Επαφές Αθήνας και Άγκυρας για οριστικοποίηση της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν

Σε αναζήτηση κοινής ημερομηνίας, για συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, «πιθανόν εντός Φεβρουαρίου», βρίσκονται Αθήνα και Άγκυρα, όπως επιβεβαίωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και ουπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν.

«Τα δύο επιτελεία είναι σε αναζήτηση κοινής ημερομηνίας, πιθανόν εντός Φεβρουαρίου χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί η ημερομηνία», ανέφερε στο πλαίσιο της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών ο κ. Μαρινάκης, διευκρινίζοντας: «Μία είναι η διαφορά που μας χωρίζει με την Τουρκία, ο καθορισμός ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας επί τη βάση του διεθνούς δικαίου».

Ανταπόκριση Κωνσταντινούπολη: Ελβίρα Κρίθαρη

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, ανέφερε ότι οι δύο πλευρές «πράγματι ψάχνουν ημερομηνίες ανάλογα και με το πρόγραμμα του Προέδρου» για μια συνάντηση κορυφής.

«Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό και ο Πρόεδρος θέλει να γίνει το συντομότερο», τόνισε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως και ο ίδιος συζήτησε με τον Έλληνα πρωθυπουργό όταν βρέθηκαν στο Παρίσι.

Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες από την Τουρκία, οι επικρατέστερες ημερομηνίες για τη Συνάντηση Κορυφής είναι 8-12 Φεβρουαρίου.

Από εκεί και πέρα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, ανέφερε για το F35:  «Πρόκειται για ένα πρόβλημα που προέκυψε ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του CAATSA. Δηλαδή, δεν εξετάζουμε το θέμα μόνο από την άποψη του F-35. Υπάρχουν διπλωματικές προσπάθειες για την κατάργηση του CAATSA γενικά. Όταν οι δύο ηγέτες επισκέφθηκαν τον Πρόεδρο Τραμπ μετά τη συνάντηση στη Νέα Υόρκη, τον περασμένο Σεπτέμβριο, στις 25 Σεπτεμβρίου, στην πραγματικότητα, μετά από συμφωνία μεταξύ του κ. Τραμπ και του κ. Ερντογάν, δημιουργήθηκε η βούληση να αφαιρεθεί αυτό το ζήτημα, όπως κι άλλα ζητήματα, από την ατζέντα των δύο χωρών. Το έχω αναφέρει και στο παρελθόν. Τώρα, εργαζόμαστε για την εξάλειψη των τεχνικών δυσκολιών και των προβλημάτων που εμποδίζουν την υλοποίηση αυτής της βούλησης και από τις δύο πλευρές. Αυτή η βούληση υπάρχει. Ελπίζουμε ότι φέτος θα δούμε την κατάργηση του CAATSA. Τα θέματα που αναφέρατε, όπως το F35 και άλλα, θα υλοποιηθούν». 

«Να λυθεί το πρόβλημα του Αιγαίου»

Για τη συνέχιση του διαλόγου,  ο κ. Φιντάν ανέφερε: Τώρα, στην πραγματικότητα, το προηγούμενο βήμα είναι το επόμενο βήμα. Υπάρχει ένα και μόνο βήμα. Δηλαδή, θα έρθουμε με πρόθεση και με πολιτική βούληση να καθίσουμε στο τραπέζι για να λύσουμε τα υφιστάμενα προβλήματα και δεν θα σηκωθούμε από το τραπέζι μέχρι να λυθεί το πρόβλημα.

Και αυτό αφορά την επίλυση του ζητήματος στο Αιγαίο, πρωτίστως του Αιγαίου. Τώρα, βεβαίως, μιλάμε για τα χωρικά ύδατα, την υφαλοκρηπίδα. Σε ό,τι αφορά την επίλυση αυτού του ζητήματος, εμείς έχουμε μια σαφή στάση.

Όταν κοιτάξει κανείς τη μακρόπνοη ηγεσία του προέδρου μας, βλέπει ότι διαθέτει ιδιαίτερα ένα μεγάλο όραμα και ισχυρή βούληση για την επίλυση αυτού του ζητήματος. Εμείς έχουμε ένα πρόβλημα —και το λέω αυτό όχι με πρόθεση να μεταθέσω την ευθύνη στην άλλη πλευρά, το έχω πει και στο παρελθόν— ότι οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες στην Ελλάδα δεν αφήνουν πολλά περιθώρια σε οποιονδήποτε πολιτικό ηγέτη να λύσει αυτό το πρόβλημα και να βάλει την υπογραφή του.

Ο κ. Μητσοτάκης εξελέγη τον Ιούνιο του 2023, σωστά; Επανεξελέγη. Εμείς εκλεγήκαμε τον Μάιο, εκείνος τον Ιούνιο. Δηλαδή έλαβε στην πραγματικότητα μια μεγάλη στήριξη. Ο Πρόεδρός μας το είδε αυτό. Το είδε και ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης. Όλοι, στην ουσία, ήθελαν να υπάρξει πραγματική πολιτική βούληση και να προχωρήσει αυτή η διαδικασία.

Εμείς έχουμε επανειλημμένα δηλώσει ότι είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε σε ποιοτικές συνομιλίες· όχι μόνο διερευνητικές, αλλά να τις πάμε ένα βήμα παραπέρα, με στόχο τη λύση αυτού του ζητήματος, μια μόνιμη λύση.

Για αυτό χρειάζεται να υπάρξει πολιτική βούληση. Χρειάζεται, τουλάχιστον σε αυτό το θέμα, η εσωτερική πολιτική και η εξωτερική πολιτική να τεθούν σε παρένθεση. Σε αυτό το σημείο, προσπαθώντας να είμαι όσο γίνεται αντικειμενικός, βλέπω ότι στην Τουρκία υπάρχει σε μεγάλο βαθμό η αναγκαία ωριμότητα.

Όμως, στην εσωτερική πολιτική της Ελλάδας, η αντίληψη της Τουρκίας ως απειλής λειτουργεί πάντοτε ως κινητήρια δύναμη στην πολιτική σκηνή. Δηλαδή, όταν κάποιος επιχειρεί να κάνει κάτι σε σχέση με την Τουρκία, είναι βέβαιο ότι θα πληρώσει πολιτικό κόστος.

Έτσι, ένας πολιτικός ηγέτης στην Ελλάδα καλείται να επιλέξει ανάμεσα στο να λύσει τα προβλήματα με την Τουρκία και να φέρει ειρήνη στην περιοχή ή στο να ρισκάρει την ίδια του την πολιτική καριέρα. Και αυτή η επιλογή, δυστυχώς, δεν μπορεί ποτέ να είναι υπέρ της επίλυσης του προβλήματος.

Αυτή είναι μια πραγματικότητα και πρέπει να αρθεί. Τι πρέπει να κάνουμε εμείς; Πρέπει να εφαρμόσουμε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Πρέπει να επιτρέψουμε στους λαούς να έρθουν σε μεγαλύτερη αλληλεπίδραση. Πρέπει, όσο το δυνατόν, ζητήματα χωρίς πραγματική βάση και υπόβαθρο να μην γίνονται αντικείμενο εσωτερικής πολιτικής εκμετάλλευσης.

Διότι πρόκειται για ένα θέμα που μπορεί πολύ εύκολα να χρησιμοποιηθεί στην εσωτερική πολιτική. Και για την Τουρκία ισχύει αυτό.

Ωστόσο, έχουμε πλέον φτάσει σε ένα επίπεδο πολιτικής ωριμότητας. Υπάρχουν, βέβαια, στιγμές που τέτοια ζητήματα χρησιμοποιούνται στην εσωτερική πολιτική — όταν αυξάνεται η ένταση, όταν μεγαλώνει η απειλή, όταν υιοθετούνται ορισμένες αχρείαστες στάσεις — τότε είμαστε υποχρεωμένοι να δώσουμε την αναγκαία πολιτική απάντηση. Και τη δίνουμε. Πρώτα απ’ όλα ο λαός μας δίνει αυτή την αντίδραση.

Αυτό που θέλω να πω είναι το εξής: η βούληση του Προέδρου μας προς αυτή την κατεύθυνση συνεχίζεται. Είναι δυνατόν να λύσουμε αυτά τα προβλήματα.

Και τι κάναμε τα τελευταία δύο χρόνια; Τουλάχιστον, δεν είχαμε τις εντάσεις του παρελθόντος, με αεροσκάφη να εμπλέκονται σε αερομαχίες και πολλαπλά πεδία έντασης. Οι μηχανισμοί που τέθηκαν σε εφαρμογή λειτούργησαν σε έναν βαθμό. Ιδιαίτερα οι ένοπλες δυνάμεις μας επέδειξαν μεγάλη ευαισθησία στο θέμα αυτό.

Υπάρχει συνεργασία στο μεταναστευτικό. Υπάρχει συνεργασία και σε άλλα ζητήματα. Όμως ελπίζω πραγματικά ότι, χωρίς να σπαταλήσουμε αυτή την ιστορική ευκαιρία, θα λύσουμε οριστικά το ζήτημα του Αιγαίου.

Εγώ πιστεύω ότι αυτό είναι εφικτό, με βάση όλη τη ρεαλιστική μου ανάλυση. Αλλά, όπως είπα, πρέπει να απελευθερωθεί το θέμα από τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις στην Ελλάδα και να συζητηθεί σε ένα ορθολογικό πλαίσιο, με γνώμονα τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας και τα εθνικά συμφέροντα της Τουρκίας».

Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, ο κ. Φιντάν εμφανίστηκε επικριτικός απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, υποστηρίζοντας ότι είναι ο μόνος ευρωπαίος ηγέτης που φωτογραφίζεται με Νετανιάχου και ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός μπορεί να πάει μόνο στις ΗΠΑ, «άντε και στην Ελλάδα».