Μπορεί στην εποχή του fast fashion ο διάβολος να συνεχίσει να φοράει Prada;

Είκοσι χρόνια μετά, το Runway επιστρέφει, όχι σε έντυπη μορφή αλλά έτοιμο για κινηματογραφικό σκρολάρισμα, και μαζί του επιστρέφουν τέσσερις σταρ που «φορούν» κανά, ελαφρώς μανταρισμένα, τα «κοστούμια» της προσωπικότητας των ηρωίδων και ηρώων που αρχικά υποδύθηκαν 20 χρόνια πριν. Το πραγματικό ερώτημα όμως είναι αν τελικά μπορεί στην εποχή του fast fashion ο διάβολος να συνεχίσει να φοράει Prada.

Στην υπόθεση τώρα: δύο δεκαετίες μετά από το πρώτο μέρος τίποτα δεν είναι ίδιο εκτός από τη σκιά των αναμνήσεων πάνω στο θέμα και τα γεγονότα που διαδραματίζονταν στην αρχική ταινία: Ο έντυπος τύπος έχει σχεδόν πεθάνει μαζί του και η «δημοσιογραφία της συγκριτικής σκέψης»· περιοδικά υπάρχουν αποκλειστικά για λόγους επικύρωσης σε έντυπες μορφές· όσο για τον χώρο της μόδας, έχει υποστεί ουσιαστικά πλήγματα καθώς έχει υποβιβαστεί -μαζί με το προσωπικό γούστο- δίνοντας χώρο στο fast fashion και τα καταστήματα λιανικής που πουλούν τη φίρμα και όχι τη φινέτσα ή την ποιότητα. Εκεί κάπου στο «ανάμεσα των αλλαγών», εντός και εκτός της βιομηχανίας, συναντάμε και πάλι την Αν (ή Άντυ) την ημέρα που επικυρώνεται η 20ετείς καριέρα της στη δημοσιογραφία με ένα βραβείο αλλά και η ακύρωση της προσπάθειας της καθώς εκείνη και οι συνάδελφοι της απολύονται με ένα απλό γραπτό μήνυμα. Το ίδιο βράδυ δέχεται ένα τηλεφώνημα από τις εκδόσεις που κυκλοφορούν -ακόμα- το Runway, το περιοδικό στο οποίο ξεκίνησε ως μαθητευόμενη και βοηθός της Μιράντα, το οποίο επιβιώνει ως φάντασμα της παλιάς του μορφής (κυρίως στην ψηφιακή έκδοση του). Με την Μιράντα να παραμένει μια εξουσιαστική καριόλα -αλλά σε πλήρη γνώση ότι έχει χάσει την απόλυτη κυριαρχία της στην εποχή του «body positivity» και των ενεργοποιημένων τμημάτων ανθρωπίνου δυναμικού-, η σχέση τους θα δυναμιτιστεί αρχικά με τη σικ καργιολοειρωνεία της πρώτης και την υποτακτική διάθεση της δεύτερης. Όσο όμως η σχέση τους έχει μια κάποια εξάρτηση και με όρους «συνδρόμου της Στοκχόλμης» και (στην εποχή του cancel) η επιτυχία της μιας εξαρτάται από την άλλη, θα πρέπει να βρουν νέους κώδικες για να επιβιώσουν και να αναγεννήσουν το φραντσάιζ του περιοδικού που -κατά περίεργο τρόπο- ακόμα είναι ο συνδετικός τους κρίκος.

Κακά τα ψέματα, αν υπήρχε ένας λόγος εκτός από τη νοσταλγία που το κοινό ήθελε να δει συνέχεια μιας αρχικά chick flick ταινίας που κατέληξε σημειο αναφοράς της ποπ κουλτούρας, ήταν η Μέριλ Στριπ στο ρόλο της Μιράντα Πρίσλευ. Το ερώτημα είναι αν αξίζει να την ξαναδούμε σε μια ιστορία ξαναζεσταμένη, που έχει ήδη πει ό,τι είχε να πει. Η σύντομη απάντηση είναι ναι, αλλά με κόστος.

Το πρώτο «Ο Διάβολος Φοράει Πράντα» μελετούσε την ένταξη, με μια νέα γυναίκα στο προσκήνιο που μπαίνει σε έναν κόσμο που δεν κατανοεί και αρχίζει σιγά σιγά να χάνει τον εαυτό της μέσα του. Το sequel επιχειρεί να μιλήσει για κάτι πιο σκοτεινό τι γίνεται όταν η επιτυχία παύει να είναι όνειρο και γίνεται ταυτότητα, σε εποχές που η δύναμη (και η εξουσία) δεν φοριέται απλώς, αλλά διαμορφώνει αυτόν που θα την υποστεί ή θα την εκπέμψει. Το πρόβλημα είναι ότι η ταινία το γνωρίζει αυτό σε επίπεδο ιδέας και πρόθεσης, αλλά δεν το βιώνει σε επίπεδο σεναρίου.

Η Μέριλ Στριπ, φυσικά, είναι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο αυτή η Μιράντα αξίζει ακόμα την προσοχή μας. Η εμπειρία της μετατρέπει έναν χαρακτήρα που σεναριακά πατάει πάνω σε κλισέ, σε κάτι που δεν γράφτηκε ποτέ στις σελίδες του σεναρίου, μια γυναίκα που δεν έχει ωριμάσει από την εξουσία, αλλά έχει αφυδατωθεί εντός της. Η Μιράντα του 2026 δεν είναι πιο σοφή, είναι πιο αμυντική· κινείται στον απόηχο μιας εποχής που η επιρροή της ήταν αδιαμφισβήτητη, και τώρα κρατά τα ερείπιά της σαν μπαταρισμένες ρυτίδες τσιτωμένες με επιδέσμους. Το τακούνι της Πράντα ανάμνησης της, ηχεί πιο βαρύ όταν δεν έχει μείνει κανείς πια να εντυπωσιαστεί από το φάντασμα της κυριαρχίας της, και -με όρους αξιοπρέπειας- μοιάζει με τσαρούχι και γίνεται… ταγάρι. Όταν η Miranda από φρικτό αφεντικό γίνεται απεγνωσμένη και σε πανικό για την κατάρρευση της εκδοτικής της αυτοκρατορίας, η ιστορία αποκτά ενδιαφέρον, όμως -δυστυχώς- το σενάριο δεν έχει το θάρρος να το ακολουθήσει μέχρι τέλους, σαν πιέτα καλοσιδερωμένη στο πάνω μέρος που τσαλακώνει στο σημείο που δεν δείχνει το καρέ του φωτογράφου.

Η Αν Χαθαγουέι βρίσκει πιο εύκολα τον πυρήνα της ηρωίδας της και τον άξονά της ως χαρούμενη, ενθουσιώδης και χαρισματική, στον απόηχο μιας νεότητας που πλησιάζει σε ωριμότητα με αποδοχή, όμως εκεί ακριβώς κρύβεται και το πρόβλημα. Η Άντυ του σίκουελ είναι μια γυναίκα που επιστρέφει στο περιοδικό που κάποτε της κατέστρεψε την αξιοπρέπεια, αφού μεσολάβησαν βραβεία, αποτυχίες και χρόνια ζωής/εμπειρίας. Αυτό θα έπρεπε να σημαδεύει την προσωπικότητα της. Η Χάθαγουέι το υποδύεται σαν φυσική ροή της εξέλιξης, οριακά, σα να μην τρέχει τίποτα. Δεν δικαιολογεί το συναισθηματικό rollercoaster που θα έπρεπε να φέρει μαζί της μια γυναίκα που εισέπραξε τόσα, έχασε τόσα, και τώρα κάθεται ξανά στο ίδιο γραφείο χαμογελώντας. Το χαμόγελο είναι ωραίο, αλλά κάποιος ξέχασε να γράψει τι κρύβεται από κάτω, από πίσω… και φυσικά προς τα μέσα.

Η Έμιλυ Μπλαντ είναι η πιο αδύναμη σεναριακά από τις τρεις κεντρικές ηρωίδες, (καμία σχέση με την ηρωίδα που έχτισε στο πρώτο μέρος). Ο χαρακτήρας της είναι ασπόνδυλος και κενός (χωρίς να είναι αυτή η πρόθεση), υπάρχει για να γελάει το κοινό και να εξελίσσεται η πλοκή. Οι επιλογές της εξυπηρετούν την κωμωδία, όχι την προσωπική εξέλιξή (ή καταβύθιση) της. Η μόνη στιγμή που η Έμιλυ αποκτά πραγματική παρουσία είναι μέσα από μια ατάκα που σχεδόν κλέβει την παράσταση: «είθε οι γέφυρες που καίω να φωτίσουν τον δρόμο μου». Το υπόλοιπο είναι ό,τι ήταν πάντα: comme il faut comic relief σε ακριβά ρούχα με 12ποντα τακούνια να δίνουν μια αβεβαιότητα στο στιβαρό της βήμα.

Όσο για τον Στάνλευ Τούτσι, μετά το πρώτο μέρος πολλοί ελπίζαμε ότι ο Νιγκελ θα καταλάμβανε περισσότερο – και πιο ουσιαστικό – χώρο, στην ιστορία, κάτι που δεν συμβαίνει. Είναι διακριτικός, διάφανος σαν σελοφάν και υποβιβασμένος, και αυτό είναι ίσως «η μεγαλύτερη σπατάλη» της ταινίας.

Νομίζω πως το Variety συμπύκνωσε ουσιαστικά την ταινία, αναφέροντας ότι μοιάζει περισσότερο με tribute act παρά με πραγματική συνέχεια. «Δεν είναι λάθος. Πίσω από τα εξώφυλλα και τα χαμόγελα, το σίκουελ ψιθυρίζει ότι η επιτυχία χωρίς νόημα είναι απλώς καλοραμμένη κενότητα».

Η ταινία λοιπόν πουλάει με αυτοπεποίθηση μια ανάμνηση συσκευασμένη ως νοσταλγία σε συσκευασία Πράντα, όπως κάποτε έκαναν οι νοικοκυρές που κρατούσαν τη σακούλα από το «Μινιόν» για να βάλουν κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο ένα πουλόβερ φτιαγμένο από τη βιομηχανία ενδυμάτων «βήξε-δείξε» με έδρα το Κακοσαλέσι στην Αυλώνα. Να αποσαφηνίσουμε: το σίκουελ είναι καλοραμμένο -αλλά με στενή λαιμόκοψη- σε μια εποχή που η haute couture είναι υποβιβασμένη σε fast fashion. Μοιάζει με ρούχο ακριβό, μαζικής κατανάλωσης που πληρώνεις τη φίρμα -όχι την ποιότητα- που με μεγάλα γράμματα στη στάμπα του το διαφημίζεις σαν την απελπισία σου, έχοντας επιπροσθέτως σκάσει τρία μισθά για να το αποκτήσεις. Ίσως τελικά το μεγαλύτερο fashion statement αυτού του σίκουελ να είναι το «Φόρα τις Πράντα της περσυνής κολεξιόν από το εκπτωτικό χωριό σα να είναι Christian Louboutin του κουτιού».