μαλλιά, πονηρό χαμόγελο και ιδιαίτερη ευφυΐα στο παιχνίδι.
Όπως αναφέρει ο συγγραφέας Τζόναθαν Γουίλσον στο βιβλίο του «Angels With Dirty Faces: The Footballing History of Argentina», η περιγραφή αυτή παραπέμπει σήμερα στον Ντιέγκο Μαραντόνα, αν και γράφτηκε περισσότερες από τρεις δεκαετίες πριν από τη γέννησή του.
Αυτός ο χαρακτήρας, γνωστός ως «pibe», ο ποδοσφαιριστής της γειτονιάς με την τεχνική, την ευρηματικότητα και την ικανότητα να ξεπερνά τα εμπόδια, αποτέλεσε βασικό στοιχείο της αργεντίνικης ποδοσφαιρικής ταυτότητας.
Η Αργεντινή των αρχών του 20ού αιώνα ήταν μια χώρα που διαμορφωνόταν μέσα από τεράστια μεταναστευτικά κύματα, κυρίως από την Ιταλία αλλά και από την Ισπανία και την Ανατολική Ευρώπη. Στις αρχές της δεκαετίας του 1910, σχεδόν ο μισός πληθυσμός του Μπουένος Άιρες είχε γεννηθεί εκτός χώρας.
Με το πέρασμα των δεκαετιών, η μετανάστευση περιορίστηκε, όμως η ιδέα του «pibe» παρέμεινε ζωντανή. Για πολλούς, ακόμη και χαρακτηριστικά όπως οι αμφιλεγόμενες ψυχολογικές τακτικές του τερματοφύλακα Εμιλιάνο Μαρτίνες στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του Κατάρ απέναντι στη Γαλλία αποτελούν έκφραση αυτής της κουλτούρας.
«Η αργεντίνικη κουλτούρα μας οδήγησε στην κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Κατάρ. Η γνώση και η πονηριά μας μάς βοήθησαν να επικρατήσουμε σε έναν αγώνα όπου η Γαλλία είχε επιστρέψει στο σκορ. Αυτά είναι πράγματα που μαθαίνεις στον δρόμο», είχε δηλώσει ο παλαίμαχος διεθνής Χόρχε Βαλντάνο.
Η αλλαγή της αγγλικής ταυτότητας
Η Αγγλία, από την πλευρά της, υπήρξε επίσης χώρα μεταναστών, κυρίως όμως τις τελευταίες δεκαετίες, με ανθρώπους από τις πρώην αποικίες και από διάφορες περιοχές του κόσμου να εγκαθίστανται στη χώρα.
Αυτή η κοινωνική αλλαγή αποτυπώθηκε και στην Εθνική ομάδα, όπου πολλοί ποδοσφαιριστές είναι δεύτερης ή τρίτης γενιάς μετανάστες.
«Η Εθνικη έχει αλλάξει βαθιά τους πολιτιστικούς και κοινωνικούς κανόνες γύρω από το ποιος θεωρείται Άγγλος», σημείωσε ο Σάντερ Κάτγουαλα, διευθυντής του οργανισμού British Future που ασχολείται με ζητήματα διαφορετικότητας και ένταξης.
Μετά την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1966 και την επίδραση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στη συλλογική μνήμη, η αγγλική ταυτότητα συνδέθηκε για χρόνια με έναν πιο παραδοσιακό εθνικισμό. Στη δεκαετία του 1990, τα φαινόμενα χουλιγκανισμού και η καχυποψία απέναντι στους ξένους παρέμεναν έντονα.
Η διοργάνωση του Euro 1996 στην Αγγλία αποτέλεσε, σύμφωνα με τον Κάτγουαλα, σημείο αλλαγής. Το σύνθημα «Football’s coming home» εξέφρασε περισσότερο την ελπίδα και την κοινή εμπειρία της προσπάθειας παρά μια βεβαιότητα κατάκτησης τίτλων.
Η Αγγλία άλλαξε σταδιακά και στον τρόπο στελέχωσης της ομάδας της, επιλέγοντας για πρώτη φορά ξένο ομοσπονδιακό τεχνικό με τον Σβεν-Γκόραν Έρικσον, ενώ σήμερα βρίσκεται υπό τις οδηγίες του Γερμανού Τόμας Τούχελ.
Η περίπτωση της Αγγλίας είναι ιδιαίτερη, καθώς αποτελεί μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου και δεν είναι ανεξάρτητο κράτος. Σύμφωνα με τον Κάτγουαλα, η Εθνική είναι ίσως ο θεσμός που εκφράζει περισσότερο την αγγλική ταυτότητα, κάτι που συμμερίζονται τόσο λευκοί όσο και πολίτες διαφορετικών εθνοτικών καταβολών.
Η πορεία αυτή δεν ήταν πάντα ομαλή. Μετά την ήττα της Αγγλίας στον τελικό του Euro 2020 από την Ιταλία στα πέναλτι, οι μαύροι ποδοσφαιριστές που αστόχησαν δέχθηκαν κύμα ρατσιστικών επιθέσεων στο διαδίκτυο.
«Όταν φτάσαμε στον τελικό ένιωθες ότι η χώρα είχε ενωθεί. Όταν όμως χάθηκαν τα πέναλτι, ξαφνικά δεν ήταν Άγγλοι, ήταν απλώς μαύροι. Ο καθένας μπορεί να χάσει ένα πέναλτι», είχε δηλώσει ο Τζουντ Μπέλινγκχαμ.
Ο ίδιος ο Μπέλινγκχαμ, με μικτή καταγωγή, θεωρείται από πολλούς σύμβολο της νέας εποχής της αγγλικής κοινωνίας, καθώς οι εξαιρετικές εμφανίσεις του έχουν ενώσει τους φιλάθλους, που συχνά τον αποθεώνουν τραγουδώντας το «Hey Jude» των Beatles.
«Έχουμε ενώσει αυτό το έθνος», δήλωσε ο τερματοφύλακας της Αγγλίας Τζόρνταν Πίκφορντ ενόψει του ημιτελικού, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η ομάδα του δεν μπορεί να υποτιμήσει την Αργεντινή.
«Βρισκόμαστε στον ημιτελικό και γνωρίζουμε ότι δεν μπορούμε να κοιτάμε πέρα από την Αργεντινή. Θα είναι ένα δύσκολο και σπουδαίο παιχνίδι. Θέλουμε όμως να χαρίσουμε χαμόγελα στους φιλάθλους μας».
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
