Frère Nicolas Printézis: Βοηθώντας τα παιδιά να μεγαλώσουν σώζεις και τη δική σου ζωή

Σχεδόν εξήντα χρόνια κοντά στα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς είναι μια σημαντική διαδρομή. Συνάντησα τον ευθυτενή Frère Nicola Printézi στο γραφείο των καθηγητών, ανάμεσα στις ώρες διδασκαλίας. Γεννημένος το 1947 από Έλληνες γονείς στην Ερμούπολη, στο νησί της Σύρου είναι κοντά στα παιδιά από το 1967, διδάσκοντας και βοηθώντας αδιαλείπτως μαθητές και εκπαιδευτικούς. Με σπουδές φιλολογίας, ψυχολογίας, παιδαγωγικής και θεολογίας και με συνεχή παρουσία στον χώρο των σχολείων, όσα άκουσα να λένε για αυτόν πριν περίπου δύο χρόνια οι απόφοιτοι ήταν συγκινητικά και μου κίνησαν το ενδιαφέρον.

Θέλησα να μάθω για τον Frère που «μένει μέσα στο σχολείο», όπως λένε οι μικρότεροι μαθητές και την πραγματικότητα κάποιου που αφοσιώθηκε στον Θεό, όχι όμως αποκομμένος από την κοινωνία. Η πίστη του πήρε σάρκα και οστά μέσα από την καθημερινή του προσφορά στο πιο τρυφερό και ελπιδοφόρο κομμάτι της κοινωνίας: τους μαθητές. Με αγάπη, φροντίδα και διακριτική καθοδήγηση, αυτός ο εσωστρεφής άνθρωπος- χαρακτηρισμό τον οποίο ο ίδιος παραδέχεται- μετέτρεψε τη διδασκαλία σε πράξη αγάπης.

Ποια ήταν η προσωπική διαδρομή που σας οδήγησε στην εκπαιδευτική αποστολή του Τάγματος των Αδελφών;

Ήμουν μαθητής του σχολείου «Ο Άγιος Γεώργιος» στη Σύρο, που ανήκε στα λασαλιανά σχολεία. Εκεί τελείωσα το δημοτικό. Οι Frères ήταν ακόμα πολλοί, φορούσαν ράσα και κάπως με είχαν εντυπωσιάσει. Όταν κάποιος, νομίζω στην Δ’ Δημοτικού μου είπε θα ήθελες κι εσύ να ακολουθήσεις την αποστολή μας αποκρίθηκα πως θα το σκεφτώ. Τελειώνοντας το Δημοτικό είχα αποφασίσει ότι ήθελα να ακολουθήσω αυτή τη ζωή. Πήγα σε ένα είδος οικοτροφείου για παιδιά, τα οποία ενδεχομένως θα ήθελαν να γίνουν Frères και κάπου εκεί νομίζω, στην εφηβεία μου το αποφάσισα.

Στη Γαλλία, όπου πήγα στη συνέχεια υπήρχε ένα είδος «προδοκιμίου», θα λέγαμε, όπου ακολουθείς τα μαθήματα κανονικά και ταυτόχρονα το περιβάλλον σε προετοιμάζει έμμεσα για τη ζωή του Αδερφού. Εκεί ωστόσο, όπου αρχίζεις και σκέπτεσαι τα πράγματα πιο σοβαρά είναι στο δοκίμιο, το οποίο εγώ έκανα επί δύο χρόνια στη Βόρειο Ιταλία, αλλά μιλώντας γαλλικά και ενώ συνεχώς είχαμε στο νου μας ότι επρόκειτο να διδάξουμε τα παιδιά, γιατί η δική μας αποστολή είναι μέσα στο σχολείο.

Οι γονείς σας πώς αντέδρασαν; Υπήρξε κάποιο κοντινό σας πρόσωπο, που καθόρισε την απόφασή σας να ακολουθήσετε αυτόν τον δρόμο;

Θυμάμαι πάντα τι μου είπε ο πατέρας μου όταν ήταν να φύγω από τη Σύρο για να πάω στη Γαλλία. Ήμουν μόλις δεκατεσσάρων ετών και ήμουν ο πρωτότοκος γιος, από τέσσερα αδέρφια. Του είπα «πατέρα αυτό θέλω να κάνω, να πάω στη Γαλλία να συνεχίσω». Απάντησε λοιπόν «εάν το θέλεις πήγαινε κι αν κάποτε το μετανιώσεις, γύρνα πίσω σαν να μη συνέβη τίποτα». Αυτό με είχε δυναμώσει γιατί μου μετέφερε όλη την ευθύνη της απόφασης. Ήταν δική μου η απόφαση, αλλά ήξερα ότι αν κάτι άλλαζε είχα μια οικογένεια να γυρίσω. Αυτό το λέω όλα αυτά τα χρόνια στους γονείς: Ότι καλό είναι να το συμβουλεύουν, να φωτίζουν μία απόφαση του παιδιού τους για το μέλλον του, αλλά ποτέ να μην παίρνουν οι ίδιοι την απόφαση για τα παιδιά τους. Εμένα ο πατέρας μου, παρά τα χρόνια που ζούσαμε εκείνη την εποχή, με άφησε ελεύθερο και ήξερα πως ό,τι γινόταν θα ήταν αποκλειστικά δική μου ευθύνη.

Μπορώ να σας πω όμως ότι την οριστική απόφαση την πήρα όταν ήμουν φοιτητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. (1964-1974). Ήμουν 28 χρονών όταν πήρα την οριστική απόφαση να συνεχίσω στον δρόμο αυτό. Από τότε ασχολούμαι με την εκπαίδευση και τους νέους απαντώντας στα καλέσματα που σου φέρνει η ζωή. Γιατί πιστεύω πως ποτέ δεν ξέρεις όταν ξεκινάς, όπως και στον γάμο φαντάζομαι, πώς θα είναι η ζωή σου από εδώ και στο εξής. Το παν στη δική μας την περίπτωση δεν είναι μόνο η ψυχική εξέλιξη, αλλά και ένα πνεύμα πίστης, το οποίο φωτίζει τη συμπεριφορά μας. Ο Jean-Baptiste de La Salle που έλεγε ήδη από τον 17ο αιώνα “Ensemble et par association” (μαζί και από κοινού), παραμένει μέσα στους αιώνες ένα μοντέλο σκέψης για εμάς.

Ανακαλύπτοντας τον δρόμο περπατώντας

«Μπαίνουμε για να μάθουμε, βγαίνουμε για να υπηρετήσουμε». Μπορεί το όραμα του La Salle να ασκεί στη σύγχρονη εποχή την ίδια επιρροή με παλαιότερα ;

Η έννοια της κοινότητας, της ομάδας είναι η κινητήρια δύναμη των σχολείων. Ο La Salle ήταν ιδιαίτερα μορφωμένος και πρέσβευε πως τον Θεό τον συναντάς μέσα στην τάξη. Πίστευε ήδη στον 17ο αιώνα στην επαγωγική μέθοδο, όχι στην παραγωγική. Φανταστείτε είχε τυπώσει έναν οδηγό σχολείου εκείνη την εποχή, όπως κάνουμε εμείς ακόμα σήμερα.

Όταν ο ίδιος ίδρυσε το πρώτο σχολείο, δεν είχε κανένα παιδαγωγικό πρόγραμμα έτοιμο. Απλώς απαντούσε θετικά σε καλέσματα που κατά τη γνώμη του ήταν από τη Θεία Πρόνοια. Ο δρόμος δεν ήταν έτοιμος. Τον ανακάλυπτε. Θα έλεγα ότι ανακάλυπτε το δρόμο περπατώντας, καθώς ωρίμαζε. Έτσι δεν είναι και στις ζωές όλων μας; Εγώ το ένιωσα όταν κάποια στιγμή ενώ εργαζόμουν στο σχολείο της Θεσσαλονίκης και είχα δημιουργήσει εδώ μια κοινότητα φίλων και αγαπημένων μαθητών, μου ζητήθηκε να δεχθώ μία μετάθεση στο εκπαιδευτήριο Saint Paul του Πειραιά, όπου θα γινόμουν διευθυντής. Δίδασκα μετά το τέλος των σπουδών μου στο ΑΠΘ μέχρι το 1977 τα μαθήματα της ειδικότητας μου, γαλλικά και θρησκευτικά στους καθολικούς μαθητές. Αρχικά σκεφτόμουν πώς να αρνηθώ. Είμαστε λίγο σαν αξιωματικοί, σαν στρατιωτικοί ξέρετε. Ήταν ένα τεστ αντοχής για μένα. Όμως δέχθηκα και ακολούθησα τη ζωή που εξελίσσεται. Πρέπει να ξέρεις να προσαρμόζεσαι.

Η επιρροή των αξιών αυτών που πρεσβεύεται εξαρτάται από τις συνθήκες ή από το περιβάλλον;

Για να είμαστε ειλικρινείς, τη στιγμή αυτή, σε όλο το δυτικό κόσμο, Ευρώπη και Βόρεια Αμερική, υπάρχει μεγάλη κρίση ανανέωσης σε εμάς. Γιατί; Διότι υπάρχει τεράστια κρίση αξιών. Όταν ακούτε τον Ντόναλντ Τραμπ να μιλάει για την επόμενη μέρα καταλαβαίνετε, όταν διαβάζουμε για τους πολέμους, τον μεγάλο πλούτο και τις ανισότητες, τον υπερκαταναλωτισμό, τη βία… Υπάρχει μια κρίση της πίστης, είτε είμαστε Χριστιανοί, είτε όχι και προφανώς κανείς δεν αποφασίζει εύκολα να αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή του στον Θεό. Θα έλεγα ότι σε περιοχές όπως είναι η Αφρική ή η Ασία και η Νότια Αμερική υπάρχει ανανέωσητου Τάγματος, ιδιαίτερα ανάμεσα στους νέους.

Καλέσατε ωστόσο από νωρίς τους λαϊκούς δασκάλους να διδάξουν τις αξίες που πρεσβεύετε, εξελιχθήκατε…

Πράξαμε σωστά όταν καλέσαμε τους λαϊκούς δασκάλους στα σχολεία μας, που έχουν οικογένειες και μεταλαμπαδεύσαμε τις αξίες αυτές στους επόμενους, καθώς οι εποχές αλλάζουν και δεν μείναμε εγκλωβισμένοι στη δική μας ταυτότητα και τον εγωισμό. Υπάρχει μια παροιμία που λένε οι Ρομά στη Γαλλία «ό,τι δε μοιραζόμαστε πάει χαμένο». Χρήματα, χρόνος, συναισθήματα, γνώση αν δεν τα μοιράζεσαι πάνε χαμένα. Το μοίρασμα σε μεγαλώνει και σε ωριμάζει. Φανταστείτε να πιστεύαμε πως είμαστε οι μοναδικοί που κρατάμε το πνεύμα του La Salle ζωντανό. Ο στόχος μπαίνοντας στο σχολείο είναι να μάθεις. Αυτό μπορεί να γίνει και από εμένα που είμαι κληρικός και πλησιάζω με τον δικό μου τρόπο τα παιδιά και από αυτόν που έχει οικογένεια και έχει τον δικό του τρόπο ως γονέας.

Χρησιμοποιείτε την τεχνολογία και την παρακολουθείτε, χωρίς να την “φοβάστε”. Πώς μπορεί να ενταχθεί η τεχνολογία στην εκπαίδευση χωρίς να χαθεί η ανθρώπινη διάσταση και η επικοινωνία;

Πρώτα βοηθάμε τα παιδιά να αποκτήσουν κριτική σκέψη, ενσυναίσθηση και κοινωνική υπευθυνότητα. Δεν μπορούμε να μείνουμε πίσω και να φοβόμαστε το μέλλον. Η τεχνολογία είναι ένα επιπλέον εργαλείο, τη χρησιμοποιούμε στη διδασκαλία χωρίς όμως να μας οδηγεί στην εξάρτηση και να μας αποβλακώνει. Όταν μικροί μαθητές περνούν 4 και 5 ώρες στο κινητό τους κάθε μέρα έχουμε αποτύχει. Δε θα ξεχάσω πριν μερικά χρόνια στη Γαλλία είχα δει ένα βρέφος στο καρότσι, ήταν δεν ήταν επτά μηνών να κλαίει και η μητέρα του να ανοίγει την τσάντα της για να του δώσει όχι την πιπίλα, όπως αυτόματα σκέφτηκα, αλλά το τάμπλετ, την εύκολη λύση. Βέβαια και εμείς οι ενήλικες εθιστήκαμε στις οθόνες. Διάβασα πρόσφατα μία έρευνα πως ακόμα και ηλικιωμένοι έχουν πλέον εξάρτηση από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Νιώθετε και εσείς την ίδια ανησυχία για την αυξανόμενη βία των ανηλίκων; Δεν αναφέρομαι μόνο στον σχολικό εκφοβισμό, αλλά στους εφήβους και τους νέους που ξεσπούν με βία και φτάνουν να σκοτώνουν. Νομίζετε ότι μπορούμε να αλλάξουμε όσα οδηγούν στο φαινόμενο; Πλέον βλέπουμε συχνά εικόνες έντονου θυμού και ξεσπάσματα σε πολύ μικρά παιδιά…

Νομίζω πρέπει να μαθαίνουμε στα παιδιά να διοχετεύουν θετικά την επιθετικότητά τους. Δηλαδή όταν το παιδί ασκείται, κάνει ομαδικά σπορ κτλ, δε θα καταλήξει να στραφεί τόσο εύκολα εναντίον κάποιου άλλου μαθητή ή ενός αδύναμου πλάσματος. Έχει να κάνει πρωτίστως και με το τι βλέπουν γύρω τους, στην οικογένεια, στο σχολείο. Η επιθετική συμπεριφορά είναι αποτέλεσμα της ποιότητας της επικοινωνίας και των διαπροσωπικών σχέσεων. Έχουμε χάσει την ειλικρινή ανθρώπινη επαφή και το φαινόμενο αυτό δε γιατρεύεται μόνο επιφανειακά, με “ασπιρίνες”. Γιατρεύεται με έναν θα έλεγα εκ βάθρων νέο προγραμματισμό, ώστε να βοηθήσουμε τους νέους να μάθουν να επικοινωνούν καλύτερα με τους συνομηλίκους τους και τους ενήλικες.

Αυτόν τον μακρόπνοο προγραμματισμό που αναφέρετε, τα μέτρα αυτά θα τα λάβει η πολιτεία;

Από την οικογένεια ξεκινά, ακολουθεί το σχολείο όμως το σοβαρότερο κομμάτι είναι της πολιτείας. Αυτά που φάνταζαν μακρινά συμβαίνουν πλέον και στην Ελλάδα, τα ίδια και στη Γαλλία και παντού, γιατί πλέον η αλληλεπίδραση ανάμεσα στους λαούς και τους πολιτισμούς είναι ταχύτατη. Η σύνδεση των τριών αυτών πυλώνων έχει σημασία, η σχέση σχολείου– οικογένειας– κοινωνίας να ενισχυθεί και να επαναπροσδιοριστεί. Η πείρα μας δείχνει πως και η εμπιστοσύνη της οικογένειας στο σχολείο είναι σημαντική. Αυτή δυστυχώς έχει κλονιστεί.

Από την άλλη το σχολείο δε σου μαθαίνει μόνο όσα ορίζει το Υπουργείο, οφείλει να αποτελεί και χώρο προσωπικής ανάπτυξης. Κάθε κρίση είναι και μια ευκαιρία μάθησης. Όταν ένα παιδί ξεφεύγει, δεν αρκεί η τιμωρία· πρέπει να καταλάβεις την αιτία. Συζητάμε με το παιδί, του δίνουμε χώρο να εκφράσει την οργή ή την απογοήτευση και βρίσκουμε λύσεις από κοινού. Αυτό απαιτεί χρόνο, αλλά είναι πιο αποτελεσματικό από μια αυστηρή εντολή. Αυτόν τον χρόνο δε διαθέτουν πλέον οι γονείς, ούτε οι εκπαιδευτικοί και έχει χαθεί η σύνδεση και η εμπιστοσύνη.

Η εφηβεία λένε οι επιστήμονες είναι μία περίοδος έντονων συναισθημάτων και συχνά συγκρούσεων για τα παιδιά. Υπάρχει κάτι που θα λέγατε στους γονείς να κάνουν για να μείνουν κοντά στα παιδιά τους;

Το είπατε μόλις! Να μείνουν κοντά στα παιδιά τους. H μόνη λύση και το μόνο φάρμακο είναι να μείνεις κοντά στο παιδί, να συνοδοιπορείς με το παιδί σου, ακόμα και αν δεν το καταλαβαίνεις, ακόμα και αν δε σε καταλαβαίνει. Και να μην ξεχνάς ότι το παιδί για να μεγαλώσει και να ωριμάσει και να αποκτήσει μια δική του προσωπικότητα, ξεκινά από το να λέει όχι. Η πρώτη φράση είναι «είμαι κάποιος και μπορώ να σου πάω κόντρα». Και μετά περνάω σε μια δεύτερη φάση προοδευτικά και μαθαίνω να συνεργάζομαι και να λέω ναι.

Μεγαλώνοντας καταλαβαίνουμε πως ώριμος άνθρωπος είναι αυτός ο οποίος ξέρει να συνεργάζεται για ένα κοινό στόχο και να μη λέει μόνο όχι. Βέβαια αυτό κοστίζει στους γονείς και κοστίζει και σε εμάς ακόμα, τους εκπαιδευτικούς. Ένα παιδί όμως που λέει συνεχώς ναι, είναι και “ύποπτο” καμιά φορά, γιατί γίνεται αυτός που θέλει να ευχαριστεί μονίμως τους άλλους. Εκεί πρέπει να το βοηθήσεις να αποκτήσει τη δική του προσωπικότητα, τη δική του ξεχωριστή “ραχοκοκαλιά”. Για αυτό η εφηβεία δεν είναι δύσκολη, είναι μεν πρωτόγνωρη για όλους, αλλά αν την αντέξουμε και εμείς οι ενήλικες και συνοδεύσουμε το παιδί σε αυτήν θα περάσει, κάνοντας μας όλους πιο σοφούς.

Χτίζοντας ένα σχολείο στο Καμερούν εν έτει 1998

Θυμάστε μία εμπειρία με μαθητές που σας έχει συγκινήσει ιδιαίτερα; Είχα ακούσει με προσοχή όσα είπαν για εσάς παλιοί απόφοιτοι στην τιμητική εκδήλωση για εσάς, πριν περίπου 2 χρόνια. Θυμόντουσαν τα πάντα για τον ορειβατικό όμιλο και όσα σπουδαία έμαθαν από εσάς κοντά στη φύση.

Ο ορειβατικός όμιλος ήταν από τις πιο αγαπημένες μας “περιπέτειες” και χαίρομαι που τελευταία αναβιώνει με όλο και μεγαλύτερη συμμετοχή. Συνηθίζω να λέω ότι εμείς οι καθηγητές φοράμε το κασκέτο του δασκάλου μέσα στην τάξη. Ό,τι κι αν πούμε, ό,τι και να κάνουμε δεν είμαστε ίσοι με τον μαθητή. Στη φύση όμως, στο βουνό είσαι ίσος ακόμα και με τον έφηβο και ας περνά την κρίση του. Υπάρχει συνεργασία, γιατί μπορεί εγώ να ξέρω όλα τα μονοπάτια, αλλά ο β’ είναι πιο δυνατός και ο γ’ πιο γρήγορος και όλοι μαζί βοηθάμε στον κοινό στόχο. Αναγκάζεσαι να ξεχάσεις την όποια διαφωνία και είσαι αληθινός, αποδέχεσαι την αδυναμία σου. Αλλά και η υπευθυνότητα καλλιεργείται βιωματικά. Τόσα χρόνια έρχονται και με συναντούν απόφοιτοι από όλες τις δεκαετίες του σχολείου. Μπορεί να μη θυμούνται τα γραμματικά φαινόμενα, όμως όλοι θυμούνται τη στιγμή που φτάσαμε στην κορυφή του Ολύμπου. Τα γέλια, τα αστεία, τους κινδύνους που αντιμετωπίσαμε μαζί.

Αυτό όμως το οποίο δεν ήταν καθόλου εύκολο να πραγματοποιηθεί ήταν το μεγάλο ταξίδι το 1988 στο Καμερούν για τη δημιουργία ενός σχολείου, που κάνατε μαζί με τα παιδιά. Μια εμπειρία, στην οποία είχαν αναφερθεί και δημοσιεύματα στον Τύπο της εποχής, ως μία δράση μοναδική για την εποχή εκείνη, με δυσκολίες στις μετακινήσεις και την επικοινωνία με την πατρίδα.

Ναι ήταν κάτι μοναδικό και όσοι συνταξιδέψαμε δεν θα το ξεχάσουμε όσα χρόνια και αν περάσουν. Είμαστε το μόνο ελληνικό σχολείο που έκανε κάτι τέτοιο. Χρειάστηκε να συγκεντρώσουμε τα χρήματα που θα χρειαζόμασταν ως αποστολή, κάναμε διάφορες δράσεις ακόμα και μία συναυλία με τη Μαρία Φαραντούρη. Κυρίως όμως χρειάστηκε να προετοιμάσουμε ψυχολογικά τους μαθητές. Να σημειωθεί πως προτιμήσαμε να φτιάξουμε ένα σχολείο και όχι μία εκκλησία. Αντί να στείλουμε χρήματα, αποφασίσαμε με πέντε ευρωπαϊκά σχολεία να πάμε επιτόπου.

Μέσα από τις εξωσχολικές δραστηριότητες οι μαθητές ανακαλύπτουν το νόημα της ζωής τους και αυτό το ταξίδι ήταν όπως μου λένε μέχρι σήμερα αυτό που τους έδειξε τον δρόμο, που ήθελαν να ακολουθήσουν ακόμα και επαγγελματικά. Όλοι τους μέχρι σήμερα βοηθούν τον συνάνθρωπο τους με κάθε ευκαιρία. Ήταν μια εμπειρία που άλλαξε και εμένα και ας ήμουν νέος: έμαθα ότι η παιδαγωγική είναι πρώτα καρδιά και δημιουργικότητα και μετά τεχνική.

Τι ήταν το δυσκολότερο για την ομάδα σας εκεί;

Οι συνθήκες ζωής, η χειρωνακτική εργασία και η έλλειψη υποδομών ήταν προφανώς δύσκολες, αλλά το πιο δύσκολο ήταν η απομόνωση και η ανάγκη να καταλάβεις τις διαφορετικές κουλτούρες. Δεν μπορούσες να επιβάλεις τα δικά σου πρότυπα χωρίς να ακούσεις και να σεβαστείς τον τρόπο ζωής των κατοίκων. Αυτό μας δίδαξε υπομονή και ταπεινότητα. Οι συνθήκες ήταν πολύ πιο δύσκολες απ’ ό,τι στη Γαλλία ή στην Ελλάδα. Παράλληλα, η ζεστασιά των ανθρώπων και η φιλοξενία τους (δε ξεχνώ πως μας πρόσφεραν σε κάποιο σπίτι μια μπύρα σε θερμοκρασία 35 βαθμούς, αφού δεν είχαν ψυγείο ή άλλα απαραίτητα) ήταν μάθημα ζωής. Όταν δεν το κάνεις για προβολή, τότε –πιστεύω– ο Θεός είναι μαζί σου.

Υπάρχουν στιγμές που σκέφτεστε ότι θα θέλατε να ζήσετε μια άλλη ζωή, με μία ίσως μικρότερη δέσμευση στον Θεό, μια πιο «κοσμική» ζωή, να είχατε δημιουργήσει οικογένεια;

Κάθε ζωή είναι μοναδική και ανεπανάληπτη. Αυτό που μας ταλαιπωρεί είναι πως νιώθουμε ότι έχουμε πάρει ένα μονοπάτι, ενώ θα μπορούσαμε να διαλέξουμε ένα άλλο. Στην ομιλία μου προσφάτως προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο αναφέρθηκα στη φράση του Αυστριακού φιλοσόφου Hartmann που έλεγε πως «κάθε άλλη ζωή είναι συνάντηση». Εγώ θα έλεγα ότι ολόκληρη η ζωή μας είναι ένα σύνολο συναντήσεων. Άλλοι πάλι θεωρούν ότι έχουμε τις συναντήσεις που μας αξίζουν. Λέω λοιπόν πως η ζωή μου διαμορφώθηκε με τις συναντήσεις που είχα. Αν πχ είχα γεννηθεί στην Κρήτη και όχι στη Σύρο θα γινόμουν κάτι άλλο. Όποια ζωή και αν διαλέξεις δεν πρέπει να τη διαλέξεις ως καταφύγιο, ως ευκολία.

Τι σημαίνει για εσάς, σε προσωπικό επίπεδο, το να υπηρετείτε την εκπαίδευση; Τα τελευταία χρόνια αποχωρήσατε από την ενεργό επαγγελματική δράση, διδάσκετε θρησκευτικά στα καθολικά παιδιά και ασχολείστε με την επιμόρφωση των καθηγητών.

Σε λίγο θα συμπληρώσω έξι δεκαετίες στην εκπαίδευση. Σε ένα σχολείο στη Γαλλία είδα πάνω σε ένα από αυτά τα παλιά ξύλινα ρολόγια την επιγραφή «ο χρόνος κυλά ανεπανόρθωτα». Ακόμα και σήμερα το να περπατώ στο διάλειμμα ανάμεσα σε παιδιά το χαίρομαι. Ίσως γιατί εγώ έχω κυρίως εμπειρία από εφήβους και δούλεψα μόνο δύο χρόνια σε δημοτικό. Σε κάθε περίπτωση αισθάνομαι ζωντανός και παίρνω δύναμη από αυτά τα παιδιά! Το χαίρομαι, όπως χαίρομαι και όταν είναι κλειστό το σχολείο το Σαββατοκύριακο. Η μοναξιά δεν θα έπρεπε να μας προβληματίζει, ούτε να την αποφεύγουμε. Όταν είσαι σε αρμονία με τον εαυτό σου χαίρεσαι και τις στιγμές της σιωπής.

Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον του σχολείου;

Παραμένουμε η καρδιά, η μνήμη και η εγγύηση του λασαλιανού χαρίσματος και αυτή είναι μια βαριά παρακαταθήκη. Αυτό όμως που θα είναι επιτυχία για εμένα είναι να μην είμαι απαραίτητος για αυτήν τη συνέχεια, να μην εξαρτάται η συνέχιση του έργου του σχολείου από τη δική μου παρουσία. Καμία θέση δεν είναι ισόβια και για αυτό έχουμε πάντα την έννοια της θητείας. Η αποστολή μας κρατά 350 χρόνια και είμαι ευγνώμων που η δική μου κρατά σχεδόν έξι δεκαετίες.

Το σχολείο δημιουργεί τους αυριανούς πολίτες του κόσμου. Στο σχολείο μας φοίτησαν από την ίδρυσή του μαθητές διαφορετικών θρησκειών: Χριστιανοί, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι. Σήμερα, η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι και κάποιοι πολύ λίγοι Καθολικοί. Το Κολέγιο προάγει έμμεσα την οικουμενική κίνηση δίνοντας την ευκαιρία στους μαθητές να γνωρισθούν καλύτερα μεταξύ τους, χωρίς να αγνοούν τις διαφορές, αλλά γνωρίζοντας καλύτερα αυτά που τους ενώνουν. Μόνο με αμοιβαίο σεβασμό μειώνονται οι προκαταλήψεις και ο φανατισμός και προάγεται η εποικοδομητική συνύπαρξη.

Λίγα λόγια για το εκπαιδευτήριο:

Το σχολείο αποτελεί μέλος του δικτύου La Salle Ελλάδος, το οποίο περιλαμβάνει τέσσερα λασαλιανά σχολεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα σε Θεσσαλονίκη, Αθήνα και Σύρο. Τα σχολεία εφαρμόζουν το Λασαλιανό Εκπαιδευτικό Σχέδιο που βασίζεται στις παιδαγωγικές αρχές του Ιωάννη-Βαπτιστή Δελασάλ (Jean-Baptiste de La Salle), ο οποίος ίδρυσε τα πρώτα λασαλιανά σχολεία τον 17ο αιώνα, στη Γαλλία, εφαρμόζοντας πρωτοποριακές μεθόδους και βοηθώντας και παιδιά ασθενέστερων οικονομικά οικογενειών.  

Το ιδιωτικό εκπαιδευτήριο συνδέεται με μια μακρά ιστορία με την ιστορία της Θεσσαλονίκης, πάντα με την πεποίθηση πως κάθε παιδί είναι μοναδικό και αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό. Στις 14 Οκτωβρίου 1888, πέντε Frères, με επικεφαλής τον Frère Ολύμπιο έφθασαν ατμοπλοϊκώς στη Θεσσαλονίκη. Προέρχονταν από την Αλεξάνδρεια, την Αθήνα και τη Σμύρνη. Την επόμενη μέρα άρχισαν στις εγκαταστάσεις της Σχολής Λαζαριστών τα πρώτα τους μαθήματα και η αθρόα προσέλευση των μαθητών τους έδωσε ελπίδα.

Από το 1926 το σχολείο στεγαζόταν στην οδό Φράγκων 10, στον Φραγκομαχαλά, στο ιστορικό κτήριο που σήμερα στεγάζονται τα Διοικητικά Δικαστήρια. Το διατηρητέο αυτό οίκημα λειτούργησε ως γαλλικό σχολείο, επιτάχθηκε από τους Γερμανούς το 1940. Το 1968 το εκπαιδευτήριο μεταφέρθηκε σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις του στο Ρετζίκι (Πεύκα) Θεσσαλονίκης, ενώ το 1980 σταδιακά μετατράπηκε σε μικτό. Σήμερα φοιτούν στο σχολείο 1100 μαθητές.

Τα εκπαιδευτήρια σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Σύρο είναι μέλη του παγκόσμιου Εκπαιδευτικού Οργανισμού “La Salle” ο οποίος περιλαμβάνει περισσότερα από 1.000 σχολεία και πανεπιστήμια, με περισσότερους από 1.000.000 μαθητές και φοιτητές σε όλο τον κόσμο.