Από τη Λέσβο στην Ευρώπη: Το παιχνίδι που μαθαίνει στα παιδιά να προστατεύουν τα προσωπικά τους δεδομένα

Μπορεί ένα παιχνίδι να μάθει στα παιδιά πώς να προστατεύουν τα προσωπικά τους δεδομένα; Η απάντηση είναι «ναι» και έρχεται μέσα από ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα Erasmus+ με σημαντική συμμετοχή του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Δημοτικού Σχολείου Ιππείου στη Λέσβο.

Πρόκειται για το GDPrApp – Teaching GDPR to students through a serious game, ένα διετές ευρωπαϊκό έργο που ξεκίνησε το 2024 και ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο του 2026.

Συντονιστής του έργου είναι το Collège Elsa Triolet στη Γαλλία, ενώ συμμετέχουν συνολικά έξι εταίροι από Γαλλία, Ελλάδα, Δανία και Πορτογαλία. Στην Ελλάδα, κεντρικό ρόλο έχει το Εργαστήριο PrivaSI του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με επιστημονικό συντονιστή τον καθηγητή Χρήστο Καλλονιάτη.

Δεν δημιούργησαν απλώς ένα παιχνίδι – συμμετείχαν και τα παιδιά.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του προγράμματος είναι ότι οι μαθητές δεν ήταν απλώς οι τελικοί χρήστες. Συμμετείχαν ενεργά στη διαδικασία δημιουργίας. Τα σχολεία έγραψαν ερωτήσεις και γρίφους που ενσωματώθηκαν στο παιχνίδι, ενώ μαθητές δημιούργησαν ακόμη και ήχους που χρησιμοποιήθηκαν στην εφαρμογή.

Μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Ιππείου, για παράδειγμα, δημιούργησαν ερωτήσεις σχετικά με το τι πρέπει να κάνει κάποιος όταν μια ιστοσελίδα ζητά προσωπικά στοιχεία, πόσο συχνά πρέπει να αλλάζει κωδικούς και γιατί δεν πρέπει να κοινοποιεί την τοποθεσία του στο διαδίκτυο.

Ένα «escape room» για την προστασία των δεδομένων

Το παιχνίδι είναι σχεδιασμένο ως serious game, δηλαδή ως παιχνίδι με εκπαιδευτικό σκοπό. Τα παιδιά μπαίνουν σε διαφορετικά επίπεδα και «δωμάτια διαφυγής», λύνουν γρίφους και καλούνται να αντιμετωπίσουν καταστάσεις που μπορεί να συναντήσουν στην καθημερινή τους χρήση του διαδικτύου.

Η λογική, όπως τόνισε στην ΕΡΤ ο καθηγητής Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Αιγαίου κ. Χρήστος Καλλονιάτης, είναι απλή: μέσα από το παιχνίδι, το παιδί μαθαίνει στην πράξη τι μπορεί να μοιραστεί, τι πρέπει να προστατεύσει και πότε χρειάζεται να ζητήσει βοήθεια από έναν γονέα ή έναν εκπαιδευτικό. Για παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην εφαρμογή. Έχει δημιουργηθεί οδηγός για γονείς και μαθητές, ενώ παράλληλα αναπτύχθηκε MOOC και εκπαιδευτικό υλικό για εκπαιδευτικούς, ώστε οι γνώσεις γύρω από την προστασία των προσωπικών δεδομένων να μπορούν να μεταφερθούν μέσα στην τάξη. Ο στόχος είναι να μειωθεί το χάσμα ανάμεσα στα παιδιά που μεγαλώνουν μέσα στην ψηφιακή τεχνολογία και στους γονείς και εκπαιδευτικούς που καλούνται να τα καθοδηγήσουν.

Από τη Μυτιλήνη στην Ευρώπη

Το έργο είχε ήδη σημαντική παρουσία στη Λέσβο. Τον Οκτώβριο του 2025 πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη διακρατική συνάντηση των εταίρων στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σε συνεργασία με το Δημοτικό Σχολείο Ιππείου. Τον Απρίλιο του 2026 πραγματοποιήθηκε νέα διακρατική συνάντηση στη Δανία, με τη συμμετοχή των εταίρων του προγράμματος. Και πλέον, καθώς το πρόγραμμα ολοκληρώνεται, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου παρουσίασε τα αποτελέσματά του σε ειδική εκδήλωση στη Μυτιλήνη στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, όπου παρουσιάστηκαν το παιχνίδι, το εκπαιδευτικό υλικό, το MOOC και οι οδηγοί για γονείς και εκπαιδευτικούς.

Το βασικό μήνυμα

Το μήνυμα που θέλει να περάσει το πρόγραμμα είναι απλό αλλά ιδιαίτερα σημαντικό στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και της συνεχούς ψηφιακής παρουσίας: Δεν μοιραζόμαστε στο διαδίκτυο πληροφορίες που δεν θα δίναμε στην πραγματική ζωή σε έναν άγνωστο, επεσήμανε ο κ. Καλλονιάτης. Για τα παιδιά, το μάθημα γίνεται παιχνίδι. Για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, γίνεται ένα ακόμη εργαλείο ώστε να μπορούν να τα καθοδηγήσουν σε έναν ψηφιακό κόσμο όπου η προστασία των προσωπικών δεδομένων γίνεται καθημερινή ανάγκη. Και αυτή ακριβώς είναι η ιδιαίτερη αξία του εγχειρήματος: ένα ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό πρόγραμμα με ελληνική και λεσβιακή συμμετοχή, στο οποίο τα ίδια τα παιδιά δεν έμαθαν απλώς για την προστασία των δεδομένων, αλλά βοήθησαν να δημιουργηθεί το εργαλείο με το οποίο θα τη διδάσκονται και άλλα παιδιά.