Σέρρες: Ο βυζαντινός πύργος της Μάρως 

Σε ένα από τα 13 χωριά της Κεντρικής Μακεδονίας που υπάγονται στα αυθεντικά χωριά ένα κτίσμα ξεχωρίζει στην Δάφνη Σερρών.

Την ξενάγηση στον λεγόμενο Πύργο της Μάρως ανέλαβε η δημοσιογράφος της ΕΡΤ Λένια Ιωαννίδου.

Ο Παναγιώτης Τοσουνίδης πρόεδρος κοινότητος Δάφνης Σερρών, εξιστορεί γεγονότα του 14^ου αιώνα. Ο Πύργος του Σέρβου Γκεόργκι Μπράνκοβιτς κτίστηκε γύρω στο 1380. Η Μάρω ήταν κόρη του, γεννηθείσα το 1418 και η μητέρα της ηταν η Ειρήνη Καντακουζινού. Οικογένεια που διακήρυττε πως προτιμούσε το τουρκικό φέσι από την παπική τιάρα. Όπως γινόταν τότε για να κερδίσει ο Μπράνκοβιτς την εύνοια των Τούρκων και να παραμείνει στην θέση του έδωσε την κόρη του σύζυγο στον Μουράτ πατέρα του Μωάμεθ Β΄. Ο Πορθητής έγινε θετός της γιός, ο οποίος της χάρισε τον Πύργο, ο οποίος φυσικά δεν του ανήκε, καθώς και μια μεγάλη έκταση με κτήματα και χωριά.

Η Μάρω εγκαταστάθηκε εκεί απολαμβάνοντας τα προνόμια που είχε. Το 1466 επειδή παραχώρησε κάποιες εκτάσεις στις μονές Χιλανδαρίου και Αγίου Παύλου, οι οποίες είχαν μόνο Σέρβους μοναχούς, η μοναστική κοινότητα έπλεξε το εγκώμιο της και έτσι δημιουργήθηκαν διάφοροι μύθοι. Τα χωράφια που καλλιεργούντο από άλλους, επί τουρκοκρατίας κατοχυρώθηκαν ως βακούφια για να εφοδιάζουν με προϊόντα τις μονές.

Το 1936 πουλήθηκε σε ιδιώτη, αλλά όπως λέει ο κ. Τοσουνίδης παρενέβη η αρχαιολογική υπηρεσία και πέρασε στην κυριότητά του κράτους. Ένα μισογκρεμισμένο τοιχίο  απέμεινε για να υπενθυμίζει τι πραγματικά μεσολάβησε επί 500 χρόνια, από αδιανόητα δουλικές και άπληστες προσωπικότητες κατά τις τελευταίες ημέρες της αυτοκρατορίας.

Ήταν αμέσως μετά την ανακατάληψη της Κωνσταντινουπόλεως από τους σταυροφόρους και η οικογένεια των Παλαιολόγων αντιμετώπιζε τον τουρκικό στρατό εκτός των τειχών. Εν τούτοις, ο μεγαλύτερος εχθρός δρούσε εντός με τους ανθενωτικούς να προσφέρουν τον θρόνο στον μουσουλμάνο που βρισκόταν προ των Πυλών.  

Ο αδελφός του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου ΙΑ΄, ο Δημήτριος, ως ανθενωτικός, χαρακτηριζόταν φιλότουρκος. Με την στήριξη της εκκλησίας και των μοναστηριών, που ήλεγχαν τις αμόρφωτες μάζες επιχείρησε να ανεβεί στον θρόνο δια της πλαγίας. Η λέξη προδοσία δεν περνούσε από τον νού των αλλοφρόνων θρησκόληπτων στην Πόλη, αρκεί να μην γινόταν η Ένωση των εκκλησιών, η αποτελούσε την μόνη διέξοδο για να γλυτώσει η Κωνσταντινούπολη από την άλωση.  

Όπως και άλλοι βυζαντινοί στο παρελθόν, ο Δημήτριος διέπραξε την εσχάτη προδοσία. Πρότεινε στον Μουράτ Β΄ να καταλάβουν την Πόλη από κοινού. Ο σουλτάνος δέχτηκε την προσφορά αλλά δεν διέθετε τις αναγκαίες δυνάμεις, καθώς είχε άλλα ανοικτά μέτωπα. Άφησε γιό του να ολοκληρώσει αυτό το έργο. Στις 23  Απριλίου 1442 ο Δημήτριος σε συνεργασία με τους Τούρκους και τον κουνιάδο του Ματθαίο Παλαιολόγο Ασάνη προχώρησαν σε πραξικόπημα ανατροπής του αδελφού του αυτοκράτορα Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγου προκειμένου να αναλάβει εκείνος τον θρόνο. Ευτυχώς, απέτυχε.[1]

Η πτώση του Βυζαντίου ήρθε το 1453, αλλά από τον Ιανουάριο του 1449 ο Δημήτριος μαζί με τον αδελφό του Θωμά είχαν μοιραστεί το Δεσποτάτο του Μυστρά και δήλωσαν υποτελείς στους Τούρκους. Μετά την Άλωση ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ επέτρεψε και στους δυο να συνεχίσουν να κυβερνούν ως Οθωμανοί υποτελείς στον Μοριά.[2]

Εκτός από τον Γεννάδιο γνωστό για το φέσι που φόρεσε κάτω από την πατριαρχική μίτρα, αξίζει να αναφερθεί ο λόγιος Γεώργιος Τραπεζούντιος, ο οποίος τον Ιούλιο του 1453 έστειλε στον Μωάμεθ Β΄ μια πραγματεία σχετικά με την χριστιανική πίστη και του πρότεινε να ενωθούν ο χριστιανισμός και το Ισλάμ. Ουδείς στην εκκλησία και ελάχιστοι στην αυλή σκεπτόταν ως Έλληνες, αλλά ως τιτλούχοι που διεκδικούσαν προνόμια, τα οποία φυσικά διασφάλισαν εις τους αιώνες των αιώνων.  

[1] ^{Παναγιώτης Κανελλόπουλος, «Γεννήθηκα στο 1402», εκδ. Εστία , 1957.}

[2] ^{Απόστολος Ε. Βακαλόπουλος, Ιστορία του νέου ελληνισμού, Τόμος Α′ : Αρχές και διαμόρφωσή του Έκδ. Εμμ. Σφακιανάκης & Υιοί, Θεσσαλονίκη 1974, σ. 338.}