Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας

Επί δέκα χρόνια η γιορτή της ελληνικής γλώσσας τελείται στην Ιταλία με την προσήκουσα μεγαλοπρέπεια από τα ακαδημαϊκά ιδρύματα της χώρας και τους πανεπιστημιακούς οι οποίοι στρέφονται στις ρίζες του πολιτισμού.

Την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας, οι κοινότητες σε όλον τον κόσμο και όχι μόνον οι ελληνικές γιορτάζουν την μεγάλη ανεκτίμητη κληρονομιά της ανθρωπότητος, επισημαίνει η Σοφία Ζαφειροπούλου, πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Πολιτισμού.

«Τα αρχαία ελληνικά διδάσκονται από πολλά χρόνια στα ιταλικά λύκεια, είναι τρόπος ζωής και επικοινωνίας και είμαστε πολύ υπερήφανοι γιατί τα ελληνικά στην Ιταλία έχουν έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ζωή όλων».

Αυτό που επικράτησε να λέγεται «Cultura Greca-Romana», αντιπροσωπεύει τον πολιτισμό της Ευρώπης. Οι λέξεις δεν είναι απλώς λόγος, είναι έννοιες και περικλείουν τα υψηλά νοήματα της ανθρωπότητος. «Πολλές λέξεις που χρησιμοποιούνται στην σημερινή ιταλική γλώσσα είναι καθαρώς ελληνικές και το σημαντικότερο η ελληνική έδωσε την βάση των νέων γλωσσών».

Μια Ελληνίδα στο Μιλάνο είναι η Giovanna Rocca, Πρύτανης του Πανεπιστημίου ΙULM στο Μιλάνο, λέει πόσο υπερήφανη είναι για την εκδήλωση αφιερωμένη στην ελληνική γλώσσα και με θέμα: «Ξένοι, βάρβαροι και μέτοικοι- Πως βλέπει ο ένας τον άλλον από την αρχαίας Ελλάδα έως σήμερα». Πραγματεύεται την φιλοξενία, μιας λέξεως και έννοιας μοναδικής παγκόσμια.

Διάβαζε αρχαία ελληνικά από το λύκειο και τα τελευταία χρόνια διαμένει στην Σκύρο. Έτσι έμαθε καλύτερα την σύγχρονη γλώσσα, τις παραδόσεις, τους χορούς και ότι άλλο ελληνικό. Γράφοντας σήμερα στα αρχαία ελληνικά διαπίστωσε ότι όλες οι σύγχρονες λέξεις της επιστήμης χρησιμοποιούν τα αρχαία ελληνικά, είναι μια ζωντανή γλώσσα. «Στην Ιταλία συνεχίζουμε τα μαθήματα των αρχαίων και διαβάζουμε τα θεατρικά έργα των κλασσικών στην αρχαία ελληνική».

Ο ελληνικός λαός του Μιλάνου αισθάνθηκε δέκα φορές πιο υπερήφανος, καθώς γιορτάζουν τους χειμερινούς Ολυμπιακούς αγώνες και την ελληνική γλώσσα.  

Αφ’ ενός υπάρχει η ελληνική γλώσσα που διαμορφώνει τον κόσμο έως σήμερα, αφ’ ετέρου υπάρχουν οι μύθοι για αυτήν, την οποία έσπευσαν πολλοί να υιοθετήσουν για λόγους που δεν είναι της παρούσης στιγμής να εξηγηθούν.

Η επίκληση από τους γλωσσολόγους του Ηροδότου, ο οποίος έγραψε ότι ήταν δάνειο εκ μέρους των Φοινίκων μέσω του Κάδμου, είναι γνωστό από τον ίδιο τον «πατέρα της ιστορίας», αλλά όπως γράφει στην αρχή του έργου του δεν έχει άμεση γνώση όλων των γεγονότων, αλλά μετέφερε ότι άκουγε από διαφόρους. «Όπως νομίζω».

Επιπλέον με τον ίδιο προσδιορισμό «φοινικήια κεκλῆσθαι» αναφέρθηκε και στην Γραμμική Β΄, κάτι που δεν θα  μπορούσε να συμβεί.[1] Τα fake news είναι τόσο παλιά όσο η ανθρώπινη ιστορία. Στην περίπτωση του Ηροδότου μάλλον υπήρχε λάθος στην καταγραφή του μύθου, στην ερμηνεία, από όπου ξεκίνησε η παραφιλολογία.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας του Καίμπριτζ, η έκφραση «φοινικήια γράμματα» δεν αναφερόταν στο αλφάβητο, αλλά στην Γραμμική Β΄ η οποία γραφόταν σε φύλλα φοίνικα. Το λάθος αφορά και στην εσφαλμένη ερμηνεία του Ηροδότου ο οποίος «Φοινικοποίησε» τον Κάδμο, όστις όμως πριν από τον πέμπτο αιώνα, στις πρώτες πηγές απεικονιζόταν ως Έλληνας ήρωας.[2]   

Όσον αφορά το φοινικικό (χανανιτικό) αλφάβητο αυτό διαμορφώθηκε το 1050 π.Χ. και μέσα σε δυο αιώνες θα ήταν από δύσκολο έως αδύνατο να ταξίδεψε, να συμπληρώθηκε και να μεταμορφώθηκε αριστοτεχνικά από τις ελληνικές πόλεις-κράτη κατά την διάρκεια του ελληνικού λεγόμενου μεσαίωνα (1200 – 800 π.Χ.) για να παρουσιαστεί στην άψογη μορφή του από τον Όμηρο έπειτα από 200 χρόνια, τον 8^ο αιώνα. Ωστόσο,  των Ομηρικών κειμένων προϋπήρχαν η μυκηναϊκή Γραμμική Α΄ (1800-1450 π.Χ.) και η Γραμμική Β΄ (1450-1200 π.Χ., ήτις έχει αποκρυπτογραφηθεί), η Κυπρομινωϊκή (1550- 1050 π.Χ.) και η παλαιότερη Κρητική (2100-1700 π.Χ.), οι οποίες περιμένουν την σύγχρονη τεχνολογία για να αναγνωστούν.   

Ακολουθώντας την Αρχή της Οικονομίας, ή όπως απαιτεί το «Ξυράφι του Όκαμ», εκ-ξυρίσοντας, τα περιττά και περίπλοκα επιλέγεται όχι η απλούστερη, αλλά η λογικότερη εξήγηση. Όλα είναι θέμα χρόνου.  

Σχετικά με τις φιλοσοφίες και τους πολιτισμούς της ανατολής ενδεικτικά αναφέρεται η αυτοκρατορία των Περσών η οποία δεν είχε γραφή. Ο φερόμενος ως μεγάλος πολιτισμός, τα ελάχιστα κείμενα που άφησε την περίοδο της βασιλείας του Δαρείου Α΄, δημιουργήθηκαν γύρω στο 490 π.Χ., με την σφηνοειδή γραφή, εμπνευσμένη από την σουμερο-ακκαδική και τελικά, το 400 π.Χ. υιοθέτησαν την αραμαϊκή για την γραπτή τους επικοινωνία.

Επίσης, ο Ζωροάστρης, γνωστός ως Ζαρατούστρα, μια προσωπικότητα νέα στο θρησκευτικό σκηνικό. Εμφανίστηκε γύρω στον 15^ο π.Χ. με 6^ο π.Χ. αιώνα, ως ιδρυτής του ζωροαστρισμού, στο ιρανικό οροπέδιο, δηλαδή είναι απροσδιόριστα τα πότε, πού και πώς. Χωρίς γραπτή γλώσσα οι διδασκαλίες του υποτίθεται ότι μεταφέρονταν προφορικά και η Αβέστα το ιερό βιβλίο του Ζωροαστρισμού έγινε γραπτό κείμενο τον 6^ο αι. μ.Χ. την περίοδο των Σασσανιδών (224 έως 651 μ.Χ.). και πάλι όμως το αρχαιότερο χειρόγραφο (K7a) της Αβέστα χρονολογείται από το 1288 μ.Χ..

Κατά τον μεσαίωνα και δη σε μονές της Ιταλίας ως εκ θαύματος “αποκαλύφθηκαν” πολλά χειρόγραφα, ενώ χάθηκαν τα πρωτότυπα κείμενα, που θα πιστοποιούσαν την ιστορική αλήθεια.    

---

[1] ^{Ηροδότου Ιστορίαι, βιβλίο Ε, 58.1, 59.1- .61,2, «οἱ δὲ Φοίνικες οὗτοι οἱ σὺν Κάδμῳ ἀπικόμενοι, τῶν ἦσαν οἱ Γεφυραῖοι, ἄλλα τε πολλὰ οἰκήσαντες ταύτην τὴν χώρην ἐσήγαγον διδασκάλια ἐς τοὺς Ἕλληνας καὶ δὴ καὶ γράμματα, οὐκ ἐόντα πρὶν Ἕλλησι ὡς ἐμοὶ δοκέειν, πρῶτα μὲν τοῖσι καὶ ἅπαντες χρέωνται Φοίνικες· μετὰ δὲ χρόνου προβαίνοντος ἅμα τῇ φωνῇ μετέβαλον καὶ τὸν ῥυθμὸν τῶν γραμμάτων» οι Φοίνικες αυτοί που ήρθαν μαζί με τον Κάδμο (κι οι Γεφυραίοι κατάγονταν απ᾽ αυτούς), με το να εγκατασταθούν σ᾽ αυτή τη χώρα δίδαξαν στους Έλληνες κι άλλες πολλές γνώσεις και προπάντων τα γράμματα, που, όπως νομίζω, ήταν άγνωστα ώς τότε στους Έλληνες· αρχικά ήταν αυτά που χρησιμοποιούσαν όλοι οι Φοίνικες, αργότερα όμως, με το πέρασμα του καιρού, μαζί με τη γλώσσα άλλαξαν και τη μορφή των γραμμάτων.}

^{«…ϵἶδον δὲ καὶ αὐτὸς Καδμήια γράμματα ἐν τῷ ἱρῷ τοῦ Ἀπόλλωνος τοῦ Ἰσμηνίου ἐν Θήβῃσι τῇσι βοιωτῶν, ἐπὶ τρίποσι τρισὶ ἐγκϵκολαμμένα, τὰ πολλὰ ὅμοια ἐόντα τοῖωνσι». Εγώ ο ίδιος έχω δει Καδμείους χαρακτήρες στον ναό του Ισμηνίου Απόλλωνα στις Βοιωτικές Θήβες, χαραγμένους σε τρεις τρίποδες και ως επί το πλείστον μοιάζουν με ιωνικά γράμματα.}

[2] ^{Deconstructing the Phoenician myth: ‘Cadmus and the palm-leaf tablets’ revisited, Cambridge University Press,  03 March 2023}