Ο Βενσάν Κασέλ θεωρεί ντροπή που ο Ρομάν Γαβράς δεν μιλάει ακόμα Ελληνικά

Ο Βενσάν Κασέλ μιλά στην ΕΡΤ από τα γυρίσματα της «Θυσίας» στη Σαντορίνη, για τον Ρομέν Γαβρά, τον μυστηριώδη δισεκατομμυριούχο που υποδύεται, το χρήμα, την πολιτική διάσταση του κινηματογράφου και τη σχέση του με την Ελλάδα.

Η σχέση του Βενσάν Κασέλ με τον Ρομέν Γαβρά κρατάει χρόνια. Ο Γάλλος ηθοποιός γνώρισε τον Γαβρά όταν εκείνος ήταν ακόμη έφηβος, παρακολούθησε την εξέλιξή του και πρωταγωνίστησε ήδη από το μεγάλου μήκους σκηνοθετικό του ντεμπούτο, το Θα έρθει η Μέρα και για Εμάς. Σήμερα συναντιούνται ξανά στη «Θυσία» («Sacrifice»), την πρώτη αγγλόφωνη ταινία μεγάλου μήκους του Ελληνογάλλου δημιουργού, με τους Chris Evans, Anya Taylor-Joy, Salma Hayek Pinault, John Malkovich, Ambika Mod, Yung Lean και Charli XCX να συμπληρώνουν το διεθνές καστ.

Στη νέα ταινία, ο Κασέλ υποδύεται τον Μπράκεν, έναν ψυχρό, εξαιρετικά πραγματιστή δισεκατομμυριούχο και έναν από τους ανθρώπους που αιχμαλωτίζει μια ριζοσπαστικοποιημένη ομάδα κατά τη διάρκεια ενός πολυτελούς φιλανθρωπικού γκαλά.

Η συνάντησή μας έγινε στη Σαντορίνη, στη διάρκεια των γυρισμάτων, όταν πολλά στοιχεία της ιστορίας παρέμεναν ακόμη απολύτως απόρρητα. Ο Κασέλ, όμως, έδωσε αρκετές ενδείξεις για τον τόνο και τις ιδέες της ταινίας. Κυρίως, συμπύκνωσε το πολιτικό της υπόβαθρο σε μία φράση: «Ο κυνισμός των ελίτ συγκρούεται με τον φανατισμό των απελπισμένων».

Σε μια εποχή που η ταινία έχει ήδη κάνει το διεθνές της ταξίδι από το Τορόντο (TIFF) και ετοιμάζεται για την ελληνική της πρεμιέρα, η φράση αυτή μοιάζει να αποκαλύπτει πολύ περισσότερα από όσα μπορούσε τότε να πει ο ηθοποιός.

Είναι η πρώτη φορά που γυρίζεις ταινία στην Ελλάδα. Πώς ήταν η εμπειρία;

(Αφού το επεξεργάζεται και του επιβεβαιώνω ότι δεν έχει ξαναγυρίσει ταινία στην Ελλάδα). Ναι, είναι η πρώτη φορά που γυρίζω εδώ. Είναι υπέροχο να δουλεύεις σε μια χώρα όπου τρως καλά, οι άνθρωποι είναι ευγενικοί και το περιβάλλον είναι όμορφο.

Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, όλα αυτά τα μέρη είναι πραγματικά ένα όνειρο για γυρίσματα. […]

Με τον Ρομέν Γαβρά δεν σας συνδέει απλώς μια επαγγελματική σχέση αλλά και μια πολύχρονη φιλία. Τι ήταν εκείνο που σε έκανε να θέλεις να συμμετάσχεις ξανά σε ταινία του;

Θα συμμετείχα σχεδόν σε οτιδήποτε έκανε ο Ρομέν. Έχουμε πολύ δυνατή σχέση. Νομίζω ότι τον γνώρισα όταν ήταν περίπου 13 ή 14 ετών. Ήταν τότε στην αρχή μαζί με τον Kim Chapiron και όλη εκείνη την παρέα. Από πολύ νωρίς πίστευα ότι είχαν έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο να βλέπουν το σινεμά. Είχαν ήδη ένα δικό τους ύφος. Με τον καιρό γίναμε πολύ κοντινοί. Περνούσαμε χρόνο μαζί και πάντοτε αισθανόμουν ότι γύρω από τον Ρομέν και αυτή την ομάδα υπήρχε κάτι που έμοιαζε με οικογένεια. Και φυσικά θεωρώ τον Ρομέν έναν απίστευτο σκηνοθέτη όσον αφορά την εικόνα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Πιστεύω επίσης ότι έχει ακόμη πάρα πολλά να δώσει, γιατί εξελίσσεται τόσο ως άνθρωπος όσο και ως σκηνοθέτης.

Ο ρόλος σου ήταν εξαρχής αυτός που βλέπουμε στην ταινία;

Όχι. Στην αρχή δεν ήταν αυτός ο ρόλος. Επρόκειτο να παίξω έναν μικρότερο χαρακτήρα και είχα πει αμέσως ναι. Στη συνέχεια όμως αυτό εξελίχθηκε και έγινε ο Μπράκεν. Δεν μπορώ να σας πω πολλά για την ιστορία, αλλά είναι ένας πολύ ενδιαφέρων ρόλος. Ειλικρινά, ακόμη και χωρίς να είχα διαβάσει το σενάριο, θα ήμουν χαρούμενος να συμμετέχω. Όταν μετά είδα και ολόκληρο το καστ και κατάλαβα καλύτερα την ιδέα, το περιεχόμενο και το ύφος της ταινίας, μου φάνηκε απολύτως φυσικό να βρίσκομαι εδώ.

Μπορείς να μας αποκαλύψεις έστω κάτι για τον Μπράκεν;

Μπορώ να σας πω μόνο δύο πράγματα και ξέρω ότι θα απογοητευτείτε! Το πρώτο είναι ότι, με μία φράση, είμαι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο. Από εκεί και πέρα, αφήνω τη φαντασία σας να δουλέψει. Έχουμε αρκετές τέτοιες φιγούρες γύρω μας σήμερα, μέσα από τα μέσα ενημέρωσης. Και μπορώ να σας πω κάτι ακόμη. Η αρχική ιδέα πίσω από ένα κομμάτι της ιστορίας προέκυψε από μια περιπέτεια που είχα ζήσει στη Ρωσία, όπου βρέθηκα κάποτε σε μια κατάσταση με πολλούς διάσημους ανθρώπους. Κάποια στιγμή συζητούσαμε πόσο παράξενο και ενδιαφέρον θα ήταν αν όλοι αυτοί οι άνθρωποι απάγονταν από τρομοκράτες. Και αυτό είναι το μόνο που θα πάρετε από εμένα σήμερα!

Η ίδια η λέξη «θυσία» έχει πολύ ισχυρό φορτίο. Ποια θα ήταν η μεγαλύτερη προσωπική θυσία που θα έκανες εσύ για μια ταινία;

Καμία! Η δουλειά είναι δουλειά. Η ζωή είναι καλύτερη.

Υπάρχουν στοιχεία του δικού σου χαρακτήρα μέσα στον Μπράκεν;

Νομίζω ότι είναι διαυγής. Βλέπει τα πράγματα όπως πραγματικά είναι. Δεν παρασύρεται από ιδεολογίες και δεν χάνει χρόνο γύρω από αυτές. Πηγαίνει κατευθείαν στην ουσία. Ξέρει πώς λειτουργεί ο κόσμος.

Αυτό συνδέεται ίσως και με το πολιτικό στοιχείο που υπάρχει πάντοτε στις ταινίες του Ρομέν Γαβρά.

Απολύτως. Και σε αυτή την ταινία πολύ έντονα. Άκουσα τι συζητούσατε προηγουμένως με τον Ρομέν για τον πατέρα του. Αν υπάρχει κάτι που πιστεύω ότι πραγματικά πήρε ο Ρομέν από τον Κώστα Γαβρά, είναι ακριβώς αυτή η πολιτική διάσταση. Φυσικά με εντελώς διαφορετικό τρόπο, διαφορετικό ύφος και διαφορετική σκηνοθετική γλώσσα. Αλλά μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον όπου υπήρχε η ιδέα ότι, αν κάνεις κάτι, πρέπει κατά κάποιον τρόπο να σημαίνει κάτι.

Υπάρχει σήμερα, κατά τη γνώμη σου, μεγαλύτερος χώρος για τοπικές ιστορίες να φτάσουν σε ένα διεθνές κοινό;

Νομίζω ότι ναι, και ίσως σε αυτό να έχουν παίξει ρόλο και οι πλατφόρμες. Για πολλά χρόνια, ειδικά στην Ευρώπη, είχαμε απορροφηθεί σχεδόν ολοκληρωτικά από την αμερικανική κουλτούρα, μέσα από τις ταινίες, τη μουσική και πολλά άλλα.

Ίσως σήμερα υπάρχει μια μεγαλύτερη τάση να εκτιμάται ξανά το τοπικό περιεχόμενο. Βέβαια, ας λέμε την αλήθεια: πολλές φορές εξακολουθεί να χρηματοδοτείται από αμερικανικά χρήματα. Είτε πρόκειται για την Apple είτε για το Netflix είτε για την Amazon, δεν μιλάμε ακριβώς για «τοπικό» κεφάλαιο, αλλά τουλάχιστον δημιουργείται περισσότερος χώρος ώστε άνθρωποι από διαφορετικές χώρες να αφηγούνται τις δικές τους ιστορίες και αυτές οι ιστορίες να μπορούν στη συνέχεια να ταξιδέψουν σε όλο τον κόσμο. Αυτό είναι το θετικό στοιχείο.

Ο χαρακτήρας σου είναι ένας εξαιρετικά πλούσιος άνθρωπος. Τι σημαίνει για σένα προσωπικά το χρήμα;

Όπως φαντάζομαι για τους περισσότερους ανθρώπους, σημαίνει ελευθερία. Τη δυνατότητα να μην είσαι υπερβολικά ευάλωτος απέναντι σε όλα όσα σου επιβάλλει η κοινωνία.

Έχεις παίξει αρκετούς σκοτεινούς ή ακραίους χαρακτήρες. Υπάρχει κάποιος από αυτούς που βρίσκεται πιο κοντά σε κάποια πλευρά του πραγματικού σου εαυτού; (σ.σ. του λέω τη δική μου “υποψία” και απλά μου επιβεβαιώνει ότι είμαι λάθος).

Είναι αστείο, γιατί με τα χρόνια κατάλαβα ότι έχω παίξει αρκετούς κάπως διαταραγμένους τύπους. Και πολλές φορές έχω δει ανθρώπους να με αντιμετωπίζουν σαν να είμαι πραγματικά έτσι.

Υποθέτω ότι αυτό είναι κατά κάποιον τρόπο το καλύτερο κομπλιμέντο: όταν ο κόσμος πιστεύει ότι είσαι αυτό που παίζεις. Δεν νομίζω όμως ότι είμαι πραγματικά κανένας από αυτούς τους χαρακτήρες. Ως ηθοποιός χρειάζεται πάντα να συνδέσεις τον χαρακτήρα με κάποια πλευρά του εαυτού σου και μετά να τη μεγαλώσεις ή να τη μικρύνεις ανάλογα με τις ανάγκες του ρόλου.

Στο «Irréversible» (Μη Αναστρέψιμος), για παράδειγμα, η οργή είναι τρομακτικά έντονη. Θα μπορούσε να προέρχεται από μια πραγματική πλευρά σου;

Παραδόξως, δεν είμαι βίαιος. Καθόλου. Υπάρχει εκείνη η έκφραση για τον άνθρωπο που γαβγίζει πολύ αλλά δεν δαγκώνει. Εγώ είμαι περισσότερο έτσι. Υπάρχουν άλλοι που δεν γαβγίζουν ποτέ και στο τέλος σκοτώνουν. Αυτοί νομίζω ότι είναι οι πραγματικά επικίνδυνοι.

Προέρχεσαι και εσύ από μια οικογένεια με έντονη παρουσία στις τέχνες, ενώ σήμερα βλέπεις και την επόμενη γενιά να ακολουθεί έναν αντίστοιχο δρόμο. Τι είναι εκείνο που κάνει αυτόν τον κόσμο τόσο ελκυστικό;

Όταν μεγαλώνεις βλέποντας τους γονείς σου να κάνουν αυτή τη δουλειά, όλο αυτό είναι γεμάτο φαντασία. Ταξιδεύεις. Βλέπεις μεγάλους ανθρώπους να προσποιούνται ότι είναι κάποιοι άλλοι, να μεταμφιέζονται, να παίζουν. Είναι πολύ ελκυστικό. Και όταν συνειδητοποιείς ότι μπορείς μέσα από αυτό να εκφραστείς και να βρεις μια μορφή ελευθερίας, τότε γίνεται ακόμη πιο δυνατό. Είναι ένας πολύ όμορφος τρόπος να περάσεις τη ζωή σου πάνω στη Γη: να λες ιστορίες και μέσα από αυτές να ανακαλύπτεις και τον εαυτό σου.

Στη «Θυσία» οι τοποθεσίες είναι πολύ ιδιαίτερες. Για έναν ηθοποιό, πόσο βοηθά ένα περιβάλλον σαν τη Σαντορίνη ή τα υπόλοιπα τοπία όπου γυρίστηκε η ταινία;

Αυτή είναι περισσότερο ερώτηση για τον σκηνοθέτη.

Μας ρωτούν συχνά αν μας βοηθάει το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε ένα εντυπωσιακό περιβάλλον. Η αλήθεια είναι ότι θα μπορούσες να βρίσκεσαι ακόμη και πάνω σε μια σκηνή και να περάσεις ακριβώς μέσα από τα ίδια συναισθήματα. Είναι φυσικά υπέροχο για εμάς να βρισκόμαστε σε τέτοιες τοποθεσίες. Αλλά ύστερα από δέκα λεπτά σταματάς να βλέπεις τι υπάρχει γύρω σου. Βρίσκεσαι μέσα στον χαρακτήρα και απέναντι από τον άνθρωπο με τον οποίο παίζεις. Αυτό είναι το πραγματικό κέντρο της δουλειάς σου. Ο άλλος βασικός παράγοντας είναι η κάμερα. Τα υπόλοιπα είναι το φόντο, η αξία παραγωγής, το θέαμα γύρω σου. Για έναν ηθοποιό όμως δεν είναι απολύτως απαραίτητα σε ένα σωματικό ή συναισθηματικό επίπεδο.

Αν μπορούσες να «εξαφανίσεις» χωρίς καμία συνέπεια έναν ηθοποιό από μια ταινία που αγαπάς για να πάρεις τον ρόλο του, ποιον θα επέλεγες;

Δεν λειτουργώ έτσι. Ξέρω πόσο δύσκολο και περίπλοκο είναι να φτάσεις στο σημείο όπου κάποιος τελικά σου προσφέρει έναν ρόλο. Και μου αρέσουν οι ηθοποιοί. Τους βρίσκω πολύ συγκινητικούς ως ανθρώπους. Όταν συμβαίνει κάτι καλό σε έναν ηθοποιό, χαίρομαι γι’ αυτόν.

Έχεις δει ελληνικό κινηματογράφο;

Έχω δει αρκετές ταινίες του Μιχάλη Κακογιάννη. Από πιο σύγχρονες, όχι πολλές, ή μπορεί απλώς να μην ήξερα ότι ήταν ελληνικές. Φυσικά έχω δει και κάποιους από τους σύγχρονους Έλληνες δημιουργούς που βρίσκονται συνέχεια στις Κάννες, και θεωρώ τη δουλειά τους εξαιρετική. Αλλά γενικότερα δεν πιστεύω ότι μια ταινία πρέπει να ορίζεται από την εθνικότητα του σκηνοθέτη της. Υπάρχουν τόσα πολλά παραδείγματα. Σημασία έχει η ιστορία, το πού τη γυρίζεις, οι ηθοποιοί. Πολλές φορές δεν γνωρίζω καν από ποια χώρα προέρχεται ο σκηνοθέτης μιας ταινίας που παρακολουθώ.

Ο Ρομέν εξακολουθεί να “δουλεύει τα ελληνικά του”. Εσύ έμαθες κάποια ελληνική λέξη όσο βρίσκεσαι εδώ;

«Γεια χαρά», «καλημέρα», τέτοια πράγματα. Αλλά εγώ δεν είμαι μισός Έλληνας! Για εκείνον, που είναι μισός Έλληνας και έχει και τόσο ελληνικό πρόσωπο, θεωρώ λίγο ντροπή που δεν τα έχει μάθει. Πρέπει να το πάρει απόφαση και την επόμενη φορά να μπορέσει να δώσει μια ολόκληρη συνέντευξη στα ελληνικά!

Τι προσδοκίες έχεις τελικά από τη «Θυσία»;

Νομίζω ότι αυτή η ταινία θα ταξιδέψει πάρα πολύ καλά. Και γνωρίζοντας τα θέματα που αγγίζει, θεωρώ ότι μιλά με έναν πολύ σύγχρονο τρόπο για αρκετές από τις δυσλειτουργίες που υπάρχουν σήμερα στην κοινωνία. Είχα βρει κάποτε έναν τρόπο να τη συνοψίσω σε μία πρόταση: Είναι ο κυνισμός των ελίτ που συγκρούεται με τον φανατισμό των απελπισμένων.

Και νομίζω ότι αυτή είναι μια αρκετά ακριβής περιγραφή.

Η ταινία θα διανεμηθεί στην Ελλάδα από τη Rosebud.21

(Η συνέντευξη έχει υποστεί επεξεργασία για την καλύτερη κατανόηση αλλά και λόγω της απόστασης της από την ημέρα κυκλοφορίας της ταινίας).