Εκπαιδευτικός περίπατος στην ιστορία των Γρεβενών

Στο επίκεντρο του αγώνα από το 1821 έως την απελευθέρωση το 1912, τα Γρεβενά τιμούν σήμερα τους ήρωες τους με την τοποθέτηση προτομών και αγαλμάτων σε κεντρικά σημεία της πόλεως.

Εκεί από όπου προσπερνούν οι περισσότεροι χωρίς να στρέφουν το βλέμμα, αγνοώντας την ιστορία, στάθηκε ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Αντώνης Δοβώνης για να συμμετάσχει σε έναν περίπατο γνώσεως μαζί με μαθητές σχολείων.

Η Μάρθα Ματσαρίδου, προϊσταμένη των γενικών αρχείων του κράτους στα Γρεβενά διοργανώνει αυτές τις επιτόπιες επισκέψεις, συνοδεύοντας τον λόγο με την εικόνα, σε μια βιωματική προσέγγιση του παρελθόντος. 

Η πρωτοβουλία επιχειρεί να βγάλει τους «Αγωνιστές του Τόπου» από τις αίθουσες όπου τα έργα και οι αγώνες τους αναπαύονται στις χιλιάδες σελίδες, οι οποίες έχουν αποθησαυριστεί στο ΓΑΚ, αλλά δύσκολα προσεγγίζονται από μαθητές. Έτσι, η επαφή με το ιστορικό γίγνεσθαι καθίσταται μία εμπειρία άμεση, οπτικοακουστική.  

Σε μία από τις προτομές, αυτήν του Θεοδώρου Ζιάκα, αναφέρεται ότι ήταν οπλαρχηγός και οι χρονολογίες γεννήσεως και θανάτου του. Γιατί οι περαστικοί να ξέρουν κάτι περισσότερο χωρίς έστω μια ελάχιστη αναφορά στην δράση του; Στο ότι  οργάνωσε το 1854 την εξέγερση της Δυτικής Μακεδονίας κατά των Τούρκων, ότι διέσωσε περίπου 1.000 γυναικόπαιδα μεταφέροντάς τους στην απελευθερωμένη Λαμία, ότι έδωσε άνισες μάχες, με ελάχιστους πολεμιστές; Αυτά δεν αναφέρονται σε κάποιο σχολικό εγχειρίδιο.  

Η δράση με τίτλο «Περπατούμε Ιστορικά», η οποία ξεκίνησε σήμερα σε συνεργασία με την Διεύθυνση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Γρεβενών θα συνεχιστεί, ενώ ο στόχος επετεύχθη. «Το ΓΑΚ εκτός από το να φυλάττει την ιστορία προσπαθεί να την αναδείξει και να την μεταδώσει». Σύμφωνα με την κ. Ματσαρίδου η ιστορική άγνοια μικρών και μεγάλων είναι γεγονός.  

Οι περισσότεροι στρέφονται στα εύκολα και επιφανειακά του βίου, φτάνοντας στο πέρας αυτού χωρίς να έχουν καταλάβει τον σκοπό της υπάρξεως τους. Η γνώση δεν είναι αυτοσκοπός αλλά έχει σκοπό και ακολουθεί ένα δύσκολο, μοναχικό μονοπάτι.  

Αυτό που βάδισε ο Καλλίμαχος ο Κυρηναίος (~ 310 –. 240 π.Χ.), ποιητής και επιγραμματοποιός, στον οποίο ανετέθη να καταγράψει τους περισσότερους από τους 530.000 τόμους της βιβλιοθήκης της Αλεξανδρείας. Ανέλαβε τιτάνιο έργο, αλλά παρέμεινε πιστός στις μούσες της ποιήσεως αφήνοντας κληρονομιά περί τους 800 τόμους έργων.

Το γιατί η αισθητική και φιλοσοφική του προσέγγιση  έγιναν σημείο αναφοράς για τους Ρωμαίους ποιητές και επηρέασε ολόκληρη την παράδοση της σύγχρονης λογοτεχνίας το εξηγεί στο έργο του Αἴτια: «Όταν πρωτοκάθισα να γράψω, ο Λύκιος Απόλλωνας μου είπε: Σου παραγγέλνω ακόμη: πορεύου όπου δεν πατεί η άμαξα· να μην ακολουθείς τα χνάρια άλλων, ούτε και την πλατιά λεωφόρο, αλλά δρόμους ασύχναστους, και ας είναι η πορεία σου στενή».[1]   

[1] ^{Καλλίμαχος, 157. Αἴτια (Απόσπασμα 1), στ. 21-28,  «[καὶ γὰρ ὅτ]ε πρ[ώ]τιστον ἐμοῖς ἐπὶ δέλτον ἔθηκα γούνασι]ν, Ἀ[πό]λλων εἶπεν ὅ μοι Λύκιος· «πρὸς δέ σε] καὶ τόδ᾽ ἄνωγα, τὰ μὴ πατέουσιν ἅμαξαι τὰ στείβε]ιν, ἑτέρων ἴχνια μὴ καθ᾽ ὁμά δίφρον ἐλ]ᾶ̣ν μηδ᾽ οἷμον ἀνὰ πλατύν, ἀλλὰ κελεύθους ἀτρίπτο]υ̣ς, εἰ καὶ στε[ι]ν̣οτέρην ἐλάσεις».}