Το «How to Divorce During the War», του Λιθουανού σκηνοθέτη Andrius Blaževičius, έκανε αισθητή την παρουσία του στο Sundance Film Festival 2026, όπου κέρδισε το Directing Award στη Δραματική Κατηγορία World Cinema.
Αν και ο τίτλος του μοιάζει αινιγματικός (σ.σ. πιστέψτε με, δεν είναι), αυτό που πραγματεύεται η ταινία είναι βαθιά ανθρώπινο και ουσιαστικό: τι συμβαίνει όταν η προσωπική κρίση και η γεωπολιτική κρίση γίνονται ταυτόχρονα ένα και το αυτό.
Η ιστορία ξεκινά στο σπίτι του Βιτας, ενός άντρα που περνάει την ημέρα του κάνοντας εντελώς καθημερινές δουλειές: καθαρίζει την κουζίνα, σιδερώνει ρούχα, τρίβει την τουαλέτα, όλα με μια ήρεμη ρουτίνα που υπονοεί πως κάτι έχει σπάσει μέσα του χρόνια πριν. Αυτές οι «μικρές στιγμές» λειτουργούν σαν προοίμιο σε ένα μεγάλο ρήγμα: την διάλυση του γάμου του με τη Μαρίζα.
Η Μαρίζα, επιτυχημένη και δυναμική, του λέει με ψυχρό αλλά αποφασιστικό τόνο ότι θέλει ένα «διάλειμμα» από τη σχέση τους. Ο πολιτισμένος αυτός διάλογος, όμως, γρήγορα μετατρέπεται σε κατηγορώ: για τις ευκαιρίες που δεν πήρε στη δουλειά, για τον χρόνο που δεν της αφιέρωσε, για τις υποχρεώσεις που δε μπόρεσε να εκπληρώσει. «Δώδεκα χρόνια είναι πολύς χρόνος», λέει, βάζοντας με ακρίβεια τον δείκτη του χρόνου πάνω στην καταστροφή που έχει ήδη συμβεί ανάμεσά τους.
Και τη χειρότερη στιγμή: λίγο αργότερα, η ίδια ζητά από τον Βιτας να φύγει από το σπίτι. Η αντίδρασή του, τόσο ανθρώπινη και τρυφερή όσο και τραγική, είναι απλή: «Μα… αυτό είναι το σπίτι μου». Αυτή η στιγμή, τοποθετημένη μέσα στο πεδίο της απόλυτης ρήξης, γίνεται ένα είδος μικρής τραγωδίας, παρόμοια με τον τρόπο που μια μικρή ρωγμή σε ένα τζάμι μπορεί να διαλύσει ολόκληρο παράθυρο. Ή μιας σφαίρας που θα ξεκινήσει έναν πόλεμο.
Στη συνέχεια, η ταινία ξετυλίγει πώς αυτή η σχέση αντιμετωπίζει ένα γενικότερου βεληνεκούς σοκ: τον πόλεμο που ξεσπά στην Ουκρανία και απειλεί να εξαπλωθεί στην Ευρώπη, με τη Λιθουανία να βρίσκεται δίπλα στη φωτιά. Αυτή η διπλή κρίση, προσωπική και παγκόσμια, μετατρέπει το διαζύγιο σε έναν καθρέφτη για το τι σημαίνει να ζεις σε έναν κόσμο που αλλάζει, όχι σταδιακά αλλά με εκκωφαντική ταχύτητα.
Υπάρχει κάτι καίριο στο πώς ο Blaževičius χειρίζεται αυτήν την ταυτόχρονη κατάρρευση του ιδιωτικού και του δημόσιου: δεν γίνεται εξήγηση με υπερβολικά μεγάλα λόγια ούτε με δραματικούς υπαινιγμούς, αλλά μέσα από την λεπτότητα των καθημερινών ενεργειών. Ο Βιτας συνεχίζει να τυλίγει τα καθημερινά του καθήκοντα, παρόλο που ο κόσμος γύρω του κλονίζεται, και η Μαρίζα προσπαθεί να ανακαλύψει τι σημαίνει αληθινή αλληλεγγύη και ηθική εν μέσω μιας ανθρωπιστικής κρίσης, δείχνοντας φιλοξενία σε πρόσφυγες αλλά επίσης δυσκολεύοντας να συνδυάσει αυτή τη γενναιοδωρία με τις προσωπικές της ανάγκες.
Αυτό που ξεχωρίζει την ταινία από τον συνηθισμένο οικογενειακό δράμα είναι ο τρόπος που «εμπλέκει» τον πόλεμο στην καθημερινότητα των χαρακτήρων: δεν είναι το φόντο, αλλά ένας παράγοντας που αναδιαμορφώνει την κατανόηση της έννοιας του «σπιτιού», της «ασφάλειας» και της «αγάπης». Η ταινία δεν καταλήγει σε εύκολα συμπεράσματα για το τι σημαίνει να είσαι καλός άνθρωπος ή να υποστηρίζεις τον πόλεμο· αντίθετα, θέτει ερωτήματα για το πού σταματούν οι πράξεις συμπαράστασης και πού αρχίζει η πραγματική θυσία… και κατά πόσο κάθε μία από αυτές έχει νόημα όταν τα θεμέλια γύρω μας τρίζουν.
Η ταινία μεταφέρει επίσης, με ευαισθησία και υποδόρια ειρωνεία, ότι η εσωτερική μας κρίση μπορεί να είναι τόσο καταλυτική όσο μια στρατιωτική εισβολή. Ο ίδιος πόλεμος που απειλεί τα σύνορα και τις ζωές των άλλων γίνεται μέσα στην ταινία ένα σύμβολο της απώλειας, της φοβίας και της αποστασιοποίησης, πραγμάτων που μπορεί να βιώνει οποιοσδήποτε αντιμετωπίζει μια σχέση στο κατώφλι του διαζυγίου.
Τελικά, HowtoDivorceDuringtheWar είναι κάτι περισσότερο από μια ταινία πολέμου ή (σε πιο ελαφρά ανάγνωση) μια -σχεδόν άκαρπη- μάχη στο τέλος μιας σχέσης. Είναι μια στοχαστική, συγκινητική και καίρια ταινία για τον τρόπο που η ζωή μας διαλύει και πώς διαμορφώνουμε νέα νοήματα μέσα από τα ρήγματα. Με λιτή γλώσσα, βαθιά κατανόηση χαρακτήρων, και μια ώριμη ματιά στη σύγχρονη πραγματικότητα, επιβεβαιώνει ότι ακόμα και σε καιρούς παραλόγου πολέμου, οι ανθρώπινες σχέσεις και οι προσωπικές αποφάσεις παραμένουν κυρίαρχες στην ανθρώπινη εμπειρία μας.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
