Πώς ωφελείται η Ρωσία από τον πόλεμο στο Ιράν

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη κοστίσει τη ζωή σε εκατοντάδες αμάχους, έχει εκτοπίσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, έχει εκτοξεύσει τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου και έχει προκαλέσει πολιτική πίεση στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ενώ παράλληλα κλονίζει τη σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο. Όμως, μέσα σε αυτή την αναταραχή, μία χώρα φαίνεται να βγαίνει κερδισμένη.

Η Ρωσία φαίνεται να αναδεικνύεται ως ένας από τους πρώτους κερδισμένους μετά την πρώτη εβδομάδα των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων στο Ιράν, καθώς μπορεί να επωφεληθεί από τις οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες του πολέμου, ενώ το κόστος το επωμίζονται άλλοι. Η Ρωσία είναι από τις λίγες χώρες που διατηρούν φιλικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Η Μόσχα καταδίκασε την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, χαρακτηρίζοντάς την «προμελετημένη και απρόκλητη πράξη ένοπλης επιθετικότητας εναντίον ενός κυρίαρχου και ανεξάρτητου κράτους-μέλους του ΟΗΕ», σε ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών που ανάρτησε στο Telegram. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν καταδίκασε επίσης τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χαρακτηρίζοντάς την «κυνική δολοφονία».

Παρότι η Μόσχα μπορεί να χάσει έναν ισχυρό σύμμαχο στην περιοχή, οι αναλυτές εκτιμούν ότι βραχυπρόθεσμα ενδέχεται να επωφεληθεί.

«Αυτό που βλέπουμε τώρα δεν ήταν δύσκολο να προβλεφθεί», δήλωσε στο αμερικανικό περιοδικό ΤΙΜΕ ο Ρόμπερτ Πέρσον, ανώτερος συνεργάτης του προγράμματος Ευρασίας στη δεξαμενή σκέψης Foreign Policy Research Institute, με έδρα τη Φιλαδέλφεια.

«Ο Πούτιν και οι σύμβουλοί του πιθανότατα εκτίμησαν ότι ένας πόλεμος στο Ιράν εξυπηρετεί τα ρωσικά συμφέροντα βραχυπρόθεσμα: υψηλότερες τιμές ενέργειας, παγκόσμια απόσπαση προσοχής από τον πόλεμο στην Ουκρανία την οποία ο Ρώσος πρόεδρος δεν είναι έτοιμος να τερματίσει και ο κίνδυνος οι ΗΠΑ να εμπλακούν σε ένα ακόμη αδιέξοδο στη Μέση Ανατολή», εξήγησε ο Πέρσον.

«Δεν γνωρίζουμε σε ποιο βαθμό όλα αυτά επηρέασαν τη λήψη αποφάσεων της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά υποψιάζομαι ότι είχαν δευτερεύουσα σημασία, αν είχαν κάποια», πρόσθεσε.

Πώς ωφελείται λοιπόν η Ρωσία από τον πόλεμο στο Ιράν;

Οι ΗΠΑ χαλαρώνουν τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο

Η Ρωσία έχει υποστεί βαριές κυρώσεις από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους μετά την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν ελέγχους εξαγωγών, δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ανώτατο όριο τιμής στο πετρέλαιο και άλλες οικονομικές πιέσεις που στοχεύουν στον περιορισμό της δυνατότητάς της Ρωσίας να χρηματοδοτεί τον πόλεμο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε επιπλέον δασμό 25% στις εισαγωγές από την Ινδία λόγω της αγοράς ρωσικού πετρελαίου τον Αύγουστο, υποστηρίζοντας ότι η πρακτική αυτή υπονομεύει το καθεστώς κυρώσεων που αποσκοπεί να πιέσει τον Πούτιν να διαπραγματευτεί για την Ουκρανία.

Ωστόσο, λόγω της αύξησης των τιμών καυσίμων στις ΗΠΑ, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα απαλλαγή 30 ημερών από τον δασμό ενώ εξετάζει περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων.

«Χθες το υπουργείο Οικονομικών συμφώνησε να επιτρέψει στους συμμάχους μας στην Ινδία να αρχίσουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο το οποίο βρίσκεται ήδη στη θάλασσα», δήλωσε στο αμερικανικό τηλεοπτικό κανάλι Fox. «Μπορεί να επιβάλουμε κυρώσεις σε άλλο ρωσικό πετρέλαιο», πρόσθεσε.

Σε ανάρτησή του στο X, πρόσθεσε ότι το μέτρο είναι «σκόπιμα βραχυπρόθεσμο» και δεν θα προσφέρει σημαντικό οικονομικό όφελος στη ρωσική κυβέρνηση. Παρόλα αυτά, η ρωσική ηγεσία δηλώνει ότι υπάρχει «σημαντική αύξηση της ζήτησης» για ρωσικά ενεργειακά προϊόντα λόγω του πολέμου στο Ιράν, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ.

Άνοδος στις τιμές πετρελαίου

Μέχρι πριν από λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα, ο συνδυασμός κυρώσεων και χαμηλών τιμών πετρελαίου είχε δημιουργήσει αρνητικές προοπτικές για τον ρωσικό ενεργειακό τομέα. Τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο μειώθηκαν από το 45% του ρωσικού ομοσπονδιακού προϋπολογισμού το 2021 σε περίπου 20% το 2025.

Ωστόσο, λόγω της πίεσης στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, οι τιμές έχουν εκτοξευθεί και η Ρωσία είναι μία από τις λίγες χώρες που μπορούν να επωφεληθούν. Το ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο πωλούνταν με έκπτωση 10 έως 13 δολάρια πριν από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, έχει πλέον μια πριμοδότηση 4-5 δολαρίων σε σχέση με το Brent κατά την παράδοση στην Ινδία τον Μάρτιο ή στις αρχές Απριλίου.

Ο συνδυασμός υψηλότερων τιμών και των προβλημάτων των χωρών του Περσικού Κόλπου να προμηθεύουν τις αγορές της Ασίας θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά έσοδα στη Μόσχα.

Η άμυνα της Ουκρανίας

Ένα ακόμη αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν είναι ότι μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ικανότητα της Ουκρανίας να αμύνεται απέναντι στους ρωσικούς πυραύλους. Η Ουκρανία αντιμετώπιζε ήδη ελλείψεις στα αμερικανικά συστήματα αεροπορικής άμυνας Patriot, τα οποία κοστίζουν 4 εκατομμύρια δολάρια το καθένα και χρησιμοποιούνται για την κατάρριψη βαλλιστικών πυραύλων και drones. Τώρα οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν τα ίδια πυρομαχικά για να αντιμετωπίσουν επιθέσεις ιρανικών πυραύλων και drones εναντίον αμερικανικών βάσεων και συμμάχων στη Μέση Ανατολή.

Ο επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Άντριους Κουμπίλιους, δήλωσε ότι η κατάσταση για την Ουκρανία είναι «κρίσιμη» και ότι η Ε.Ε. πρέπει επειγόντως να αυξήσει την παραγωγή πυραύλων.

Η ευαλωτότητα της Ουκρανίας φάνηκε το Σάββατο, όταν η Ρωσία εξαπέλυσε επίθεση με τουλάχιστον 450 drones και 19 πυραύλους στο Χάρκοβο, σκοτώνοντας τουλάχιστον 10 ανθρώπους. Ανάλυση του AFP έδειξε ότι η Ρωσία εκτόξευσε περισσότερους πυραύλους τον Φεβρουάριο από οποιονδήποτε μήνα από τις αρχές του 2023.

Υπονόμευση της αμερικανικής ισχύος

Μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων η WashingtonPost και το AssociatedPress, αναφέρουν ότι η Ρωσία έχει μεταβιβάσει στο Ιράν πληροφορίες για αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους και το καθοδηγεί ως προς την αξιοποίησή τους. Οι πληροφορίες περιλαμβάνουν τις τοποθεσίες αμερικανικών πολεμικών πλοίων, αεροσκαφών και άλλων στρατιωτικών μέσων. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δεν αρνήθηκαν ότι η Ρωσία παρέχει πληροφορίες στο Ιράν, αλλά υποβάθμισαν τη σημασία τους.

Όταν ρωτήθηκε σχετικά, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε: «Κανείς δεν μας θέτει σε κίνδυνο».

«Λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα», πρόσθεσε.

Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο Τραμπ αντέδρασε έντονα όταν δημοσιογράφος του Fox News τον ρώτησε για τον ρόλο της Ρωσίας.

«Τι ανόητη ερώτηση είναι αυτή για να τίθεται αυτή τη στιγμή», απάντησε.

Σύμφωνα με τον Πέρσον, οι αναφορές ότι η Ρωσία παρέχει πληροφορίες στο Ιράν είναι συνεπείς με μια στρατηγική που επιδιώκει να περιορίσει την αμερικανική επιρροή.

«Οτιδήποτε περιπλέκει ή αποδυναμώνει την προβολή ισχύος των ΗΠΑ μεταβάλλει τη γεωπολιτική ισορροπία προς όφελος της Μόσχας», σημείωσε.

Πηγή: ΤΙΜΕ