Χίος: Καθαρά Δευτέρα με τις δίκες του Αγά στα Μαστιχοχώρια

Το έθιμο του “Αγά”, παρωδία του τούρκου δικαστή, που συναντιέται στα Μαστιχοχώρια από το 1830 περίπου, αναβιώνει και πάλι την Καθαρά Δευτέρα.
Ο Αγάς δικάζει με γέλιο και σατυρικά στοιχεία, παρμένα και από την επικαιρότητα, «αθώους και ένοχους», από το πρωί της Καθαράς Δευτέρας μέχρι αργά το απόγευμα στα Μαστιχοχώρια, όπως Μεστά, Ολύμποι, Ελάτα και Λιθί.

Στην κεντρική πλατεία των χωριών οι περαστικοί- επισκέπτες και ντόπιοι θα δικαστούν για αυτό που έκαναν ή δεν έκαναν, θα πληρώσουν συμβολικά το πρόστιμο που τους αναλογεί (κατατίθεται στον Πολιτιστικό Σύλλογο του χωριού), στα Μεστά η ποινή έχει και… “ακάβαλο” με ροπαλιές, ενώ αν επιθυμούν θα πάρουν μέρος στο παραδοσιακό γλέντι, που ξεκινά με το “δετό”, το χορό της Αποκριάς.

Με το δικό του ξεχωριστό τρόπο έκανε την είσοδο στο χωριό Μεστά ο Αγάς, που έσυρε και τον πρώτο χορό, το “δετό”, όπως θέλει το έθιμο.

Με παραλλαγές το έθιμο στους Ολύμπους, όπου προηγείται ο γάμος του Αγά με τη Χανούμα με την οποία έφτασε εξάλλου στην πλατεία του χωριού.

Ιδιαίτερη ομορφιά να περπατάς στα στενά σοκάκια των μαστιχοχωρίων και να οδηγείσαι από τους ήχους της μουσικής στην κεντρική πλατεία, το «λιβάδι» όπως το λένε οι ντόπιοι.

Αγιος Γεώργιος Συκούσης
Στο χωριό των “τσαμπουνιέρηδων”, τον Αγιο Γιώργη Συκούση, την Καθαρά Δευτέρα αναβιώνει το έθιμο “του νεκρού”, η αναπαράσταση της κηδείας, που έχει τις ρίζες της στα Διονύσια της αρχαίας Ελλάδας.
Οι κάτοικοι του χωριού συνοδεύουν το νεκρό στην τελευταία του κατοικία, υπό τον ήχο της τσαμπούνας, ενώ κερνάνε μεζέδες και άφθονο κρασί με γέλια και πειράγματα.
Γλέντι και παρουσίαση παραδοσιακών εθίμων περιμένουν τον επισκέπτη στο Πιτυός, αλλά και σε άλλα χωριά του νησιού.