Κανάλια Μαγνησίας: Επετειακές εκδηλώσεις 83χρόνια μετά την πυρπόληση του χωριού – Tα παιδιά τραγούδησαν κατά του ναζισμού

Δύο φούρνοι στα Κανάλια Μαγνησίας έψηναν ψωμί για τους αντάρτες του 54ου Συντάγματος. Όταν οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής έμαθαν ότι το χωριό τροφοδοτούσε τους αντάρτες, επιχείρησαν να το αφανίσουν. Στις 16 Νοεμβρίου 1943 πυρπόλησαν τα Κανάλια, δολοφόνησαν τρεις γυναίκες και συνέλαβαν 83 άνδρες. Ορισμένοι από τους ομήρους εκτοπίστηκαν ακόμη και σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Μαζί με τους Καναλιώτες συνελήφθησαν και Εβραίοι. Σύμφωνα με την ιστορική καταγραφή που παρουσιάστηκε στον περίπατο της Κυριακής, οι Γερμανοί τούς πέρασαν για κατοίκους του χωριού και έτσι γλίτωσαν.

Ογδόντα τρία χρόνια μετά, οι εκδηλώσεις μνήμης άρχισαν στον ίδιο τον τόπο της θηριωδίας. Ο ιστορικός περίπατος ξεκίνησε από το Ηρώο και πέρασε από τον ναό που πυρπολήθηκε, τα σπίτια των τριών γυναικών και το σημείο όπου συγκεντρώθηκαν οι όμηροι. Στις στάσεις της διαδρομής, οι διοργανωτές παρουσίασαν κείμενα και ιστορικά στοιχεία από την καταγραφή της «Πρωτοβουλίας για την ανάδειξη της ιστορίας των Καναλίων», στην οποία εντάσσονται οι αφηγήσεις των συγγενών των γυναικών που δολοφονήθηκαν. Μία από αυτές ήταν η Σταμούλα Ευαγγέλου. Πυροβολήθηκε μπροστά στη δεκαπεντάχρονη κόρη της, ενώ προσπαθούσε με έναν κουβά νερό να σβήσει τη φωτιά στο σπίτι της.

Στους δρόμους όπου μεγαλώνουν, τα παιδιά των Καναλίων γνωρίζουν τι σήμαινε για το χωριό τους η απόφαση να στηρίξει την Αντίσταση και πώς οι δυνάμεις κατοχής έστρεψαν τα αντίποινα εναντίον των αμάχων. Οι αφηγήσεις που κράτησαν οι οικογένειες περνούν στη συλλογική μνήμη του χωριού με την ενεργό συμμετοχή των παιδιών στις εκδηλώσεις. Τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, μετά την επιμνημόσυνη δέηση και το προσκλητήριο των θυμάτων και των ομήρων στο Ηρώο, στην πορεία μνήμης θα βαδίσουν μαθητές από όλα τα σχολεία των Καναλίων, από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο.

Τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, μετά την επιμνημόσυνη δέηση και το προσκλητήριο των θυμάτων και των ομήρων στο Ηρώο, στην πορεία μνήμης θα περπατήσουν μαζί οι μαθητές όλων των σχολείων των Καναλίων, από τα νήπια έως τους εφήβους του Λυκείου. Στον τόπο των εκδηλώσεων βρέθηκε και η ΕΡΤ και η εκπομπή “Περίμετρος” της ΕΡΤ3 δίνοντας λόγο και φωνή στους διοργανωτές του ιστορικού περιπάτου αλλά και στα μικρά παιδιά που παρουσίασαν ένα δικό τους τραγούδι σε μουσική και στίχους με λόγια κατά του ναζισμού. Παιδί ήταν και η Κατερίνα, μόλις 15χρόνων που φορώντας ένα κόκκινο μπλουζάκι έγινε στόχος των Γερμανών κατακτητών που την δολοφόνησαν.

Ο ιστορικός περίπατος

Ο περίπατος της Κυριακής ξεκίνησε στις 12 το μεσημέρι από το Ηρώο και διήρκεσε μιάμιση ώρα. Οι πινακίδες μνήμης έδειξαν στους επισκέπτες πού πυρπολήθηκε ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, σε ποια σπίτια δολοφονήθηκαν τρεις γυναίκες και πού συγκεντρώθηκαν οι όμηροι. Η διαδρομή πέρασε και από το σημείο όπου πυροβολήθηκε η έφηβη Κατερίνα, την ώρα που προσπαθούσε να σωθεί. Στους δρόμους του χωριού ακούστηκαν μαρτυρίες επιζώντων και τραγούδια, με τη συμμετοχή της λυρικής τραγουδίστριας και μουσικοπαιδαγωγού Σοφίας Καγιά.

Τον περίπατο οργάνωσε η «Πρωτοβουλία για την ανάδειξη της ιστορίας των Καναλίων». Την ίδια ημέρα ήταν επισκέψιμη η έκθεση φωτογραφίας της Βούλας Παπαϊωάννου στο Μουσείο Λιμναίου Πολιτισμού Κάρλας.

Τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, μετά τη θεία λειτουργία, η διδάκτωρ Παιδαγωγικών και συγγραφέας Αγγελική Θάνου θα μιλήσει για τον ρόλο της προσωπικής μαρτυρίας στην καταγραφή της Ιστορίας. Στο Ηρώο θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση και θα ακολουθήσουν η κατάθεση στεφάνων και το προσκλητήριο των θυμάτων και των ομήρων. Στη συνέχεια, παιδιά από το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο Καναλίων θα μετάσχουν στην πορεία μνήμης, με τη συνοδεία της μουσικοπαιδαγωγού Θεολογίας Σκαμάγκα.

Οι εκδηλώσεις θα συνεχιστούν την Τρίτη 17 Νοεμβρίου με οργανωμένες επισκέψεις στον γυναικωνίτη του ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου φυλάσσονται η μουσειακή συλλογή και το ιστορικό αρχείο. Οι επισκέπτες θα έχουν έτσι τη δυνατότητα να γνωρίσουν και το υλικό που φυλάσσεται στο χωριό, μετά τις μαρτυρίες που ακούστηκαν στον περίπατο και την ανάγνωση των ονομάτων στο Ηρώο.

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται το Σάββατο 21 Νοεμβρίου με την επέτειο της διάσωσης της εικόνας της Παναγίας της Καναλιώτισσας. Στις 10.30 το πρωί θα τελεστεί δοξολογία και θα ακολουθήσει η λιτάνευση της εικόνας στους δρόμους του χωριού.

Τις εκδηλώσεις συνδιοργανώνουν ο Δήμος Ρήγα Φεραίου, η Τοπική Κοινότητα Καναλίων και το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο του ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν επίσης τοπικοί φορείς και οι σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων.