Αναβιώνουν οι “Παλιαπούλιες”

Όταν ανάψουν οι φωτιές στις γειτονιές του Άργους Ορεστικού στις 22 Φεβρουαρίου, όλοι στην γύρω περιοχή θα ξέρουν ότι η γιορτή βρίσκεται στο αποκορύφωμά της.

Συμμετέχοντας από μικρός στο έθιμο με τις “Παλιαπούλιες” ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Μάριος Κωνσταντινίδης, μεταφέρει μία εμπειρία από πρώτο χέρι.

Μια φανταχτερή γιορτή απαιτεί και εντυπωσιακή πυρά. Σύμφωνα με τον Κώστα Αδάμ, Πρόεδρο του Μορφωτικού Συλλόγου “Η Ορεστίς Άργους Ορεστικού”, η  συλλογή των ξύλων για την κατασκευή των μικρών καλυβιών, που στοιβάζονται σε σωρούς είναι μια παράδοση, για τα παιδιά, τα οποία αναλαμβάνουν να τα στήσουν όσο υψηλότερα γίνεται, για να πετύχουν το καλύτερο «μπουμπούνισμα».

Μια μεγάλη «μπουμπούνα» στήνεται στις πόλεις του Άργους Ορεστικού, με έναν μεγάλο κορμό δένδρου γύρω από τον οποίο τοποθετούν τα τσάκνα, με τα αγκάθια, που φτάνουν έως και επτά μέτρα για να ανάψουν την μεγαλύτερη φωτιά. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, η κλοπή των ξύλων από τις άλλες ομάδες είναι παράδοση, «στο πλαίσιο του μη υγιούς ανταγωνισμού», όπως λέει ο κ. Αδάμ.

Ένα έθιμο το οποίο τηρείται στην Ήπειρο  και σε άλλες περιοχές της Ελλάδος, με διαφορετικές ονομασίες. Παντού την ίδια ημέρα, την ώρα που δύει ο ήλιος ξεπετάγονται οι πρώτες φλόγες, με την καθαρτήρια δύναμη, ενώ οι συμποσιαστές ακολουθούν με κυκλικούς χορούς και κρασί.  

Η ευετηρία, δηλαδή ένα καλό έτος, με ευφορία, πλούσια σοδειά και ευημερία ξεκινά με την επίκληση των δυνάμεων της γής, της Δήμητρας, καθώς η Περσεφόνη προς μεγάλη χαρά της μητέρας της, ετοιμάζεται να εγκαταλείψει τον σκοτεινό- πικρό Άδη.  

Σύμφωνα με τον κ. Αδάμ η λέξη παλιαπούλιες προέρχεται από τα παιδιά και τα πούλια, τον αστερισμό της Πούλιας, τις αρχαίες Πλειάδες. Στην περιοχή την αρχαία Ορεστίδα ζούσαν οι Ορέστες, οι οποίοι με τελετουργικά πυροβασίας τιμούσαν τις Πλειάδες. Το έθιμο  σε πείσμα του χρόνου και των διώξεων των παγανιστών κατάφερε να επιβιώσει και αφού η νέα θρησκεία δεν κατάφερε να το εξαλείψει το ενσωμάτωσε.

Βεβαίως οι επτά κόρες του Άτλαντα, οι Πλειάδες σύχναζαν στην Κυλλήνη της Αρκαδίας και το πούλια είναι μια πολύ νεότερη ονομασία για τον αστερισμό. Οι Πλειάδες είτε πήραν το όνομά τους από την μητέρα τους Ωκεανίδα Πλειόνη είτε από το πλείν (πλούν), σε μια εποχή που ανέτειλε «η ναυσιπλοΐα».

Πάντως ο τιτάνας Ωρίωνας εξακολουθεί να τις καταδιώκει στον ουρανό, όπου τις τοποθέτησε ο Δίας, αφού πρώτα τις είχε μεταμορφώσει σε περιστέρια, για να τις γλυτώσει από τον επίμονο κυνηγό, όταν έχασαν την προστασία του πατέρα τους, ο οποίος αναγκάστηκε από τον Ηρακλή να σηκώνει πλέον την γη στους ώμους.