Το Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν συνδέει φέτος το κινηματογραφικό του πρόγραμμα με τα 50 χρόνια δημοκρατικής ελευθερίας στην Ισπανία, δημιουργώντας μια ειδική ενότητα που φέρνει στο προσκήνιο τη μνήμη, τα πολιτικά δικαιώματα και τη σχέση των νεότερων γενεών με το παρελθόν.
Το Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν και η Επιτροπή για τον εορτασμό των 50 χρόνων της Ισπανίας σε καθεστώς ελευθερίας ανανεώνουν τη συνεργασία τους και παρουσιάζουν το ειδικό πρόγραμμα «Youth, cinema, memory and democracy», με στόχο να χρησιμοποιήσουν το σινεμά ως εργαλείο ιστορικής μνήμης αλλά και δημόσιου διαλόγου.
Περίπου δεκαπέντε ταινίες από διαφορετικά τμήματα της φετινής διοργάνωσης θα φέρουν τη σχετική σήμανση, ανοίγοντας συζητήσεις για ζητήματα όπως η μετανάστευση, τα δικαιώματα των ανηλίκων, οι ατομικές ελευθερίες, η μεταπολεμική ευρωπαϊκή δημοκρατία και τα δικαιώματα των σεξουαλικών μειονοτήτων.
Ανάμεσα στους σημαντικότερους τίτλους βρίσκονται το «La bola negra / The Black Ball» των Javier Calvo και Javier Ambrossi, το «Fatherland» του Pawel Pawlikowski, το «Fjord» του Cristian Mungiu και το «Coward» του Lukas Dhont, ενώ από το Επίσημο Διαγωνιστικό Τμήμα περιλαμβάνεται και το «Ruega por nosotras / Pray for Us» του Daniel Monzón.
Πολλές από τις προβολές θα συνοδεύονται από συζητήσεις με σκηνοθέτες, καλλιτεχνικούς συντελεστές και ειδικούς, ενώ προβλέπονται υπηρεσίες διαμεσολάβησης και διερμηνείας στη νοηματική γλώσσα.
Το Cuelgamuros και ο μεγαλύτερος μαζικός τάφος της Ευρώπης
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει η παγκόσμια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ της RTVE «Cuelgamuros, entre lo difícil y lo imposible».
Το έργο καταγράφει, για πρώτη φορά, τη διαδικασία εκταφής θυμάτων του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου, τα οποία είχαν ταφεί στο Cuelgamuros, την πρώην Κοιλάδα των Πεσόντων– με εντολή του καθεστώτος του Φράνκο, σε πολλές περιπτώσεις χωρίς τη συγκατάθεση των οικογενειών τους.
Το Cuelgamuros θεωρείται ο μεγαλύτερος μαζικός τάφος στην Ευρώπη και το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί το έργο των ιατροδικαστικών ομάδων, αλλά και τις προσπάθειες των συγγενών να ταυτοποιήσουν και να επαναφέρουν τους νεκρούς τους στην οικογενειακή μνήμη.
Η ταινία εστιάζει στις έννοιες της αλήθειας, της δικαιοσύνης και της αποκατάστασης, πάνω στις οποίες στηρίζεται σήμερα η ισπανική πολιτική δημοκρατικής μνήμης.
Η επιστροφή του «Rocío», 46 χρόνια μετά
Ιδιαίτερο ιστορικό βάρος έχει και η προβολή του «Rocío» του Fernando Ruiz Vergara, ενός από τα σημαντικότερα παραδείγματα κινηματογραφικής λογοκρισίας στην περίοδο της ισπανικής Μετάβασης.
Το ντοκιμαντέρ γυρίστηκε από το 1976 έως το 1978 και κυκλοφόρησε το 1980. Με αφορμή το περίφημο θρησκευτικό προσκύνημα της Παναγίας του Rocío, κατέγραφε μαρτυρίες για την καταστολή του φρανκικού καθεστώτος στην περιοχή του Almonte της Huelva.
Η ταινία κατονόμαζε τον José María Reales Carrasco ως υπεύθυνο για περίπου εκατό δολοφονίες κατά τη διάρκεια της καταστολής του Εμφυλίου Πολέμου στην περιοχή. Λίγο μετά την κυκλοφορία της λογοκρίθηκε δικαστικά, ενώ ο σκηνοθέτης οδηγήθηκε ουσιαστικά στην εξορία στην Πορτογαλία και η κινηματογραφική του καριέρα διακόπηκε.
Στο Σαν Σεμπαστιάν το «Rocío» θα προβληθεί στην πλήρη, χωρίς περικοπές εκδοχή του, περισσότερο από τέσσερις δεκαετίες αργότερα.
Η προβολή θα συνοδευτεί από live podcast της δημοσιογράφου Isabel Cadenas Cañón και από το ντοκιμαντέρ «Caja de resistencia» των Alejandro Alvarado και Concha Barquero, το οποίο βασίζεται στα ανολοκλήρωτα έργα που άφησε πίσω του ο Ruiz Vergara μετά τη λογοκρισία.
Η δημοκρατία μέσα από τα μάτια των νέων
Στο ίδιο πλαίσιο θα προβληθεί το «El género de la democracia» της Cecilia Barriga, ένα ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε το 2025 και το 2026.
Περισσότεροι από 40 νέοι από διαφορετικές περιοχές της Ισπανίας μιλούν στην κάμερα για το πολιτικό και κοινωνικό σύστημα μέσα στο οποίο ζουν, τις προσδοκίες τους για το μέλλον αλλά και τις υποσχέσεις που θεωρούν ότι παραμένουν ανεκπλήρωτες.
Η προβολή θα συνοδευτεί από ανοιχτή συζήτηση με τη σκηνοθέτιδα και συμμετέχοντες στο ντοκιμαντέρ, ενώ θα προσκληθούν και μέλη της Νεανικής Κριτικής Επιτροπής του Φεστιβάλ.
Από τον Λόρκα έως τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+
Στους τίτλους που εντάσσονται στο ειδικό πρόγραμμα βρίσκεται και το «La bola negra / The Black Ball» των Javier Calvo και Javier Ambrossi, εμπνευσμένο από το ημιτελές ομώνυμο έργο του Federico García Lorca.
Η ταινία, που έχει ήδη διακριθεί στις Κάννες, συνδέει την ιστορική μνήμη με τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας και επανεξετάζει την ισπανική κοινωνία από τον Εμφύλιο μέχρι σήμερα.
Στο πρόγραμμα εντάσσεται επίσης το «Fatherland» του Pawel Pawlikowski, το οποίο ακολουθεί τον Thomas Mann και την κόρη του στη μεταπολεμική Γερμανία, αλλά και το «Fjord» του Cristian Mungiu, που εξετάζει τις συγκρούσεις αξιών μέσα σε έναν κόσμο που μοιάζει ολοένα και περισσότερο διχασμένος.
Παράλληλα, το «Ruega por nosotras / Pray for Us» του Daniel Monzón ακολουθεί δύο έφηβες που αναπτύσσουν μια ισχυρή φιλία μέσα σε ένα ίδρυμα του φρανκικού συστήματος για γυναίκες που θεωρούνταν «παραστρατημένες ή σε κίνδυνο να παραστρατήσουν».
Στο Horizontes Latinos θα παρουσιαστεί και το «El deshielo / Meltdown» της Manuela Martelli, ενώ από το Zabaltegi-Tabakalera συμμετέχει το «Lejos de los árboles / Far From the Trees» της Meritxell Colell.
Ειδικές προβολές για μαθητές
Το πρόγραμμα επεκτείνεται και στις νεότερες ηλικίες, με ειδικές προβολές για μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Ανάμεσα στους τίτλους βρίσκονται το «La bola negra», το «Este cuerpo mío / This Body of Mine» των Afioco Gnecco και Carolina Yuste, που ακολουθεί δύο νέους οι οποίοι βρίσκουν καταφύγιο στη φιλία τους κατά τα πρώτα στάδια της φυλομετάβασης του Rafael, αλλά και το «La patria de los heladeros» της Maite Vitoria Daneris, που υπενθυμίζει μια λιγότερο συχνά αναφερόμενη πλευρά της ισπανικής ιστορίας: την εποχή κατά την οποία οι ίδιοι οι Ισπανοί υπήρξαν μετανάστες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Όταν η μνήμη δεν είναι απλώς επέτειος
Η συνεργασία του Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν με τον θεσμό για τα 50 χρόνια ελευθερίας της Ισπανίας δεν περιορίζεται σε έναν επετειακό εορτασμό.
Η επιλογή να φέρει στο ίδιο κινηματογραφικό πλαίσιο τον Φράνκο, τη λογοκρισία, τον Εμφύλιο, τη μετανάστευση, τα δικαιώματα των γυναικών και των ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπων, αλλά και τις σημερινές ανησυχίες των νέων, μεταφέρει τη συζήτηση από το παρελθόν στο παρόν.
Γιατί η δημοκρατική μνήμη δεν αφορά μόνο όσα συνέβησαν. Αφορά και το πώς επιλέγουμε να τα θυμόμαστε, ποιοι έχουν δικαίωμα να αφηγηθούν την ιστορία τους και –κυρίως– αν οι επόμενες γενιές μπορούν να αναγνωρίσουν τους μηχανισμούς που κάποτε οδήγησαν μια κοινωνία στην απώλεια της ελευθερίας της.
Στο φετινό Σαν Σεμπαστιάν, το σινεμά δεν λειτουργεί μόνο ως καθρέφτης της ιστορίας. Γίνεται τρόπος να παραμένει η ιστορία ενεργή.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
