Γενοκτονία Αρμενίων: Έγκλημα χωρίς μεταμέλεια και τιμωρία (audio documentary)

Το ημερολόγιο δείχνει 24 Απριλίου 1915. Κωνσταντινούπολη, αρμενική συνοικία. Οι οθωμανικές αρχές, ως κύκνειο άσμα, δίνουν εντολή να συλληφθεί και να εξοντωθεί η πνευματική ηγεσία της Αρμενικής κοινότητας. Ήταν η αρχή του τέλους.

Η εκπομπή του Θωμά Σίδερη για τη Γενοκτονία των Αρμενίων

Λίγο αργότερα, στις αρμενικές επαρχίες της Ανατολίας με οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης θα συλληφθούν και θα θανατωθούν όλοι οι άρρενες από 16 έως 62 χρόνων. Το πρώτο μεγάλο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα έχει ήδη αρχίσει. Ένα έγκλημα που έμελλε γρήγορα να προσλάβει τα πλήρη χαρακτηριστικά της γενοκτονίας. Ένα έγκλημα που θα χαραχτεί βαθιά στη συνείδηση όλου του πολιτισμένου κόσμου.

Δεκάδες χιλιάδες άμαχοι, γυναικόπαιδα και γέροι εκριζώνονται από τις πατρογονικές εστίες τους και από τα προαιώνια ποτισμένα με ιδρώτα και μόχθο εδάφη τους. Ένα ανθρώπινο κοπάδι που θα πάρει τον δρόμο του ξεριζωμού και θα περιπλανηθεί για μήνες στην σκόνη της Ανατολίας θρηνώντας για τον χαμό των γιων, των αντρών, των εγγονών, θρηνώντας όμως και για τη δική τους πικρή μοίρα.

Η περιπλάνηση των ξεριζωμένων Αρμενίων δεν έχει τελειωμό. Κορίτσια και νεαρές γυναίκες πέφτουν θύματα βιασμού στο μακρύ ταξίδι της προσφυγιάς από τον άτακτο στρατό και από νομάδες της Ανατολίας που κλέβουν από τις κατακερματισμένες οικογένειες ακόμη και εκείνα τα λιγοστά υπάρχοντά τους.

Ένα έγκλημα που και αυτός ακόμα ο Αδόλφος Χίτλερ όταν σχεδίαζε το δεύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, την Τελική Λύση που οδήγησε στο Ολοκαύτωμα, αναρωτήθηκε: «Ποιος θυμάται σήμερα τον αφανισμό των Αρμενίων»;

Οι ξεριζωμένοι Αρμένιοι όπως και ολόκληρη η ανθρωπότητα δεν θα ξεχάσει ποτέ. Όχι μόνο τη φρίκη της γενοκτονίας αλλά γιατί το έγκλημα τελέστηκε από ανθρώπους που μέχρι τον Απρίλη εκείνον ήταν γείτονες και φίλοι. Ένα έγκλημα, χωρίς τιμωρία και χωρίς ίχνος μεταμέλειας του θύτη.

Στο πρώτο μέρος του ραδιοφωνικού ντοκιμαντέρ αναλύεται από τον ιστορικό Τόνι Μπράιντελ το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο συντελείται η Γενοκτονία των αρμενικών κοινοτήτων αρχικώς και αργότερα των Ελλήνων του Πόντου κατά το πρώτο τέταρτο του περασμένου αιώνα. Οι ακροατές θα παρακολουθήσουν τον βίαιο εκτοπισμό των πληθυσμών από τις πατρογονικές εστίες τους, την περιπλάνησή τους στα εδάφη της Ανατολίας, τα βασανιστήρια στα οποία υπόκεινται και τις κακουχίες που αγόγγυστα υπομένουν μέσα από τις συγκλονιστικές μαρτυρίες επιζησάντων Αρμενίων.

Κύριος αφηγητής του ραδιοφωνικού ντοκιμαντέρ είναι ο Μωυσής Χανεσγιάν, η μαρτυρία του οποίου ελήφθη σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές με διαφορά δύο χρόνων: όταν ήταν 103 και 105 χρόνων. Στο ντοκιμαντέρ της «Αφύλαχτης Διάβασης» μιλούν ακόμα, οι επιζήσασες Γεπραξία Γκεβοριάν, 110 χρόνων και Μαριάν Μανουκιάν, 104 χρόνων.