Υπάρχουν άνθρωποι των οποίων η διαδρομή μοιάζει περισσότερο με μυθιστόρημα παρά με βιογραφία. Ο Κώστας Πολίτης είναι αναμφίβολα ένας από αυτούς. Θεολόγος, αρχιτέκτονας, συντηρητής βυζαντινών μνημείων, Άγιο Όρος, Οικουμενικό Πατριαρχείο και σήμερα πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Τασκένδης στο Ουζμπεκιστάν, ο Κώστας Πολίτης έχει διαγράψει μια πορεία που εκτείνεται από τη Θεσσαλονίκη έως την Κωνσταντινούπολη και από εκεί στην καρδιά της Κεντρικής Ασίας.
Στη συνέντευξή του στον «Εθνικό Κήρυκα» μιλά για την αγάπη του προς τον ελληνικό πολιτισμό, αλλά και για το όραμά του να διατηρηθεί ζωντανός ο Ελληνισμός σε μια περιοχή όπου οι Έλληνες αριθμούν πλέον λίγες εκατοντάδες. «Δεν σχεδίασα ποτέ τη ζωή μου με βάση την καριέρα», λέει χαρακτηριστικά. «Πάντα με οδηγούσε αυτό που θεωρούσα αποστολή».
Η προσωπική διαδρομή
Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, μεγάλωσε σε οικογένεια με βαθιές εκκλησιαστικές καταβολές. Οι σπουδές του στη Θεολογία αποτέλεσαν φυσική συνέχεια της ανατροφής του. Υπήρχε μια μεγάλη αγάπη για την τέχνη, από παιδί ζωγράφιζε, ασχολούνταν με την αγιογραφία και γοητευόταν από τη βυζαντινή αρχιτεκτονική. Αυτή η δημιουργική πλευρά τον οδήγησε αργότερα στη Γαλλία, όπου σπούδασε αρχιτεκτονική και αποκατάσταση μνημείων, αποκτώντας εξειδίκευση σε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό επιστημονικό τομέα.
Ο Κώστας Πολίτης δεν αντιμετωπίζει τη συντήρηση έργων τέχνης ως τεχνική διαδικασία, τη χαρακτηρίζει «ιατρική πράξη» πάνω σε ένα ιστορικό αντικείμενο. «Η καλύτερη επέμβαση είναι εκείνη που δεν φαίνεται», τονίζει. «Το έργο πρέπει να εξακολουθεί να δείχνει την ηλικία του, χωρίς όμως να κινδυνεύει να χαθεί». Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του πορείας εργάστηκε σε μερικά από τα σημαντικότερα εκκλησιαστικά μνημεία της Ορθοδοξίας. Συμμετείχε σε εργασίες συντήρησης εικόνων και κειμηλίων στο Άγιο Όρος, στη Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά, καθώς και σε ιστορικά μνημεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο ίδιος περιγράφει τη συντήρηση μιας βυζαντινής εικόνας ηλικίας πολλών αιώνων ως μια διαδικασία που απαιτεί υπομονή, εξειδικευμένες γνώσεις και απόλυτο σεβασμό απέναντι στο ίδιο το έργο τέχνης.
Για περισσότερο από μία δεκαετία διετέλεσε διευθυντής του διεθνούς οργανισμού «Συντηρητές Χωρίς Σύνορα», συμμετέχοντας και συντονίζοντας προγράμματα συντήρησης και αποκατάστασης πολιτιστικής κληρονομιάς σε περισσότερες από είκοσι χώρες από την Κολομβία έως το Βιετνάμ. Η εμπειρία αυτή, η άμεση επαφή με διαφορετικούς λαούς, θρησκείες και πολιτιστικές παραδόσεις, του έδωσε τη δυνατότητα να αποκτήσει μια ευρύτερη αντίληψη του ανθρώπινου πολιτισμού: να κατανοήσει τόσο τις κοινές αξίες που συνδέουν τους ανθρώπους όσο και τη μοναδικότητα κάθε πολιτιστικής παράδοσης.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Τασκένδης Κώστας Πολίτης σε έκθεση στην Κρήτη το 2026.
Παράλληλα, τον βοήθησε να αντιληφθεί βαθύτερα την ιδιαίτερη φύση του Ελληνισμού. Όχι μόνο ως εθνική ή γεωγραφική ταυτότητα, αλλά ως έναν Οικουμενικό Ελληνισμό, ο οποίος επί αιώνες αναπτύχθηκε μέσα από τη συνάντηση, τον διάλογο και τη δημιουργική αλληλεπίδραση με διαφορετικούς πολιτισμούς. Αυτή ακριβώς η εμπειρία επηρέασε καθοριστικά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται σήμερα τον ρόλο του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου στην Κεντρική Ασία.
Η Τασκένδη που του θύμισε τη Θεσσαλονίκη
Το ταξίδι στο Ουζμπεκιστάν δεν ήταν αποτέλεσμα ενός μακροχρόνιου σχεδιασμού. Όπως αφηγείται ο Κώστας Πολίτης, η μετάβασή του στην Τασκένδη προέκυψε σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών στη ζωή του. Αυτό που αρχικά έμοιαζε με μια προσωρινή επαγγελματική αποστολή εξελίχθηκε σε μια νέα πατρίδα και σε μια αποστολή ζωής.
«Την πρώτη ημέρα που βρέθηκα στην Τασκένδη ένιωσα κάτι που δεν περίμενα», λέει. «Η πόλη μου θύμισε τη Θεσσαλονίκη των παιδικών μου χρόνων. Είχε πράσινο, νερά, μια ηρεμία και μια αθωότητα που είχα χρόνια να συναντήσω». Η πρώτη αυτή εντύπωση αποδείχθηκε καθοριστική. Η Τασκένδη δεν ήταν απλώς ένας ακόμη επαγγελματικός σταθμός, έγινε ο τόπος όπου αποφάσισε να επενδύσει το μέλλον του.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Τασκένδης Κώστας Πολίτης με τον Πρόεδρο του Ουζμπεκιστάν
Η ιστορία των Ελλήνων του Ουζμπεκιστάν δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό. Οι περισσότεροι από τους σημερινούς Έλληνες της χώρας κατάγονται από οικογένειες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή κατά τη σοβιετική περίοδο, μεταφέροντας μαζί τους τη γλώσσα, τις παραδόσεις και την ορθόδοξη πίστη. Με το πέρασμα των δεκαετιών, όμως, η αφομοίωση, οι μεικτοί γάμοι και η απόσταση από την Ελλάδα δημιούργησαν νέες προκλήσεις. Η διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας δεν μπορεί πλέον να θεωρείται αυτονόητη.
Στροφή στους νέους
Ο Κώστας Πολίτης θεωρεί ότι ο ρόλος μιας ελληνικής κοινότητας δεν περιορίζεται στη διοργάνωση εκδηλώσεων ή εθνικών εορτών. «Μια κοινότητα υπάρχει για να δημιουργεί συνέχεια», επισημαίνει. «Αν δεν δώσεις στους νέους λόγο να αισθανθούν Έλληνες, τότε η ιστορία σταματά στη γενιά των παππούδων τους».
Αναλαμβάνοντας την προεδρία της Ελληνικής Κοινότητας Τασκένδης, έθεσε ως βασική προτεραιότητα την αναδιοργάνωση της λειτουργίας της. Όπως εξηγεί, στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος ανοιχτός όχι μόνο για τους παλαιούς ομογενείς, αλλά και για τις νεότερες γενιές, οι οποίες συχνά έχουν περιορισμένη γνώση της ελληνικής γλώσσας και μικρότερη επαφή με την ιστορία των προγόνων τους. Η προσπάθεια αυτή περιλαμβάνει πολιτιστικές δράσεις, εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες και εκδηλώσεις που ενισχύουν τους δεσμούς με την Ελλάδα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνεργασία με την ελληνική Πολιτεία, την ελληνική πρεσβεία και φορείς της Ομογένειας. Η Πρεσβεία της Ελλάδας στην Τασκένδη λειτούργησε πρώτη φορά στις 29 Απριλίου 2025, τότε ανέλαβε τα καθήκοντά της η νέα Πρέσβης με ενθουσιασμό και έχει δημιουργήσει μια πολύ θετική εικόνα για την Ελλάδα στο Ουζμπεκιστάν.
Η ελληνική γλώσσα
Σε όλη τη διάρκεια της συζήτησης επανέρχεται συνεχώς στο ίδιο θέμα: τη γλώσσα. Για τον ίδιο, η ελληνική γλώσσα αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο συνοχής μιας ελληνικής κοινότητας στη Διασπορά. «Μπορεί να αλλάξουν οι χώρες, μπορεί να αλλάξουν οι γενιές, αλλά όταν χάνεται η γλώσσα, χάνεται σταδιακά και ένα μεγάλο μέρος της συλλογικής μνήμης», σημειώνει. Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια χώρα όπως το Ουζμπεκιστάν, όπου οι νεότεροι ομογενείς μεγαλώνουν σε ένα πολυγλωσσικό περιβάλλον και η καθημερινή χρήση της ελληνικής δεν είναι δεδομένη. Όραμά του να φτιάξει ένα ελληνικό σχολείο. Ήδη πέρσι λειτούργησε για πρώτη φορά ένα τμήμα ελληνικής γλώσσας, το οποίο ονομάζεται «Αριστοτέλειον» προς τιμήν του Μέγα Αλέξανδρου.
Η πολυετής ενασχόλησή του με τη βυζαντινή τέχνη φαίνεται να επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον ρόλο της Ομογένειας. Δεν βλέπει τον ελληνικό πολιτισμό ως μουσειακό κατάλοιπο, αλλά ως μια ζωντανή διαδικασία που οφείλει να ανανεώνεται διαρκώς. Οι εκδηλώσεις της κοινότητας, οι πολιτιστικές ανταλλαγές και η προβολή της ελληνικής ιστορίας λειτουργούν, κατά την άποψή του, ως εργαλεία δημόσιας διπλωματίας, φέρνοντας πιο κοντά τους λαούς της Ελλάδας και του Ουζμπεκιστάν. «Όταν γνωρίζεις τον πολιτισμό του άλλου, δημιουργείται εμπιστοσύνη. Και εκεί αρχίζουν όλα», τονίζει.
Για τον ίδιο, ο Ελληνισμός της Διασποράς δεν μπορεί να επιβιώσει μόνο χάρη στη νοσταλγία ή στις αναμνήσεις των παλαιότερων γενεών. Χρειάζεται σχέδιο, συνέχεια και ενεργή συμμετοχή των νέων. «Οι κοινότητες δεν διατηρούνται επειδή υπάρχουν τα κτίρια ή τα καταστατικά τους. Ζουν όταν υπάρχουν άνθρωποι που αφιερώνουν χρόνο, γνώση και ψυχή. Αυτό είναι το πραγματικό τους κεφάλαιο», υπογραμμίζει. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στα παιδιά και στους νέους ελληνικής καταγωγής που μεγαλώνουν στο Ουζμπεκιστάν. Κάθε χρόνο φροντίζουν ώστε μαθητές να επισκέπτονται την Ελλάδα.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Τασκένδης Κώστας Πολίτης με τον Προέδρο του Ουζμπεκιστάν
Όπως εξηγεί, οι περισσότεροι έχουν πλέον ενσωματωθεί πλήρως στην κοινωνία της χώρας, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη την επαφή τους με τη γλώσσα, την ιστορία και τον πολιτισμό της Ελλάδας. Για τον λόγο αυτό, η Ελληνική Κοινότητα δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα σε εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δράσεις, σε μαθήματα ελληνικής γλώσσας, σε εκδηλώσεις για τις εθνικές επετείους και σε συνεργασίες με ελληνικούς φορείς. «Αν τα παιδιά αισθανθούν υπερήφανα για την καταγωγή τους, τότε η συνέχεια είναι εξασφαλισμένη», σημειώνει.
Γέφυρα συνεργασίας με την Ελλάδα
Ο Κώστας Πολίτης θεωρεί ότι οι ελληνικές κοινότητες μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και στις χώρες όπου δραστηριοποιούνται. Η πολιτιστική διπλωματία, η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και η ενίσχυση των επαφών στους τομείς της παιδείας, του πολιτισμού και της επιχειρηματικότητας αποτελούν, όπως επισημαίνει, βασικούς άξονες για το μέλλον.
Στην περίπτωση του Ουζμπεκιστάν, μιας χώρας που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς, διακρίνει σημαντικές δυνατότητες για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με την Ελλάδα.
Παρά την πολυκύμαντη διαδρομή του, ο ίδιος αποφεύγει να μιλά για προσωπικές επιτυχίες, προτιμά να αναφέρεται στη σημασία της προσφοράς. Στη διάρκεια της ζωής του εργάστηκε σε ιστορικά μνημεία, συνεργάστηκε με σημαντικούς εκκλησιαστικούς και πολιτιστικούς φορείς και ανέλαβε απαιτητικά έργα συντήρησης. Ωστόσο, όπως λέει, η μεγαλύτερη ικανοποίηση προέρχεται από τη δυνατότητα να αφήνει πίσω του κάτι που θα ωφελήσει τους επόμενους. «Ό,τι κάνουμε αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν μπορεί να συνεχιστεί και μετά από εμάς».
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Τασκένδης απευθύνει ένα μήνυμα αισιοδοξίας αλλά και ευθύνης προς τους Έλληνες της Διασποράς.
«Να μη θεωρούμε ποτέ δεδομένη την ελληνική ταυτότητα. Χρειάζεται καθημερινή προσπάθεια για να διατηρηθεί. Η γλώσσα, ο πολιτισμός, οι παραδόσεις και η ιστορική μνήμη δεν μεταδίδονται αυτόματα. Μεταδίδονται επειδή κάποιοι άνθρωποι επιλέγουν να αφιερώσουν χρόνο και αγάπη σε αυτά».
Η ιστορία του Κώστα Πολίτη είναι γεμάτη αντιθέσεις. Κοινός παρονομαστής όλων των σταθμών παραμένει η πίστη στην αξία του ελληνικού πολιτισμού και η πεποίθηση ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν αφορά μόνο το παρελθόν αλλά και το μέλλον.
Σε μια εποχή κατά την οποία πολλές μικρές κοινότητες της Διασποράς αγωνίζονται να διατηρήσουν την ταυτότητά τους, η περίπτωση της Τασκένδης υπενθυμίζει ότι ο Ελληνισμός μπορεί να συνεχίσει να ανθίζει ακόμη και στις πιο μακρινές γωνιές του κόσμου, όταν υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται με συνέπεια, όραμα και αίσθημα ευθύνης.
Πηγή: Εθνικός Κήρυκας
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
