Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης, η Ελλάδα αποχαιρέτησε τη σπουδαία ερμηνεύτρια Μαρινέλλα, της οποίας η απώλεια σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για το ελληνικό τραγούδι.
Η εξόδιος ακολουθία ξεκίνησε στις 14:00 στη Μητρόπολη Αθηνών, αμέσως μετά την ολοκλήρωση του λαϊκού προσκυνήματος στο παρεκκλήσι του Αγίου Ελευθερίου, όπου από νωρίς το πρωί χιλιάδες πολίτες συνέρρευσαν για να αποτίσουν τον ύστατο φόρο τιμής.
Το τελευταίο «αντίο» σε μια μυθική φωνή
Η σορός της μεγάλης καλλιτέχνιδας έφτασε στο παρεκκλήσι συνοδευόμενη από την οικογένειά της, την κόρη της Τζωρτίνα και τα εγγόνια της, Μελίνα και Δημήτρη, καθώς και στενούς φίλους. Ο κόσμος, κρατώντας ένα λουλούδι στο χέρι, περίμενε υπομονετικά στην ουρά για να αποχαιρετήσει τη γυναίκα που με τη φωνή της συντρόφευσε τις χαρές και τις λύπες πολλών γενεών.
Μετά το πέρας του προσκυνήματος στις 13:00, οι παρευρισκόμενοι κατευθύνθηκαν στο εσωτερικό της Μητρόπολης για την τελετή. Στη συνέχεια η σορός της έφυγε από τη Μητρόπολη Αθηνών με χειροκροτήματα και δάκρυα, καθώς επιθυμία της οικογένειας, ήταν η ταφή να πραγματοποιηθεί σε στενό οικογενειακό κύκλο.
Παρά την αρχική επιθυμία της ίδιας της Μαρινέλλας να μην εκφωνηθούν επικήδειοι, η Χάρις Αλεξίου και ο Γιώργος Νταλάρας ανέλαβαν να αποχαιρετήσουν τη «μεγάλη κυρία».
Ο συγκλονιστικός επικήδειος λόγος της Χαρούλας Αλεξίου για τη Μαρινέλλα
«Στις 25 Σεπτεμβρίου 2024, πάνω στην ωραιότερη σκηνή της χώρας, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, το Ηρώδειο. Εκεί που κάθε Έλληνας και ξένος καλλιτέχνης ποθεί να εμφανιστεί, στη σκιά της Ακρόπολης, στην σκιά του Παρθενώνα.
Εκεί διάλεξες Μαρινέλλα, αρχόντισσά μας να τραγουδήσεις ακαπέλα το μεγάλο αντίο σου. Άφησες την τελευταία σταγόνα της φωνής σου στον βωμό του Ηρωδείου. Έκλεισες τα μάτια σου και δεν μας ξανατραγούδησες. Κι ας χτυπούσε ακόμα η καρδιά σου.
Ο κόσμος που σε λάτρεψε όμως δεν σε άφηνε να φύγεις. Δεν σου επέτρεπε να τον αφήσεις. Περίμενε να επιστρέψεις, γιατί έτσι τον είχες μάθει, να παίζεις μαζί του με τα πήγαινε έλα σου.
Όλη η Ελλάδα μιλάει για σένα και οι τραγουδιστές της χώρας είναι εδώ να σε τιμήσουν. Κι όχι μόνο οι συνάδελφοί σου, οι τραγουδιστές, αλλά οι συνάδελφοι σου, οι ηθοποιοί, οι σκηνοθέτες σου, οι συγγραφείς σου, οι μουσικοί σου, οι ηχολήπτες σου, οι φωτιστές, οι χορευτές, οι παραγωγοί, οι μόδιστροι, οι μακιγιέρ, οι κομμωλες, οι μετρ, οι δημοσιογράφοι και όλος ο πολιτικός κόσμος της χώρας.
Μιλάει για σένα όλος ο Ελληνισμός που κατοικεί σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη και που τον κατέκτησες και αυτόν. Μιλά με λόγια αληθινά, λατρευτικά.
Σε λένε εμβληματική τραγουδίστρια, Πολλοί σε λένε μάνα, σε λένε οι φίλη, σε λένε εξαιρετική συνάδελφο. Σε λένε γενναιόδωρη δασκάλα, αιώνια φωνή, γυναίκα με τσαγανό. Μιλάνε για το χιούμορ σου, το νοιάξιμο σου για τους αδύναμους και την ευγνωμοσύνη που νιώθουν όσοι σε γνώρισαν. Και είναι οι νεότεροι για όσα τους δίδαξες.
Ένας φίλος είπε., όποιον δεν τον αγκάλιασε η Μαρινέλλα κι όποιον δεν του έσφιξε το χέρι, τίποτα δεν ένιωσε από την αγάπη της. Το φως σου το λάβαμε όμως κι από μεγάλες αποστάσεις.
Μαρινέλλα μου καπετάνισσα. Αυτή η φωνή από ποια κρυστάλλινη πηγή γεννήθηκε; Σήμερα κάνω κάτι που δεν είχα ποτέ φανταστεί πως θα κάνω.
Στην πρώτη μου ακρόαση πέρασα με δικό σου τραγούδι. Και τώρα καλέστηκα από το παιδί σου να μιλήσω για τις χαρές σου εδώ μπροστά σου και μπροστά σε τόσους αγαπημένους σου που έχετε ζήσει κι έχετε μοιραστεί πολλά περισσότερα.
Για όσους συνεργαστήκαμε μαζί σου, ήσουνα δώρο μεγάλης αξίας. Μας πλούτισες με πολύτιμες αναμνήσεις κυρά μου, το καταλαβαίνεις;
Θυμάμαι το αφιέρωμά μας στη Βίκυ Μοσχολιού. Ήμασταν δέκα τραγουδίστριες και σε είχαμε κορυφαία. Πόσο όμορφη ήσουν!
Σε θυμάμαι στην τελετή των Ολυμπιακών Αγώνων να ανοίγεις τα χέρια σου σαν να ήθελες να πετάξεις, κι εκεί κορυφαία, Κορυφαία και άλλοτε ταπεινή.
Έκανα μια γιορτή στο σπίτι μου μια μέρα και θυμάμαι πως μπήκες μέσα σαν βασίλισσα, φορώντας μια χρυσή χάρτινη κορόνα και κρατούσες για μένα ένα πλαστικό διάδημα γιατί θα ήμουν η πριγκίπισσα σου. Αγκαλιαστήκαμε και γελάσαμε πολύ κι όλοι έτσι θέλουμε να σε θυμόμαστε.
Να γελάς μ’ αυτή την κρυστάλλινη φωνή και να είσαι η βασίλισσα μας γιατί σου άρεσε πολύ να γελάς, Μαρινέλλα. Να γελάς, να κουβεντιάζεις, να τραγουδάς και να αγαπάς, να αγαπάς πολύ» ανέφερε στον επικήδειό της η Χάρις Αλεξίου αρκετά συγκινημένη.
Νταλάρας: «Για μένα πέθανε η δεύτερη μάνα μου»
«Ου γαρ έρχεται μόνον. Μαρινέλλα μου, είναι πολύ βαρύ και δύσκολο αυτό που κάνω αυτή τη στιγμή. Μου το ζήτησες όμως και δεν μπορώ να το αρνηθώ.
Ξέρω ότι δεν ήθελες τα πολλά λόγια. Και γιατί να τα πω άλλωστε; Υπάρχει άνθρωπος που δεν σε ξέρει; Δεν ξέρει τα τραγούδια σου, την ιστορία σου, την περιπετειώδη πορεία σου που δεν ήταν καθόλου εύκολη, μια ζωή γεμάτη περιπέτειες και ανατροπές.
Άνοιξες πόρτες, έσπασες ταμπού, γκρέμισες κάστρα. Ήσουν γενναία, ανατρεπτική, μοναδική και επίμονη μέχρι το τέλος, δημιουργώντας έτσι ένα πρότυπο που ακολούθησαν οι επόμενες γενιές.
Δεν θα ξεχάσω όμως ποτέ με πόσο μεγάλο θαυμασμό και σεβασμό μιλούσες για τις μεγάλες φωνές πριν από σένα και έπειτα, όταν μου μιλούσες για τη Βίκυ Μοσχολιού και τα εκπληκτικά τραγούδια που τραγούδησε και μετά για την Χαρούλα μας.
Θέλω ακόμα να σου θυμίσω σαν μουσικός ότι κατάφερες κάτι απίστευτο, οι δεύτερες φωνές σου να ακούγονται σαν πρώτες και να είναι αδιανόητο να φανταστεί κανείς ότι στα τραγούδια που τραγουδάς, αν φύγει η φωνή σου, τα τραγούδια δεν θα είναι ποτέ ίδια.
Όταν σε ρώτησα βρε μάνα, πως τα κάνεις όλα αυτά; Πώς παίρνεις τέτοιο ρίσκο; Μου απάντησες: Η ανάγκη αγόρι μου.
Μαρινέλα εσύ δεν πέθανες προχθές. Έφυγες, πέταξες πάνω στη σκηνή του Ηρωδείου, τον περασμένο Σεπτέμβρη, σαν αρχαία τραγωδός, σαν την Εκάβη, όπως σε βάφτισε ο Μίνως Βολανάκης πριν από χρόνια.
Προχθές όμως, Μαρινέλλα για μένα πέθανε η δεύτερη μάνα μου, αυτή που με πήρε παιδί σχεδόν από το χέρι και με βοήθησε να σταθώ στα πόδια μου.
Τζωρτίνα, Τίμο, Μελίνα, Δημητράκη να είστε περήφανοι όπως ήταν κι εκείνη για σας! Καλό ταξίδι μάνα και καλή τύχη όπου κι αν πας» ανέφερε στον δεύτερο επικήδειο ο Γιώργος Νταλάρας.
Πολλοί συνάδελφοι της Μαρινέλλας έδωσαν το παρών, εξαίροντας τη γενναιοδωρία και την τελειομανία της. Ο Δημήτρης Μπάσης σημείωσε στο ΕΡΤnews πως πρόκειται για ένα ιστορικό πρόσωπο που ίδρυσε ολόκληρη σχολή, ούσααπό τις πρώτες που σηκώθηκαν όρθιες στη σκηνή, ενώ ο Μανώλης Μητσιάς τόνισε στο ΕΡΤnews πως η Μαρινέλλα υπήρξε μια ολόκληρη εποχή και δεν πρόκειται να αντικατασταθεί.
«Σαν αδελφή μου ήταν δίπλα μου, καλό ταξίδι, καλό παράδεισο να έχει και καλή αντάμωση με τον Στέλιο» ανέφερε η Βάσω Καζαντζίδη. «Μαρινέλλα μου, φίλησε μου τον πατέρα μου» δήλωσε η Άννα Μπιθικώτση, ενώ η Τάνια Τσανακλίδου τόνισε «πως ποτε δεν τσιγκουνευόταν τον καλό λόγο, τη συμβουλή, το να μας βοηθήσει. Αναπαύσου γλυκιά μου αρχόντισσα, θα σε θυμόμαστε πάντα».
Η οικογένεια ζήτησε, αντί στεφάνων, να ενισχυθεί ο σύλλογος «Φλόγα», στηρίζοντας τα παιδιά με νεοπλασματικές ασθένειες.
Αρκετοί εκπρόσωποι του καλλιτεχνικού χώρου έδωσαν το «παρών» για να τιμήσουν τη σπουδαία ερμηνεύτρια. Μεταξύ αυτών, ο Αντώνης Ρέμος, ο Γιάννης Ζουγανέλης, η Άντζελα Δημητρίου, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Λάκης Γαβαλάς, η Ελεονώρα Ζουγανέλη, ο Χρήστος Μάστορας, ο Γιώργος Μαργαρίτης, η Τάνια Τσανακλίδου, ο Γιώργος Νταλάρας, η Χάρις Αλεξίου, ο Λάκης Λαζόπουλος, ο Γρηγόρης Βαλτινός, ο Μιχάλης Ρέππας, ο Θανάσης Παπαθανασίου, η Εύη Δρούτσα, ο Γιώργος Κιμούλης, ο Πασχάλης, η Νατάσα Θεοδωρίδου, ο Γιώργος Τσαλίκης, η Ζέτα Μακρυπούλια, η Μπέττυ Μαγγίρα, ο Σπύρος Μπιμπίλας και ο Ηλίας Ψινάκης.
Το «παρών» στην τελετή έδωσαν, μεταξύ άλλων, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας και η αντιπρόεδρος της Βουλής Όλγα Γεροβασίλη.
Η διαδρομή της Κυριακής Παπαδοπούλου, που ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη, ήταν ένα ταξίδι μεταμόρφωσης. Από το ξεκίνημά της το 1956 και τη συνεργασία με τον Στέλιο Καζαντζίδη, μέχρι την απόλυτη σόλο καθιέρωση με επιτυχίες όπως το «Σταλιά-σταλιά» και το «Άνοιξε πέτρα», η Μαρινέλλα υπήρξε πρωτοπόρος. Εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Eurovision το 1973 και δημιούργησε το θρυλικό «Ρεσιτάλ» με τον Κώστα Χατζή, αφήνοντας πίσω της έναν από τους εμπορικότερους δίσκους όλων των εποχών.
Η περιπέτεια της υγείας της ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν κατέρρευσε στη σκηνή του Ηρωδείου, εκεί όπου για τελευταία φορά εισέπραξε το χειροκρότημα που τόσο αγάπησε. Η ίδια έλεγε συχνά πως ένιωθε τυχερή που έζησε δεκάδες ζωές. Σήμερα, η φυσική της παρουσία χάνεται, αλλά η αξεπέραστη παρακαταθήκη της θα συνεχίσει να συγκινεί και να εμπνέει για πάντα.
Μαρινέλλα: Η αξεπέραστη διαδρομή μιας φωνής που έγινε μύθος και σφράγισε το ελληνικό τραγούδι
Η Κυριακή Παπαδοπούλου, όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από γονείς με καταγωγή από την Ανατολική Θράκη και την Κωνσταντινούπολη. Η οικογένειά της δεν στάθηκε εμπόδιο στην αναζήτηση της τύχης της, καθώς η φωνή της προκαλούσε εντύπωση από την παιδική της ηλικία. Το βάπτισμα του πυρός στη σκηνή ήρθε στην ηλικία των 17 ετών, ως μέλος ενός περιοδεύοντος θιάσου.
Κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας, η ασθένεια της βασικής τραγουδίστριας του θιάσου έφερε την ανατροπή: η Κική την αντικατέστησε, ερμηνεύοντας το εμβληματικό τραγούδι της Σοφίας Βέμπο «Ο άνθρωπός μου». Αυτό αποτέλεσε το πρώτο καθοριστικό βήμα μιας λαμπρής καριέρας.
Το καλλιτεχνικό όνομα Μαρινέλλα υιοθετήθηκε το 1956, όταν εμφανιζόταν στο κέντρο «Πανόραμα» στη Θεσσαλονίκη. Εκεί, τον Αύγουστο του 1957, συνάντησε τον Στέλιο Καζαντζίδη. Οι δυο τους ερωτεύτηκαν και δημιούργησαν ένα από τα σημαντικότερα ντουέτα, με τη Μαρινέλλα να κάνει σεκόντο και να συμπληρώνει ιδανικά τη σπάνια φωνή του Στέλιου.
Η επιτυχία τους στα νυχτερινά κέντρα της Ελλάδας και του εξωτερικού υπήρξε τεράστια, κάτι που αποτυπώθηκε και στον κινηματογράφο, όπου η Μαρινέλλα εμφανίστηκε συνολικά σε 20 ταινίες ως τραγουδίστρια, ξεκινώντας ήδη από το 1960.
Η καριέρα της απογειώθηκε πραγματικά μετά το 1966 και τον χωρισμό της από τον Καζαντζίδη. Με επιτυχίες όπως το «Σταλιά-σταλιά» (Γ. Ζαμπέτας) και το «Άνοιξε πέτρα» (Μ. Πλέσσας), κέρδισε οριστικά την αγάπη του κοινού. Σε μια εποχή που το λαϊκό τραγούδι μεταλλασσόταν σε ελαφρολαϊκό, η Μαρινέλλα πρωτοπόρησε αντιλαμβανόμενη την ανάγκη για νέα ερεθίσματα. Όπως έλεγε χαρακτηριστικά: «Εγώ σηκώθηκα από την καρέκλα», εισάγοντας έναν νέο τρόπο σκηνικής παρουσίας που δεν μπορούσαν τότε να φανταστούν άλλες τραγουδίστριες.
Η τεράστια δημοτικότητά της την οδήγησε στην εκπροσώπηση της Ελλάδας στην Eurovision το 1974 με το τραγούδι «Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου».
Στην προσωπική της ζωή, έφερε στον κόσμο την κόρη της, Τζωρτίνα Σερπιέρη, ενώ η σχέση και ο γάμος της με τον Τόλη Βοσκόπουλο (1973-1981) αποτέλεσε μια μεγάλη ιστορία αγάπης και μια καλλιτεχνική συνεργασία που άφησε εποχή, με κορυφαία στιγμή το τραγούδι «Εγώ κι εσύ» (1974).
Πάντα τολμηρή, η Μαρινέλλα δοκιμάστηκε και στις μπουάτ, με τη συνεργασία της με τον Κώστα Χατζή στον «Σκορπιό» το 1976 να γράφει ιστορία. Ο τριπλός δίσκος «Ρεσιτάλ» παραμένει έως σήμερα ένας από τους 10 εμπορικότερους δίσκους όλων των εποχών στην Ελλάδα.
Στα 65 χρόνια της πορείας της, η Μαρινέλλα πρωταγωνίστησε ερμηνεύοντας αμέτρητα τραγούδια σπουδαίων δημιουργών και γνωρίζοντας τον απεριόριστο θαυμασμό του κοινού σε κάθε της εμφάνιση, μέχρι και την τελευταία της στο Ηρώδειο στις 25 Σεπτεμβρίου 2024.
Η ίδια δήλωνε πως δεν φοβόταν το τέλος, αισθανόμενη τυχερή που έζησε «δεκάδες ζωές». Παρόλο που ο αποχωρισμός από ένα τόσο μεγάλο κεφάλαιο της σύγχρονης ελληνικής κουλτούρας είναι δύσκολος, η Μαρινέλλα θα παραμείνει αθάνατη μέσα από την αξεπέραστη φωνή της και τα τραγούδια που συνεχίζουν να συγκινούν κάθε ηλικία.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
