ΣΥΡΙΖΑ: Οι ΑΠΕ μειώνουν την τιμή της χονδρικής – Γιατί δεν μειώνεται ο λογαριασμός;

Σε κοινή ανακοίνωσή του, το Τμήμα Ενέργειας & Περιβάλλοντος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και ο Τομεάρχης της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Μίλτος Ζαμπάρας, αναφέρονται στο ενεργειακό κόστος και στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, θέτοντας το ερώτημα γιατί, ενώ οι ΑΠΕ μειώνουν τη χονδρική τιμή, αυτό δεν αποτυπώνεται στους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Συγκεκριμένα, σημειώνουν ότι σε πρόσφατη ανάρτησή του στην πλατφόρμα LinkedIn, ο υφυπουργός Ενέργειας κ. Τσάφος παρέθεσε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας (DAM) στο Χρηματιστήριο Ενέργειας μειώνεται όταν αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ, κάτι που χαρακτηρίζουν τεχνικά ορθή και αναμενόμενη διαπίστωση, καθώς οι ΑΠΕ, λόγω του χαμηλού οριακού κόστους παραγωγής τους, συμβάλλουν στη μείωση της τιμής της αγοράς επόμενης ημέρας.

Ωστόσο, τονίζουν ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η μείωση μεταφέρεται τελικά στον λογαριασμό κατανάλωσης, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τα νοικοκυριά, επισημαίνοντας ότι, δυστυχώς, η πραγματικότητα δείχνει πως αυτό δεν συμβαίνει στον βαθμό που θα έπρεπε.

Παράλληλα, αναφέρουν ότι ο υφυπουργός, ασκώντας κριτική σε έρευνα της The Green Tank, επαναλαμβάνει τον ισχυρισμό περί βελτίωσης των τιμών ρεύματος από την πολιτική της ΝΔ, τον οποίο χαρακτηρίζουν ως μύθο που απέχει από την πραγματικότητα.

Ειδικότερα, εξηγούν ότι η χονδρική τιμή δεν περιορίζεται στη DAM/MCP, αλλά επιβαρύνεται από πρόσθετες χρεώσεις και μηχανισμούς, κυρίως μέσω των ΛΠ1, ΛΠ2 και ΛΠ3 (κόστος εξισορρόπησης).

Σύμφωνα με στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, τα οποία επικαλούνται, οι προσαυξήσεις αυτές αυξήθηκαν από περίπου 13 €/MWh το 2023 σε περίπου 21 €/MWh το 2025, αυξάνοντας τη χονδρική κατά περίπου 20% και επιβαρύνοντας την αγορά κατά περίπου 1,2 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, υπογραμμίζουν ότι σε ώρες υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ, ενώ η DAM μειώνεται, παρατηρείται ταυτόχρονα εκτίναξη του ΛΠ3, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπέρασε τα 80 €/MWh, σύμφωνα με στοιχεία ΕΝΕΧ και ΑΔΜΗΕ.

Χαρακτηριστικό είναι το σχετικό διάγραμμα:

Το φαινόμενο αυτό, όπως σημειώνουν, σχετίζεται με την αγορά εξισορρόπησης, καθώς την ίδια στιγμή που περικόπτεται παραγωγή ΑΠΕ λόγω αδυναμίας απορρόφησης, παραμένουν σε λειτουργία πάνω από 1.000 MW θερμικών μονάδων, συχνά υπό καθεστώς “constrained” με αποζημίωση “pay as bid”, γεγονός που μπορεί να εκτοξεύσει τιμές στα 300–400 €/MWh ή και υψηλότερα.

Με απλά λόγια, οι ΑΠΕ μειώνουν τη DAM, όμως σημαντικό μέρος του οφέλους χάνεται στο κόστος εξισορρόπησης και στις στρεβλώσεις της αγοράς πριν φτάσει στον καταναλωτή.

Σε σχέση με το αν έχουν βελτιωθεί οι τιμές ρεύματος από την πολιτική της ΝΔ, υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα δεν έχει βελτιώσει τη θέση της από το 2019, αλλά αντίθετα αυτή έχει επιδεινωθεί.

Αναφέρουν ότι η χώρα από τιμές περίπου 28% χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ έχει φτάσει σήμερα να βρίσκεται περίπου στο 18%, παρά την αύξηση των ΑΠΕ (στοιχεία Eurostat 2025).

Επιπλέον, σημειώνουν ότι η Ελλάδα έχει μετακινηθεί από την 16η στη 12η ακριβότερη θέση στην ΕΕ για τα νοικοκυριά, και από τη 16η στη 10η θέση για τις επιχειρήσεις.

Παρότι στηρίζουν την ενεργειακή μετάβαση, τονίζουν ότι αυτή πρέπει να υπηρετεί την κοινωνία και όχι να οδηγεί σε υπερκέρδη και στρεβλώσεις που προκαλούν ακρίβεια και οικονομική ασφυξία.

Γι’ αυτό, προτείνουν άμεσα μέτρα όπως διαφάνεια στην αγορά εξισορρόπησης, επενδύσεις σε αποθήκευση και δίκτυα, και περιορισμό ακραίων περιθωρίων κέρδους.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι τα κέρδη EBITDA των εταιρειών ενέργειας αυξήθηκαν από περίπου 1,5 δισ. ευρώ (2021) σε περίπου 3,5 δισ. ευρώ (2024) και αναμένεται να φτάσουν τα 4 δισ. ευρώ (2025).

Τέλος, σημειώνουν ότι τα μέτρα για τη βιομηχανία, όπως οι ΥΚΩ, είναι ανεπαρκή, ενώ η ελληνική βιομηχανία αντιμετωπίζει υψηλότερο κόστος από χώρες όπως η Βουλγαρία (~62,5 €/MWh) και η Γερμανία (~50 €/MWh), όταν στην Ελλάδα το κόστος φτάνει τα 100–140 €/MWh.

Καταλήγουν ότι η χώρα χρειάζεται μια νέα ενεργειακή πολιτική με διαφάνεια, κοινωνικό όφελος και πραγματική μείωση του κόστους ενέργειας, ενώ θέτουν το ερώτημα γιατί δεν αξιοποιούνται πλήρως εργαλεία όπως το CISAF, που εφαρμόζονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.