«Μία Ευρώπη, Μία Αγορά»: Η Κομισιόν δεσμεύεται νομικά για 42 νόμους έως το 2027

Το ΕΡΤnews είδε το έγγραφο με τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας στο τελικό κείμενο του Οδικού Χάρτη «One Europe, One Market». Ένα έγγραφο, με ημερομηνία 16 Απριλίου, που για πρώτη φορά μετατρέπει τη φιλοδοξία για ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς σε δεσμευτική διοργανική συμφωνία. Το κείμενο δεσμεύει ταυτόχρονα το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή για την έγκαιρη υιοθέτηση 42 νομοθετικών πρωτοβουλιών έως το τέλος του 2027.

Από σύνθημα σε δέσμευση

Η διαδικασία ξεκίνησε στις 12 Φεβρουαρίου, στο άτυπο Σύνοδο Κορυφής στο Alden Biesen του Βελγίου, όπου η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε τη στρατηγική «One Europe, One Market» με στόχο ολοκλήρωσης έως τα τέλη του 2027. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 20ής Μαρτίου, οι ηγέτες ενέκριναν συγκεκριμένο πολιτικό χάρτη με ρητές προθεσμίες, τον οποίο ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε ρητό πολιτικό δρομολόγιο που οι ίδιοι οι ηγέτες θα παρακολουθούν.

Αυτό που δημοσιοποιήθηκε χθες είναι κάτι διαφορετικό: όχι πολιτική διακήρυξη, αλλά λεπτομερής πίνακας νομοθετικών προτεραιοτήτων με δεσμευτικές ημερομηνίες τελικής έγκρισης για κάθε μέτρο — και ρητή υποχρέωση των τριών θεσμών να τις τηρήσουν.

Πέντε πυλώνες, 42 νόμοι

Ο Οδικός Χάρτης οργανώνεται γύρω από πέντε στρατηγικούς πυλώνες: απλούστευση κανόνων, βαθύτερη ενοποίηση της Ενιαίας Αγοράς, εμπορική πολιτική, μείωση ενεργειακών τιμών και ψηφιακή-τεχνολογική κυριαρχία. Ο πίνακας που ακολουθεί αναφέρει τα πιο φιλόδοξα από τα προτεινόμενα μέτρα:

Ιδιαίτερο βάρος φέρει το λεγόμενο «EU Inc.»: πρόκειται για ένα προαιρετικό «28ο καθεστώς» που θα επιτρέπει στις εταιρείες να λειτουργούν σε όλα τα 27 κράτη-μέλη κάτω από ένα ενιαίο εταιρικό πλαίσιο κανόνων, ψηφιακά συσταθεί εντός 48 ωρών.

Επίσης, το «Industrial Accelerator Act» προβλέπει ευρωπαϊκή προτίμηση σε στρατηγικούς τομείς, μια ρήτρα που η Ουάσιγκτον παρακολουθεί με ενδιαφέρον εν μέσω εμπορικής έντασης.

Διακυβέρνηση και λογοδοσία

Για να αποφευχθεί η μοίρα άλλων φιλόδοξων ευρωπαϊκών σχεδίων που εξατμίστηκαν μετά την ανακοίνωσή τους, ο Χάρτης προβλέπει ρητά μηχανισμό διακυβέρνησης: Steering Group αποτελούμενη από εκπροσώπους και των τριών θεσμών, που θα συνεδριάζει κάθε δύο μήνες για να παρακολουθεί την πορεία εφαρμογής και να εντοπίζει εμπόδια. Ανεξάρτητοι αναλυτές, όπως το think tank Friends of Europe, είχαν τονίσει ακριβώς αυτό το τρίπτυχο ως προαπαιτούμενο επιτυχίας, επισημαίνοντας την ανάγκη για διοργανική δέσμευση, σαφές χρονοδιάγραμμα και προσέγγιση πακέτου που επιτρέπει συμψηφισμούς μεταξύ διαφορετικών θεμάτων.

Ερωτηματικά παραμένουν

Η διαδικασία δεν είναι χωρίς τριβές. Ευρωβουλευτές της Αριστεράς έχουν ήδη θέσει ερωτήματα για τη δημοκρατική συμβατότητα ορισμένων στοιχείων του Χάρτη, ιδίως την προτίμηση σε Κανονισμούς έναντι Οδηγιών, τον περιορισμό κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και τη χρήση ρητρών αυτόματης λήξης νομοθεσίας, που εκτιμούν ότι αποδυναμώνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Παράλληλα, το αν οι φιλόδοξες ημερομηνίες θα τηρηθούν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διαπραγματευτική ταχύτητα στο Συμβούλιο Υπουργών, όπου κάθε κράτος-μέλος φέρνει τις δικές του προτεραιότητες στο τραπέζι. Προηγούμενες εμπειρίες έχουν δείξει ότι ακόμη και με πολιτική βούληση, νομοθετικά αρχέτυπα αυτής της κλίμακας συχνά «γλιστράνε» πέρα από τα αρχικά χρονοδιαγράμματα.

Η Κομισιόν υπόσχεται ότι «η υλοποίηση θα είναι ορατή και μετρήσιμη». Οι αγορές και οι επιχειρηματικές ενώσεις της Ευρώπης, που εδώ και χρόνια διαμαρτύρονται για τον κατακερματισμό της Ενιαίας Αγοράς, θα το αποτιμήσουν.

Ανταπόκριση Βρυξέλλες