Πώς θα μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου κόβοντας αυτές τις πέντε συνήθειες

Οι ειδήσεις για τη ραγδαία αύξηση των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες, προκαλούν μεγάλη ανησυχία. Μια νόσος που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «υπόθεση» μεγαλύτερων ανθρώπων, πλέον εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε άτομα στην τρίτη και τέταρτη δεκαετία της ζωής τους. Τι αλλάζει όμως και τι μπορούμε να κάνουμε σήμερα για να μειώσουμε τον κίνδυνο;

Μέχρι πρόσφατα θεωρούσαμε πως το κάπνισμα και η κληρονομικότητα ήταν οι βασικοί παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο. Αυτοί οι παράγοντες παραμένουν σημαντικοί, όμως δεν είναι εκείνοι που κυριαρχούν πλέον στη συζήτηση.

Μία γαστρεντερολόγος εξηγεί ποιοι καθημερινοί παράγοντες φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο και ποιες μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην πρόληψη.

«Σχεδόν οι μισές περιπτώσεις καρκίνου μπορούν να προληφθούν» σημειώνει η Trisha Pasricha, γαστρεντερολόγος και επιστήμονας του οργανισμού Beth Israel Deaconess Medical Center (BIDMC) στη Βοστώνη και Instructor of Medicine στην Ιατρική Σχολή του Harvard.

• Γιατί ο καρκίνος του παχέος εντέρου προσβάλλει όλο και περισσότερους νέους – Αυτός είναι ο πραγματικός ένοχος

Καλεσμένη σε συνέδριο της Boston Globe, η Pasricha εξήγησε ότι πολλοί από τους ασθενείς της ζητούν τη συμβουλή της για να μειώσουν τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου.

«Όταν με ρωτούν ποιες μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν αμέσως τώρα για να μειώσουν [τις πιθανότητες να εμφανίσουν] κίνδυνο καρκίνου, αυτό είναι που τους λέω να “κόψουν” πέντε πράγματα» αναφέρει η γιατρός.

Τα πέντε πράγματα που προτείνει να περιοριστούν είναι:

Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα

Τα συσκευασμένα σνακ, τα έτοιμα γεύματα για φούρνο μικροκυμάτων και γενικά τα τρόφιμα μεγάλης διάρκειας ζωής δεν επηρεάζουν μόνο τον διαβήτη τύπου 2 ή την καρδιαγγειακή υγεία. Μεγάλες μελέτες έχουν δείξει ότι δίαιτες πλούσιες σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνδέονται με εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεαρότερη ηλικία. Αντίθετα, το θρεπτικό συστατικό που προστατεύει από τον καρκίνο του παχέος εντέρου και λείπει συνήθως από αυτά τα τρόφιμα είναι οι φυτικές ίνες.

Ζαχαρούχα ποτά

Σε μία μελέτη, γυναίκες που κατανάλωναν δύο ή περισσότερα ζαχαρούχα ποτά την ημέρα κατά την εφηβεία και την ενήλικη ζωή είχαν διπλάσιο κίνδυνο να διαγνωστούν με καρκίνο του παχέος εντέρου πριν τα 50, σε σύγκριση με όσες έπιναν λιγότερο από ένα την εβδομάδα. Δοκιμάστε να αντικαταστήσετε μερικές φορές την εβδομάδα τα ζαχαρούχα ποτά με αφεψήματα ή νερό με φρούτα.

Κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας

Τα επεξεργασμένα κρέατα, όπως τα λουκάνικα ή το μπέικον, συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο, όμως μεγάλες μελέτες δείχνουν ότι η σχέση αυτή ισχύει και για το κόκκινο κρέας, όπως οι μπριζόλες ή τα burgers. Με βάση τα δεδομένα, συνιστώ κατανάλωση κόκκινου κρέατος έως τρεις μερίδες την εβδομάδα. Τα καλά νέα; Το μαρινάρισμα και το αργό ψήσιμο σε χαμηλότερες θερμοκρασίες μπορεί να μειώσει τις καρκινογόνες ουσίες.

Χρόνος μπροστά σε οθόνες

Και όμως, υπάρχει σχετική μελέτη: άτομα που περνούσαν μία με δύο ώρες ημερησίως καθισμένα βλέποντας τηλεόραση είχαν 12% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεαρή ηλικία, ακόμη και αφού λήφθηκαν υπόψη η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα. Η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία προτείνει 150–300 λεπτά μέτριας άσκησης την εβδομάδα. Ακόμη και λίγη έντονη κίνηση μετρά: μελέτη του 2023 στο JAMA Oncology έδειξε ότι άτομα που κινούνταν έντονα για μόλις τρία λεπτά την ημέρα είχαν περίπου 30% μικρότερη πιθανότητα να πεθάνουν από διάφορους τύπους καρκίνου.

Αλκοόλ

Ακόμα και ένα ποτό την εβδομάδα έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεαρή ηλικία. Παλιότερες μελέτες, που σήμερα θεωρούνται προβληματικές, υποστήριζαν ότι το κρασί ωφελεί την καρδιά. Όμως το αλκοόλ είναι καρκινογόνο: μεταβολίζεται σε ακεταλδεΰδη, η οποία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA. Δεκαετίες δεδομένων δείχνουν ότι το κρασί δεν αυξάνει το προσδόκιμο ζωής, ενώ η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με θανάτους από καρκίνο, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του παχέος εντέρου και του μαστού.

Οι παραπάνω διαπιστώσεις βασίζονται σε μελέτες που παρακολούθησαν δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους επί χρόνια. Δεν αποδεικνύουν άμεση αιτιότητα, αλλά δείχνουν συσχετισμούς και αυξημένες πιθανότητες κινδύνου.

Σύμφωνα με τη γαστρεντερολόγο, πολλοί πιστεύουν ότι οι κολονοσκοπήσεις γίνονται για να εντοπιστεί ο καρκίνος.
Ο βασικός τους στόχος, όμως, είναι η πρόληψη.

Κατά την κολονοσκόπηση εντοπίζoνται και αφαιρούν πολύποδες, μικρές προκαρκινικές αλλοιώσεις, πριν εξελιχθούν σε καρκίνο. Περίπου το 5–10% των πολυπόδων θα μπορούσε να εξελιχθεί σε καρκίνο αν δεν αφαιρεθεί εγκαίρως.

ΠΗΓΗ: Washington post