Νεκρός κύκνος στην Καστοριά από την γρίπη των πτηνών  

Μία ιογενής νόσος, εξαιρετικά επικίνδυνη για την πανίδα, η οποία εμφανίστηκε στην Κίνα το 1996 και μεταδόθηκε στην Ευρώπη, παρουσιάστηκε στην λίμνη της Καστοριάς στις 9 Απριλίου.  

Την ανησυχία των κατοίκων για τα οικόσιτα πτηνά και τυχόν εξάπλωση της νόσου των πτηνών μεταφέρει το ρεπορτάζ του δημοσιογράφου της ΕΡΤ Μάριου Κωνσταντινίδη.

Έπειτα από την διαπίστωση των αιτιών του θανάτου του κύκνου έχει επιβληθεί μια πρώτου βαθμού καραντίνα. O Χρήστος Αναστασάκης Διευθυντής της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς, αναφέρει ότι το νεκρό πτηνό που περισυνελέγη έφερε τον υπότυπο Η5Ν1 της γρίπης Α, υψηλής παθογεννηκότητος, δηλαδή ικανότητος του ιού να προκαλεί βλάβη στον ξενιστή, τον κύκνο. 

Ως πανζωοτικός ο συγκεκριμένος ιός μπορεί να επηρεάσει ζώα πολλών ειδών σε μια ευρεία περιοχή, ακόμη και τον άνθρωπο εάν εκτεθεί σε μολυσμένα πτηνά.[1]

Πολλά κρούσματα έχουν καταγραφεί στην Βουλγαρία, ενώ μεταξύ Νοεμβρίου 2025 και Φεβρουαρίου 2026, σε 32 χώρες της Ευρώπης παρουσιάστηκαν υψηλά επίπεδα της εξαιρετικά παθογόνου γρίπης των πτηνών σε άγρια ​​πτηνά και πουλερικά.

Όπως εξηγεί ο κ. Αναστασάκης η νόσος εκδηλώνεται κατά την διάρκεια των μεταναστευτικών ροών με υψηλές θερμοκρασίες και τις καιρικές συνθήκες, που ευνοούν την ανάπτυξή της. Τα μέτρα ασφαλείας που ελήφθησαν στην Καστοριά εκτείνονται σε απόσταση δύο χλμ., ενώ επιβάλλεται απαγόρευση της ανεξέλεγκτης πτηνοτροφίας, δηλαδή της εκτροφής εκτός περιορισμένων χώρων.

Η καραντίνα μπορεί να διαρκέσει αρκετό διάστημα, έως ότου δεν εντοπιστεί κάποιο άλλο κρούσμα. Ωστόσο, ο κίνδυνος μίας επιμολύνσεως ελλοχεύει και για αυτόν τον λόγο απαγορεύεται η επαφή με άγρια ή νεκρά πτηνά, ενώ οι πτηνοτρόφοι πρέπει να τηρούν αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας.

Η μετάδοση της νόσου οφείλεται στην επαφή με μολυσμένα περιττώματα, σάλιο ή εκκρίσεις. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων, ενημέρωσε για την πρώτη περίπτωση μετάδοσης από άγρια ​​πτηνά σε γαλακτοπαραγωγά βοοειδή στην Ολλανδία στις 15 Ιανουαρίου.[2] Η Ιταλία ανέφερε 64 κρούσματα της νόσου των πτηνών Α(H9N2) μεταξύ Αυγούστου 2025 και Μαρτίου 2026, ενώ στις 21 Μαρτίου, κατεγράφη το πρώτο ανθρώπινο κρούσμα στην χώρα. Το Δίκτυο Biothreats Emergence, Analysis and Communications Network (BEACON) έδωσε τα στοιχεία για την εμφάνιση της νόσου από την αρχή της σεζόν. 29 χώρες έχουν αναφέρει κρούσματα HPAI σε πουλερικά, με τα περισσότερα να καταγράφονται σε: Γερμανία (2445), Ηνωμένο Βασίλειο (592), Γαλλία (278), Βέλγιο (274) και Ολλανδία (246).[3]

Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας: «Οι ιοί της γρίπης Α έχουν μια φυσική δεξαμενή στα άγρια ​​υδρόβια πτηνά, καθιστώντας την εξάλειψή τους αδύνατη. Κατά συνέπεια, οι λοιμώξεις από ζωονόσους γρίπης είναι απίθανο να εξαλειφθούν και οι απειλές πανδημίας επιμένουν. Για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων για τη δημόσια υγεία, είναι απαραίτητο να εφαρμοστεί υψηλής ποιότητας επιτήρηση ασθενειών σε ζώα, ανθρώπους και στη διεπαφή ανθρώπου-ζώου, ταχεία και αποτελεσματική αντίδραση σε επιδημίες σε ζώα, άμεση και διεξοδική διερεύνηση κάθε ανθρώπινης λοίμωξης και σχεδιασμός για πανδημίες βάσει κινδύνου».

[1] ^{World Health Organization, Influenza (avian and other zoonotic), 21 January 2026, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/influenza-(avian-and-other-zoonotic), «Η έκθεση σε ιούς γρίπης των ζώων μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση και ασθένεια στον άνθρωπο, με συμπτώματα που κυμαίνονται από ήπια, γριπώδη νόσο ή φλεγμονή των ματιών έως σοβαρή οξεία αναπνευστική νόσο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θάνατο».}

[2] ^{European Centre for Disease Prevention and Control, Avian influenza overview December 2025–February 2026, 12 March 2026, https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/avian-influenza-overview-december-2025-february-2026 & https://beaconbio.org/en/report/?reportid=77e03415-7b8f-4018-9542-9a4a4505011c&eventid=1ec4fefc-93d8-4f33-ad46-619bcee7ba3b&diseases=a50d3bd3-769b-4963-8d9b-0bd5ef853335}

[3] ^{Biothreats Emergence, Analysis and Communications Network (BEACON), Europe’s 2025–2026 HPAI season: Declining poultry outbreaks amid persistent wild bird circulation and emerging mammalian spillover, 03 Feb 2026, https://beaconbio.org/en/report/?reportid=149f52ad-1908-40d2-90ff-6ab657e0d512&eventid=f9a30c0f-58a6-4695-87fa-4a2402a22ef5.}