Διήμερο εκδηλώσεων τιμής και μνήμης για τα θύματα της Κατοχής – Η αναγνώριση της Καστανιάς ως Μαρτυρικού Χωριού στο επίκεντρο
Με εκδηλώσεις μνήμης και τιμής, η Καστανιά Σάμου τίμησε στις 29 και 30 Αυγούστου 2026 την 83η επέτειο από την εκτέλεση 44 πατριωτών από τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής, σε μία από τις πιο τραγικές σελίδες της ιστορίας της Δυτικής Σάμου. Το διήμερο διοργανώθηκε από τον Δήμο Δυτικής Σάμου, σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Τμήμα Σάμου, με στόχο τη διατήρηση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης και την υπενθύμιση των γεγονότων που σημάδεψαν την περιοχή κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Εσπερίδα Μνήμης στο πρώην Δημοτικό Σχολείο
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το Σάββατο 29 Αυγούστου, στον αύλειο χώρο του πρώην Δημοτικού Σχολείου Καστανιάς, όπου πραγματοποιήθηκε Εσπερίδα Μνήμης. Στον ίδιο ιστορικό χώρο παρουσιάστηκε αρχειακό υλικό από την περίοδο της Κατοχής και την ιστορία της Καστανιάς, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο των ιστορικών τεκμηρίων στη διαφύλαξη της συλλογικής μνήμης.
Στην εσπερίδα εισηγήσεις πραγματοποίησαν ο καθηγητής Ιστορικής και Πολιτικής Κοινωνιολογίας του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης και Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών Νίκος Βαφέας, η τέως προϊσταμένη των ΓΑΚ Σάμου και αρχειονόμος Αγγέλα Χατζημιχάλη, καθώς και ο Δρ. Ιστορίας και εκπαιδευτικός Δημήτρης Θρασυβούλου.
Την εσπερίδα προλόγισε ο Δρ. Ιστορίας και αποσπασμένος εκπαιδευτικός στα ΓΑΚ Σάμου Μανόλης Κ. Γιαννούτσος. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Δήμαρχος Δυτικής Σάμου Θεμιστοκλής Παπαθεοφάνους, εκπρόσωπος του Δήμου Ανατολικής Σάμου, εκπρόσωπος της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, ο καθηγητής Λαογραφίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Μανόλης Γ. Βαρβούνης και ο Ειδικός Σύμβουλος του Περιφερειάρχη Κρήτης σε θέματα Ιστορίας και Μνήμης Θυμάτων Ολοκαυτωμάτων Νικόλαος Ν. Μπιμπάκης.
Η πρώτη ημέρα ολοκληρώθηκε στην πλατεία της Καστανιάς με μουσικό αφιέρωμα στη μνήμη των εκτελεσμένων, με τη συμμετοχή του Παναγιώτη Μάργαρη και της Χαριτίνης Πανοπούλου.
Τιμή στους 44 πατριώτες
Οι εκδηλώσεις κορυφώθηκαν την Κυριακή 30 Αυγούστου, στο Κενοτάφιο των Πεσόντων, όπου πραγματοποιήθηκε επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στη μνήμη των 44 πατριωτών που εκτελέστηκαν στις 30 Αυγούστου 1943.
Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία, τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής προχώρησαν στην εκτέλεση 44 αμάχων στο πλαίσιο αντιποίνων για τη δράση ανταρτικών ομάδων στην περιοχή. Μεταξύ των θυμάτων ήταν 27 κάτοικοι της Καστανιάς και 17 κάτοικοι γειτονικών κοινοτήτων
.Στην τελετή έδωσαν το «παρών» κάτοικοι της περιοχής, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, φορείς, αλλά και συγγενείς των θυμάτων, αποτίοντας φόρο τιμής στους ανθρώπους που χάθηκαν πριν από 83 χρόνια.
Η Καστανιά και η θεσμική δικαίωση ως Μαρτυρικό Χωριό
Ιδιαίτερη σημασία στις φετινές εκδηλώσεις είχε η αναγνώριση της Καστανιάς ως Μαρτυρικού Χωριού από το Ελληνικό Κράτος, σύμφωνα με το ΦΕΚ 146 Α΄/2025. Η θεσμική αυτή αναγνώριση αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την ιστορία του χωριού και τη μνήμη των θυμάτων, καθώς αναδεικνύει επίσημα τη βαριά κληρονομιά που άφησαν τα γεγονότα της Κατοχής στην τοπική κοινωνία. Παράλληλα, ενισχύει την προσπάθεια διατήρησης και ανάδειξης της ιστορικής μνήμης, ώστε η θυσία των κατοίκων της Καστανιάς και των γειτονικών κοινοτήτων να παραμείνει ζωντανή στις επόμενες γενιές.
«Δεν ξεχνούμε»
Οκτώ και πλέον δεκαετίες μετά την τραγωδία της 30ής Αυγούστου 1943, η Καστανιά εξακολουθεί να θυμάται και να τιμά τους νεκρούς της. Το φετινό διήμερο δεν αποτέλεσε μόνο έναν φόρο τιμής στους 44 εκτελεσμένους πατριώτες.
Αποτέλεσε παράλληλα μια υπενθύμιση της ευθύνης για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και τη μεταφορά της από γενιά σε γενιά. Μετά από 83 χρόνια, η Καστανιά θυμάται, τιμά και δεν ξεχνά.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος