Ηλικιωμένοι θύματα απάτης

Στις περιπτώσεις απάτης που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι, στη μεθοδολογία των δραστών, αλλά και τους τρόπους αντιμετώπισης, εστίασε η εκπομπή «Μέρα με Χρώμα» της ΕΡΤ3.

Μέλη, αλλά και ο πρόεδρος του Σωματείου «Πνοή Ζωής», μοιράστηκαν στην κάμερα της εκπομπής τις εμπειρίες τόσο των ίδιων, όσο και ατόμων του περιβάλλοντός τους, οι οποίοι έπεσαν θύματα απάτης.

«Αυτές οι απάτες είναι πραγματικά ένα βάσανο για τις οικογένειες… και ιδιαίτερα για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας. Εμείς, κάνοντας μία έρευνα, διαπιστώσαμε τα εξής.

Το πρώτο είναι το γνωστό, ας πούμε. Παίρνουν τηλέφωνο, έγινε ατύχημα. Ο ανιψιός σας, ο γιος σας, ένα συγγενικό πρόσωπο είναι στο νοσοκομείο. Δώστε τόσα χρήματα τώρα, θα έρθει ένας άνθρωπος εκεί. Να τα δώσετε για να πληρώσουμε την εγχείρηση.

Ένα δεύτερο είναι ότι παίρνει κάποιος και παρουσιάζεται ως λογιστής, ότι εγώ είμαι λογιστής και επειδή γνωρίζω ανθρώπους μέσα στην εφορία και επειδή έχετε διάφορα προβλήματα με την εφορία, θα περάσω να μου δώσετε κάποια χρήματα για να τακτοποιηθεί το θέμα. Για να ξεκινήσει η διαδικασία, ας πούμε.

Μετά το θέμα αυτό που βρήκαμε είναι με τις τράπεζες. Ζητούν κωδικούς. Εδώ πρέπει να δώσουμε πάρα πολύ μεγάλη προσοχή. Κωδικούς δεν δίνουμε πουθενά και σε κανέναν. Ένα άλλο θέμα είναι ότι στέλνουν SMS… ότι έχετε ένα δέμα και για να το πάρετε πρέπει να μου δώσετε τον κωδικό σας… για να έρθει το κούριερ να σας το δώσει. Και αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα.

Μετά, έχουμε την τεχνική υποστήριξη. Παρουσιάζονται κάποιοι, χτυπάνε το κουδούνι και λένε… Ξέρετε, εγώ είμαι από την ΕΥΑΘ και θέλουμε να ελέγξουμε τις εγκαταστάσεις. Υποδύονται τους τεχνικούς και πολλές φορές όταν βρίσκουν αντίσταση από τα υποψήφια θέματά τους, λένε… μπορώ να πιω ένα ποτήρι νερό; Για να αποσπάσουν την προσοχή του ιδιοκτήτη ή της ιδιοκτήτριας… και να κάνουν αυτό που θέλουν να κάνουν», σημειώνει ο πρόεδρος της «Πνοής Ζωής», Νικόλαος Μήττας.

Ανάλογες είναι και οι εμπειρίες που μοιράστηκαν οι κυρίες, μέλη του Σωματείου, Κατερίνα Σολωμού, Κωνσταντίνα Πέτρου και Μαρία Μιχαηλίδου.

Από την πλευρά του, ο Αστυνομικός Υποδιευθυντής Δ/νσης Ασφάλειας Θεσσαλονίκης, κ. Κωνσταντίνος Λιάνος, εστίασε στον τρόπο που οι επιτήδειοι επιτυγχάνουν το σκοπό τους, αλλά και στη σημασία της άμεσης ενημέρωσης, για την επιτυχή έκβαση της υπόθεσης.

«Στόχος τους είναι να προκαλέσουν τεράστια συναισθηματική φόρτιση. Αυτό γίνεται πιο εύκολα σε ηλικιωμένα άτομα. Να προκαλέσουν πανικό, να αυξήσουν πάρα πολύ το συναίσθημα και με συνέπεια να μειωθεί η λογική αντίληψη.

Αυτό το καταφέρνουμε με διάφορα αφηγήματα. Πολλές φορές παίρνουν τηλέφωνο και λένε… το παιδί σας είναι στο νοσοκομείο, έχει τραυματιστεί από τροχαίο… πρέπει να δώσετε χρήματα εδώ και τώρα αλλιώς θα το χάσετε. είτε το παιδί σας προκάλεσε ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα… σκότωσε ένα παιδί, ακόμα δημιουργεί μεγαλύτερη φόρτιση.

Είναι η πρώτη κατηγορία, η πιο βασική.

Αντιλαμβάνονται όταν ο ηλικιωμένος έχει φτάσει σε ένα σημείο πανικού, ένα σημείο καμπής, βάζουν στο αφήγημα ένα άτομο που θα έρθει και θα πάρει τα χρήματά και ό,τι πολύτιμο υπάρχει για να σωθεί ο άνθρωπος. Ή δίνουν ραντεβού σε ένα άλλο σημείο και έτσι εξελίσσεται η απάτη. Και τους ξαφνιάζουν.

Η απάτη αυτή είναι ιδιαίτερα οργανωμένη. Φανταστείτε ένα «κέντρο επιχειρήσεων», είτε στη Βουλγαρία, είτε στη Ρουμανία.

Υπάρχουν άνθρωποι με τηλέφωνα. Υπάρχουν άνθρωποι έμπειροι. Παίρνουν τηλέφωνα. Υπάρχει ένας άλλος που όντως υποδύεται το παιδί τους… που ζητάει τη βοήθεια του γονιού,. έχουν άλλους συνεργούς μέσα στη δική μας χώρα προκειμένου να πάρουν τα χρήματα και όλα τα πολύτιμα αντικείμενα και κοσμήματα που μπορεί να υπάρχουν. Άρα, αντιλαμβάνεστε πόσο οργανωμένο είναι.

Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία που αντιλαμβανόμαστε ως αστυνομικοί από τα περιστατικά που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε είναι η μέθοδος που καλεί πάλι σε έναν ηλικιωμένο στο σπίτι του κάποιο άτομο και του λέει ότι υπάρχει διαρροή ρεύματος. Υπάρχει διαρροή φυσικού αεριού. Εγώ είμαι ο υπάλληλος. Βγείτε αμέσως έξω γιατί θα υπάρξει έκρηξη… και εμείς είμαστε εδώ, είμαστε έμπειροι. Να μας φέρετε ό,τι πολύτιμα, έγγραφα, κοσμήματα, χρήματα έχετε, θα τα φυλάξουμε και στη συνέχεια θα σας τα δώσουμε. Ή μια δεύτερη εκδοχή του ένα άλλο αφήγημα είναι ότι υπάρχει διαρροή. Θα έρθει ένα συνεργείο. Θα έρθει μέσα ο συνεργάτης μας. Είναι τρία άτομα. Ο ένας απασχολεί, μπαίνουν στο σπίτι, με το πρόσχημα αυτό. Ο ένας απασχολεί τον ηλικιωμένο και άλλοι δύο ψάχνουν το σπίτι και κλέβουν. Αυτός είναι δεύτερος κύριος τρόπος.

Και ο τρίτος τρόπος είναι με τη μέθοδο του εναγκαλισμού που διαπιστώνουμε πολλές απάτες. Στην περίπτωση αυτή, ένα αυτοκίνητο παρακολουθεί έναν ηλικιωμένο. Βγαίνει συνήθως μια γυναίκα, η οποία είναι η δράστιδα, αγκαλιάζει το θύμα, λέγοντας τι κάνεις, έχω να σε δω χρόνια. Πάνω στην αγκαλιά αφαιρεί αλυσίδες, ίσως και βέρες με το σφίξιμο του χεριού.

Απλά σαστίζει συνήθως η ηλικιωμένη κύρια. Και εκείνη τη στιγμή είναι επιδέξιοι στο χειρισμό και το ξεκούμπωμα των κοσμημάτων και τα αφαιρούν.

Επειδή υπάρχει μια ενημερωτική προσέγγιση από την αστυνομία στο πλαίσιο της αντεγκληματικής πολιτικής, προκειμένου το αφήγημα, αυτό το ψέμα, να γίνει γνωστό στους ηλικιωμένους, οι κακοποιοί προσαρμόζονται. Αλλάζουν το αφήγημα, αλλάζουν την προσέγγιση. Στην αρχή λέγανε για παράδειγμα, ότι είμαι από τη ΔΕΗ, ότι θα υπάρχει διαρροή, θέλουμε να δούμε, φέρτε τα κοσμήματά σας. Τώρα, υπάρχει ένα άλλο αφήγημα που λένε ότι είμαστε από την Εφορία, γνωρίζουμε ότι έχετε κάποια αντικείμενα, βγάλτε τα έξω να τα φωτογραφίσουμε, για να ενταχθούν στο περιουσιολόγιο. Οπότε, εκεί αλλάζουν το αφήγημα, προκειμένου να προκαλέσουν σύγχυση στο άτομο να φέρει τα πολύτιμα αντικείμενα και να τα αφαιρέσει.

Ανεξάρτητα από το ψέμα που λένε, οι ηλικιωμένοι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εμπιστεύονται άγνωστο άτομο που τους τηλεφωνεί. Ποτέ να μην δίνουν χρήματα. Ακόμα και όταν ο άλλος επιμένει, να λένε: θα πάρω τηλέφωνο να μάθω, να μιλήσω με το δικό μου άνθρωπο, ή θα πάρω τηλέφωνο στη ΔΕΗ να μάθω τι θα γίνει. Και με τον τρόπο αυτό αμέσως κλείνει το τηλέφωνο. Αντιλαμβάνεται ότι έτσι δεν θα προχωρήσει η απάτη τους, θα κλείσει το τηλέφωνο και θα προχωρήσει αλλού. Άρα δεν εμπιστευόμαστε άτομα που μας παίρνουν τηλέφωνο και ζητούν χρήματα. Δεν εμπιστευόμαστε άτομα από το τηλέφωνο που λένε να βγείτε έξω να έρθουμε να δούμε. Και πάντοτε ελέγχουμε. Το ιδανικό βέβαια για εμάς, είναι να καλέσουν την αστυνομία εκείνη την ώρα, από ένα δεύτερο τηλέφωνο. Εξαιτίας της εμπειρίας σε όλες τις αστυνομικές υπηρεσίες ασφάλειας, εξαιτίας των περιστατικών αυτών, έχουμε και την γνώση και την επάρκεια να ανταποκριθούμε. Αν το μάθουμε, αν με κάποιο τρόπο ενημερωθούμε εκείνη την ώρα, οδηγούμαστε σε συλλήψεις.

Και εδώ, στη δική μου υπηρεσία πριν λίγες μέρες είχαμε μια τέτοια περίπτωση. Με τη μέθοδο της ΔΕΗ πήρε τηλέφωνο μία δράστιδα ότι υπάρχει διαρροή, να φέρετε τα τιμαλφή σας έξω. Η κυρία λειτούργησε λογικά. Μας πήρε τηλέφωνο. Εμείς γνωρίζουμε πώς να το διαχειριστούμε. Την καθοδηγήσαμε να συνεχίσει την επικοινωνία. Θέσαμε σε διακριτική επιτήρηση το χώρο. Αντιληφθήκαμε ποια είναι η δράστιδα και συνελήφθη. Αυτό είναι το ιδανικό, αν μπορέσει να μας πάρει ένα τηλέφωνο.

«Πνοή Ζωής»

Το Σωματείο «Πνοή Ζωής», δημιουργήθηκε στα τέλη του 2024.

«Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων της τρίτης ηλικίας που διαπιστώσαμε ότι υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Θα ασχοληθούμε με τα προβλήματα της τρίτης ηλικίας, τα οποία είναι η μοναξιά και η απομόνωση. Ένα πολύ σημαντικό θέμα. Οι οικονομικές δυσκολίες οι οποίες υπάρχουν στους ανθρώπους. Η υγεία και η φροντίδα. Οι δυσκολίες στη μετακίνηση. Έχουμε επίσης την νέα τεχνολογία, η οποία πολλοί άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν γνωρίζουν πολλά πράγματα και όπως βλέπετε ας πούμε όλα γίνονται πλέον ηλεκτρονικά. Γι’ αυτό αποφασίσαμε να τα μελετήσουμε και αυτά εδώ να τα βγάζουμε ανάλογα με την περίσταση στον αέρα, να κουβεντιάζονται.», τόνισε ο Νικόλαος Μήτας, πρόεδρος του Σωματείου Πνοή Ζωής.