Ένα αιώνα τηρείται το έθιμο της Τράπεζας Αγάπης της Αναλήψεως στην Ξυλαγανή Ροδόπης

Εδώ και 100 χρόνια τηρείται, χωρίς διακοπή, στην Ξυλαγανή Ροδόπης, το έθιμο της Τράπεζας Αγάπης, ανήμερα της γιορτής της Αναλήψεως του Κυρίου.

Επτά ήταν φέτος τα καζάνια που έβρασε σε φωτιά με ξύλα και φέτος το κρέας, που ήταν προσφορά όπως και τα άλλα εδέσματα που προσφέρθηκαν . Πάνω από 350 μερίδες κρέατος μοιράστηκαν στον κόσμο, αφού το ευλόγησε ο ιερέας του χωριού, μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας στο παρεκκλήσιο που βρίσκεται σε έναν από τους γραφικούς λόφους ανάμεσα στους οποίους είναι κτισμένη η Ξυλαγανή. Το κρέας αυτό που θα φτάσει σε κάθε σπίτι θεωρείται ευλογία και για την υγεία όλης της οικογένειας πρέπει όλοι να πάρουν ένα κομματάκι.

Αξίζει να σημειωθεί πως στο μεγάλο τραπέζι είχε, μεταξύ άλλων, είχε και κόκκινα αυγά, καθώς ήταν η τελευταία Πέμπτη που έβαψαν αυγά οι νοικοκυρές, όπως κάθε Πέμπτη μέσα στην περίοδο της Λαμπρής, σαράντα ημέρες.

Η γιορτή της Ανάληψης έχει για την Ξυλαγανή και μια άλλη μεγάλη σημασία, όπως και σε άλλα χωριά της Ροδόπης, τον αποχαιρετισμό των ψυχών. Σύμφωνα με την παράδοση οι ψυχές των κεκοιμημένων “αφήνονται” ελεύθερες από τη Μεγάλη Πέμπτη και επιστρέφουν στον Παράδεισο την Ανάληψη και με κάποιο τρόπο, ή και προσφορές εδεσμάτων οι άνθρωποι αποχαιρετούσαν τις ψυχές των αγαπημένων τους.

Για τη γιορτή συμπράττουν ο Πολιτιστικός Όμιλος Ξυλαγανής, ο Σύλλογος Γυναικών και ο Σύλλογος Πατεράδων Ξυλαγανής. Τα καζάνια στήθηκαν από τις 4 τα ξημερώματα και σιγόβραζαν σε ξύλα και με συχνό ανακάτεμα, μέχρι το τέλος της Θείας Λειτουργίας, όπου και ήταν έτοιμο για την ευλογία από τον ιερέα και το μοίρασμα στον κόσμο που και φέτος ήταν πολύς.

Βέβαια παλιότερα το πανηγύρι είχε πολύ περισσότερο κόσμο και γινόταν συνάντηση ανθρώπων και γενεών, που είχαν πολύ καιρό να βρεθούν. Εκεί έξω από το παρεκκλήσι, υπάρχει ένας πολύ μεγάλος χώρος περιμετρικά, ανάμεσα στα δέντρα, όπου γινόταν ο μεγάλος χορός. Το γλέντι πια γίνεται στην πλατεία του χωριού.

Η Ξυλαγανή Ροδόπης, είναι ένα καθαρά προσφυγικό χωριό από πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης το 1922 και της Ανατολικής Ρωμυλίας το 1924. Οι κάτοικοι τηρούν τα έθιμα, υπάρχουν αρκετοί νέοι στο χωριό, ωστόσο, πολλοί έχουν φύγει και μένουν στην Κομοτηνή, ή σε άλλες περιοχές. Ποτέ μα ποτέ δεν ξεχνούν τον τόπο τους, τον επισκέπτονται και δίνουν το παρών σε όλες τις δράσεις και τις εκδηλώσεις, ειδικά στα ανταμώματα του καλοκαιριού.