Επιδρομή ακρίδων σε καλλιέργειες στα Γρεβενά

Δεν πρόκειται για ταινία επιστημονικής φαντασίας, αλλά για το ακριδόπληκτο κεφαλοχώρι Καρπερό του νομού Γρεβενών.

Το πως και πόσο τα σμήνη των ακρίδων επηρεάζουν την τοπική κοινωνία και τις καλλιέργειες, παρουσιάζει ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Μάκης Νασιάδης.

Ένα εκκολαπτήριο ακρίδων, οι οποίες περνούν από χωράφι σε χωράφι και εξαφανίζουν ολόκληρες παραγωγές, τριφυλλιού, οσπρίων και δημητριακών. Ο Ιωάννης Τσακνάκης, Αντιπεριφερειάρχης Γρεβενών, εξηγεί ότι πολλές περιοχές των Γρεβενών παρουσιάζουν το ίδιο πρόβλημα, το οποίο καταπολεμείται πολύ δύσκολα. Το φαινόμενο επαναλαμβάνεται φέτος για τρίτη χρονιά. Η Περιφέρεια έχοντας την προηγούμενη εμπειρία ανέθεσε εγκαίρως σε εταιρεία τους ψεκασμούς της περιοχής με drones, προκειμένου να περιοριστεί «γιατί για να εξαλειφθεί είναι πολύ δύσκολο».

Ο Γιώργος Καλαμάρας, γεωπόνος διεύθυνσης αγροτικής οικονομίας ΠΕ Γρεβενών, εξηγεί ότι λόγω των συνθηκών που επικρατούν παρουσιάζεται αυτό το επιδημιολογικό φαινόμενο.«Είναι οι ήπιοι χειμώνες των τελευταίων χρόνων σε συνδυασμό με τις πολλές καλλιέργειες μηδικής (τριφυλλιού), οι οποίες είναι βιολογικές και δεν ραντίζονται με εντομοκτόνα».

Οι πληθυσμοί εμφανίστηκαν κυρίως σε πρανή αγροτικών δρόμων και σε ακαλλιέργητες εκτάσεις. Τα έντομα βρίσκονται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης, γεγονός που τα καθιστά ευάλωτα στα εντομοκτόνα. Αλλά όπως λέει ο κ. Τσακνάκης χρειάζεται συνεργασία με τους παραγωγούς γιατί η Περιφέρεια μπορεί να ψεκάσει μόνο δημόσιες εκτάσεις και δεν μπορεί να επέμβει σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις».

Έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή συντονισμένο σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Ειδικά συνεργεία, υπό την επίβλεψη της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφερειακής Ενότητας Γρεβενών, πραγματοποίησαν ψεκασμούς στις περιοχές όπου εντοπίστηκαν οι ακρίδες, χρησιμοποιώντας εγκεκριμένο φυτοπροστατευτικό προϊόν.

Όπως όμως παρατηρεί ο κ. Τσακνάκης χρειάζεται να επέμβει η πολιτεία είτε για να υπάρξει ψεκασμός στα βιολογικά είτε να εφαρμοστεί η μέθοδος της αμειψισποράς. Δηλαδή, η προγραμματισμένη εναλλαγή διαφορετικών καλλιεργειών, όχι φυτών της ίδιας οικογένειας, στο ίδιο αγροτεμάχιο χρόνο με τον χρόνο, χωρίς να χαθούν τα υφιστάμενα δικαιώματα των αγροτών. Η αμειψισπορά εμποδίζει τον κύκλο ζωής των εντόμων- ακρίδων, μυκήτων και παθογόνων που προσβάλλουν συγκεκριμένες οικογένειες φυτών.

Η πρόεδρος του δημοτικού Συμβουλίου Δεσκάτης (στον οποίο υπάγεται το Καρπερό), η Σοφία Μανησιώτη, λέει πως οι ακρίδες έχουν κατακλύσει το σπίτι, βρίσκονται σε όλους τους τείχους, κατέστρεψαν τα πάντα στον κήπο της.

Ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Καρπερού, Γιώργος Δούμας αναφέρει πως «ότι υπάρχει σε πράσινο έχει πεθάνει. Η κατάσταση εξελίχθηκε πολύ άσχημα από πέρυσι. Αφού είχαν φάει όλα τα φυλλώματα και τους καρπούς άρχισαν να τρώνε και τα κλαδιά». Ως μόνη λύση για να λυθεί το πρόβλημα ο κ. Δούμας προτείνει σε συνεργασία με την πυροσβεστική να προχωρήσει η καύση όλων των χωραφιών και των καλαμιώνων, όπου αναπαράγονται οι ακρίδες προκειμένου να καταστραφούν και τα αυγά τους. Θέση με την οποία συμφωνεί και ο γεωπόνος κ. Καλαμάρας. «Είναι αποδεδειγμένο ότι θα βοηθήσει αν και με τους υπάρχοντες κώδικες δεν επιτρέπεται η καύση, αλλά ελεγχόμενα πρέπει να γίνουν και τέτοιου είδους παρεμβάσεις για να απαλλαγούμε από το πρόβλημα».

Τα πρωτόκολλα και οι πρακτικές που εφαρμόζονται στις αγροτικές καλλιέργειες οφείλουν να προσαρμόζονται στις εκάστοτε συνθήκες. Και αυτές αλλάζουν δραματικά.  

Η Μεσόγειος θερμαίνεται περίπου 20% ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η παρατεταμένη ξηρασία, οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η υγρασία στο έδαφος που ακολουθεί τις καταιγίδες δημιουργούν ιδανικές συνθήκες εκκόλαψης για τα αυγά ακρίδας, προκαλώντας καταστροφικές επιδρομές σε καλλιέργειες όπως αυτές που έχουν παρατηρηθεί στην Βόρειο Ελλάδα. Οι παρατεταμένες θερμές περίοδοι επιτρέπουν στα έντομα να ολοκληρώσουν περισσότερους κύκλους ζωής ετησίως, αυξάνοντας εκθετικά τους πληθυσμούς τους. Η άνοδος της θερμοκρασίας σε συνδυασμό με την υγρασία, δίπλα στον ποταμό Αλιάκμονα, δημιουργούν το κατάλληλο περιβάλλον για να εκκολαφθούν μαζικά τα αυγά της ακρίδας.