Επίσκεψη Λ. Μενδώνη στο Αλκαζάρ: Αποδίδεται στο κοινό μετά από 37 χρόνια – «Δυο γενιές Θεσσαλονικέων δεν είχαν δει το μνημείο χωρίς σκαλωσιές»

Μετά από 37 χρόνια αναμένεται να αποδοθεί τον Οκτώβρη στο κοινό το Αλκαζάρ (Τέμενος Χαμζά Μπέη) στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με τη Λίνα Μενδώνη να πραγματοποιεί σήμερα (1/9) αυτοψία στο σημείο.

Το μνημείο αναστηλώθηκε τους τελευταίους 22 μήνες. Ήταν ένα έργο που ξεκίνησε τον Μάιο του 2024 και ολοκληρώθηκε στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης. Θα αποδοθεί στο MOMUS, τον Οργανισμό Μουσείων της Θεσσαλονίκης και θα λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος.

Θα είναι διαρκώς ανοικτό -όπως διαβεβαίωσε η Λ.Μενδώνη- καθώς στο σημείο θα γίνονται πάντα εκθέσεις και έτσι το κοινό θα έχει τη δυνατότητα από τις αρχές Οκτώβρη να το επισκεφθεί.

Λίνα Μενδώνη: «Χαρούμενη μέρα για τη Θεσσαλονίκη – Το Αλκαζάρ απελευθερώθηκε από τα “δεσμά” του

Σε σημερινή ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού με αφορμή την ολοκλήρωση των εργασιών τονίζεται ο ιστορικός χαρακτήρας του μνημείου Χαμζά Μπέη (Αλκαζάρ) στη Θεσσαλονίκη, ενός μνημείου, όπως αναφέρεται, άρρηκτα συνδεδεμένου με την ιστορία και τη διαχρονική μνήμη της πόλης, το οποίο για σχεδόν τέσσερεις δεκαετίες παρέμενε καλυμμένο από σκαλωσιές. Όπως επισημαίνει το ΥΠΠΟ το έργο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με το υπουργείο Πολιτισμού να τηρεί στο ακέραιο τη σχετική δέσμευση για την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης και συντήρησης, έως τις 31 Αυγούστου.

Κατά την παρουσίαση του αποκατεστημένου μνημείου, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, εξέφρασε τη μεγάλη χαρά όλων των υπηρεσιακών στελεχών για την ολοκλήρωση του έργου, επισημαίνοντας την σημασία της επιστροφής του μνημείου στην πόλη:

«Σήμερα, είναι μια ημέρα ιδιαίτερης χαράς για όλους μας, αλλά και μια σημαντική στιγμή για το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο, με αίσθημα ευθύνης και συνέπειας απέναντι στην πολιτιστική μας κληρονομιά, αποδίδει στη Θεσσαλονίκη ένα πολύτιμο κομμάτι της ιστορίας της, ένα μνημείο αποκατεστημένο και λαμπρό, όπως αξίζει στην πόλη. Με την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης, το Χαμζά Μπέη – το γνωστό στους περισσότερους Θεσσαλονικείς ως “Αλκαζάρ” – απαλλάσσεται από τις σκαλωσιές που για περισσότερο από τρεις δεκαετίες αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος της εικόνας του και είχαν συνδεθεί με τη μνήμη δύο γενεών κατοίκων και επισκεπτών της πόλης».

»Πρόκειται για ένα μνημείο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη διαχρονική ιστορία της Θεσσαλονίκης, από την ίδρυσή του τον 15ο αιώνα έως τη νεότερη εποχή, όταν λειτούργησε ως κινηματογράφος και έγινε ευρύτερα γνωστό ως “Αλκαζάρ”, όνομα που παραμένει ζωντανό στη συλλογική μνήμη των Θεσσαλονικέων. Για το συγκεκριμένο έργο είχαμε μια σημαντική υποχρέωση απέναντι στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και στις δεσμεύσεις που είχαμε αναλάβει: να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου όλες οι εργασίες που χρηματοδοτήθηκαν από τους πόρους του. Το Υπουργείο Πολιτισμού υπήρξε απολύτως συνεπές στη δέσμευση του, αποδεικνύοντας ότι ο σωστός σχεδιασμός, η επιστημονική επάρκεια και η αφοσίωση των στελεχών του μπορούν να φέρουν εις πέρας ακόμη και τα πιο απαιτητικά έργα αποκατάστασης. Ένα εξαιρετικά σύνθετο και δύσκολο έργο -ιδιαίτερα για λόγους στατικότητας- ολοκληρώθηκε, σε διάστημα περίπου δύο ετών, από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού σε συνεργασία που ανέπτυξε με τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης».

Νέα ζωή ως εκθεσιακός χώρος

Το επόμενο διάστημα, το μνημείο πρόκειται να αποκτήσει έναν νέο, ενεργό ρόλο στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης. Για τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του, θα φιλοξενεί εκθέσεις που θα αφορούν στην ιστορία της πόλης, μέσα από τη συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης με το MOMus.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, το μνημείο θα αποδοθεί επίσημα στους Θεσσαλονικείς μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου, παράλληλα με την πρώτη έκθεση που θα οργανωθεί στον χώρο. Η αποκατάσταση του Χαμζά Μπέη – Αλκαζάρ σηματοδοτεί την επιστροφή ενός σημαντικού ιστορικού τοπόσημου στον σύγχρονο αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης και τη δημιουργία ενός νέου πολιτιστικού χώρου, ανοιχτού στην πόλη και τους κατοίκους της.

Ο αρχιτεκτονικός και ζωγραφικός διάκοσμος του μνημείου εντυπωσιάζει. Η αναστήλωση ήταν ένα δύσκολο έργο σε ό,τι αφορά τη στατικότητα, με δεδομένο ότι από κάτω βρίσκεται ο σταθμός Βενιζέλου του μετρό, οπότε χρειάστηκε να γίνουν πολύ εξειδικευμένες εργασίες έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι το μνημείο θα είναι ασφαλές τα επόμενα χρόνια.

Ρεπορτάζ: Όλγα Νίκου