Η αντιμυλλέρια ορμόνη (ΑΜΗ), παράγεται από τις ανθρώπινες ωοθήκες κατά την ωοθυλακιογένεση και αποτελεί σήμερα τον πιο αξιόπιστο δείκτη εκτίμησης της δεξαμενής των ωοθυλακίων. Η ορμόνη αυτή παράγεται από τα κύτταρα της κοκκιώδους στοιβάδας των αναπτυσσόμενων ωοθυλακίων, και αντικατοπτρίζει την ικανότητα απάντησης της ωοθήκης στην ορμονική θεραπεία κατά την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Ως εκ τούτου, χρησιμοποιείται για την εξατομίκευση της θεραπείας και την βελτιστοποίηση του δοσολογικού σχήματος της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH), στους διεγειρόμενους κύκλους, καθώς μπορεί να προβλέψει την κανονική, την φτωχή, ή την υπερβολική απάντηση της ωοθήκης και να βοηθήσει στην αποφυγή του συνδρόμου της υπερδιέγερσης των ωοθηκών και στην ακύρωση του κύκλου.
Η μέτρηση της ΑΜΗ γίνεται στον ορό αίματος με τη χρήση ανοσοενζυμικών μεθόδων, με μονοκλωνικά αντισώματα. Όμως οι μέθοδοι αυτοί παρουσιάζουν προβλήματα όταν δεν γίνονται στο ίδιο εργαστήριο, ή όταν γίνονται με διαφορετικές μεθόδους μέτρησης της ορμόνης, και εμφανίζουν διαφοροποιήσεις στις τιμές, ούτως ώστε δεν είναι δυνατός ο προσδιορισμός των κριτικών τιμών της ορμόνης (cut off values) που απαιτούνται για τη λήψη κλινικών αποφάσεων.
Μέχρι το 2010 χρησιμοποιούνταν για τη μέτρηση της αντιμυλλέριας ορμόνης οι μέθοδοι ELISA των εταιρειών DSL και ΙΟΤ. Συγκριτικά όμως εμφανίσθηκαν διαφορετικά αποτελέσματα με τη χρήση των δύο μεθόδων με τη μέθοδο ΙΟΤ να δίνει 40-50 % υψηλότερες τιμές. Το 2010 με τη συνένωση των εταιρειών DSL και Ιmmunoteck Beckman προέκυψε μια νέα ανοσοενζυμική μέθοδος “sandwich” δύο σταδίων η AMH Gen II, η οποία μπορεί να εμφανίζει και αυτή 40% υψηλότερες τιμές από ότι η μέτρηση με DSL και αυτό ,παρατηρείται περισσότερο στις υψηλές τιμές της ΑΜΗ. Το θέμα αυτό είναι μάλλον μικρής κλινικής σημασίας γιατί η λήψη κλινικών αποφάσεων για τη δοσολογία της ΑΜΗ στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, εντοπίζεται ως επί το πλείστον στο χαμηλό εύρος τιμών.
Αυτό μπορεί να οφείλεται, στις αλλαγές στις κατασκευαστικές πρακτικές, στην παρεμβολή του συμπληρώματος, και σε ανομοιότητες στην αποθήκευση και στον χειρισμό των δειγμάτων. Για την αποφυγή των καταστάσεων αυτών, χρησιμοποιήθηκε ρυθμιστικό διάλυμα, το οποίο προστέθηκε στα δείγματα πριν την αναλυτική διαδικασία. Το ρυθμιστικό αυτό διάλυμα βελτίωσε την επαναληψιμότητα της μεθόδου και η χρήση του θεωρείται πλέον απαραίτητη για τη μέτρηση της συγκέντρωσης της ορμόνης στο αίμα. Επειδή η ακρίβεια της μέτρησης της ορμόνης αυτής, είναι πολύ σημαντική, στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, καλόν θα είναι να αποφεύγεται η χρήση φρέσκων καταψυγμένων δειγμάτων, η φυγοκέντρηση των δειγμάτων μέσα σε πέντε ώρες, και η αποθήκευση των δειγμάτων στους -20ο βαθμούς Κελσίου.
Νεότερες μέθοδοι μέτρησης της ΑΜΗ περιλαμβάνουν δύο νέες ανοσοενζυμικές μεθόδους: την ultra-sensitive AMH/MIS και την Pico/AMH Elisa. H πρώτη μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο στην κλινική πράξη, όσο και στην επιδημιολογική έρευνα. Η δεύτερη χρησιμοποιείται για την ανίχνευση πολύ μικρών ποσοτήτων της ορμόνης λόγω της μεγαλύτερης ευαισθησίας της μεθόδου συγκριτικά με τις κλασσικές μεθόδους.
Μια άλλη μέθοδος που αναπτύχθηκε από την εταιρεία AnshLabs, έχει εισάγει επίσης μια νέα μέθοδο Elisa για τη μέτρηση της ΑΜΗ, την Dried Blood Spot, η οποία χρησιμοποιεί μια σταγόνα αποξηραμένου αίματος πάνω σε χαρτί, δίνοντας συγκρίσιμα αποτελέσματα με τη μέθοδο χρησιμοποίησης του πλάσματος. Η μέθοδος αυτή, παρουσιάζει δύο πλεονεκτήματα: την εύκολη συλλογή του δείγματος και το χαμηλό κόστος .
Η ανάγκη για μια πλήρως αυτοματοποιημένη μέθοδο για μεγαλύτερη αξιοπιστία, επαναληψιμότητα και συγκριτική αξιολόγηση των τιμών μεταξύ διαφορετικών εργαστηρίων, οδήγησε στη δημιουργία της μεθόδου ηλεκτροχημειοφωταύγειας την Elecsys ΑΜΗ από την εταιρεία Roche to 2014. Με τη νέα μέθοδο έχουν καθορισθεί τα όρια των τιμών της ορμόνης που αντικατοπτρίζουν επαρκώς την πρόωρη απώλεια της ωοθηκικής δεξαμενής, προβλέπουν τον αυξημένο κίνδυνο για υπερδιέγερση των ωοθηκών στους κύκλους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και τη διάγνωση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών. Επίσης, εμφανίζει καλή συσχέτιση με την ηλικία και τον αριθμό των ωοθυλακίων στις γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας, δίνοντας αξιόπιστη εικόνα του αριθμού των αναπτυσσομένων ωοθηλακίων.
Μια άλλη μέθοδος η οποία αναπτύχθηκε από την εταιρεία Beckman -Coulter. H μέθοδος αυτή είναι η Αccess anti-Mullerian Hormone (AMH), η οποία παρέχει τιμές αναφοράς, σύμφωνα με τις υπάρχουσες τιμές της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η μέθοδος αυτή ελαττώνει κατά πολύ το χρόνο επεξεργασίας των δειγμάτων, και παρουσιάζει αυξημένη ακρίβεια στο χαμηλότερο εύρος των αναλυτικών προσδιοριστών της ορμόνης.
Η εταιρεία Biomerieux παρουσίασε την ανoσοενζυμική μέθοδο Elisa, την Vidas ΑΜΗ assay, η οποία προσφέρεται με τη μορφή ενός panel μέτρησης 8 ορμονών της αναπαραγωγής και παρουσιάζει πολύ καλή συμφωνία με τη μέθοδο Access AMH, και η οποία χρησιμοποιεί δικά της αντισώματα
H εταιρεία Roche, τo 2017, παρουσίασε τη μέθοδο Εlescys AMH plus ως το πρώτο συνοδό διαγνωστικό τεστ(companion test), για εξατομικευμένη ορμονική θεραπεία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Βασίζεται σε έναν διαγνωστικό αλγόριθμο, για τον υπολογισμό ενός δοσολογικού σχήματος της ανθρώπινης ανασυνδυασμένης FSH RECOVELLE (follitropin delta) λαμβάνοντας υπ’όψιν τις τιμές της ΑΜΗ στο αίμα πριν από τη θεραπεία και το σωματικό βάρος των ασθενών
Συμπέρασμα
Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή είναι κάτι όχι τόσο σπάνιο στη σημερινή εποχή, και υιοθετείται από ένα μεγάλο αριθμό γυναικών παγκοσμίως. γι¨αυτό και η μέτρηση λοιπόν της ΑΜΗ είναι πολύ σημαντική στη διαδικασία αυτή. Στη βιβλιογραφία αναφέρονται αντικρουόμενα αποτελέσματα σχετικά με την αξιοπιστία μέτρησης της ΑΜΗ με τις υπάρχουσες μη αυτοματοποιημένες μεθόδους, οι οποίες παρουσιάζουν ακρίβεια και επαναληψιμότητα των τιμών όταν οι μετρήσεις γίνονται στο ίδιο εργαστήριο, αλλά εμφανίζουν μεγάλου βαθμού διαφοροποιήσεις, όταν γίνονται σε διαφορετικά εργαστήρια, και οι οποίες περιλαμβάνουν ανομοιότητες στην αποθήκευση και στον χειρισμό των δειγμάτων, συμπεριλαμβανομένων και των αντιδράσεων παρεμβολής (π.χ. αντιδράσεις του συμπληρώματος).
Η είσοδος των αυτοματοποιημένων μεθόδων είναι σημαντική, γιατί εμφανίζουν σύγκλιση στις απόλυτες τιμές των συγκεντρώσεων της ΑΜΗ, και βοήθησαν στην επίτευξη σταθερότητας στις μετρήσεις και στις διαδικασίες χειρισμού των δειγμάτων. Δυστυχώς, τα αυτοματοποιημένα συστήματα μέτρησης της ΑΜΗ είναι ακριβά και δεν είναι διαθέσιμα σε κάθε εργαστήριο. Παρά τα προβλήματα που υπάρχουν όταν απαιτείται συγκριτική αξιολόγηση των τιμών της ΑΜΗ μεταξύ διαφορετικών εργαστηρίων, τα οποία δυσκολεύουν τη λήψη κλινικών αποφάσεων στη διαδικασία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, οι δύο υπάρχουσες μη αυτοματοποιημένες ανοσοενζυμικές μέθοδοι μέτρησης της ΑΜΗ παρουσιάζουν ικανοποιητική ακρίβεια και επαναληψιμότητα όταν γίνονται στο ίδιο εργαστήριο, είτε πρόκειται για διαφορετικούς ασθενείς, είτε πρόκειται για τον ίδιο ασθενή, όταν η μέτρηση γίνεται σε διαφορετικούς κύκλους, και ειδικά όταν πρόκειται για τιμές της ΑΜΗ στον ίδιο κύκλο μιας ασθενούς.
Οι αυτοματοποιημένες μέθοδοι παρέχουν μεγαλύτερη ακρίβεια, ευκολία στο χειρισμό και ταχύτητα στη λήψη αποτελεσμάτων. Ως εκ τούτου, απαιτείται η εδραίωση διεθνών οδηγιών (guidelines), σε όλα τα εργαστήρια, τόσο στην προ-αναλυτική, όσο και στην αναλυτική φάση, με απώτερο στόχο την παραγωγή αξιόπιστων και άμεσα συγκρίσιμων αποτελεσμάτων που θα βοηθήσουν αποτελεσματικά στην επίλυση των προβλημάτων που παρατηρούνται κατά την μέτρηση της ΑΜΗ.
ΠΗΓΈΣ
Nelson S.M, Yates R.W.AMBROSE P. Fleming R. Anti-mullerian based approach to controlled ovarian stimulation for assisted conception Hum Reprod.24867-875, 2009
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
