Ποιες αμερικανικές και ισραηλινές εταιρείες όπλων κερδίζουν από τον πόλεμο στο Ιράν

Οι μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών συμφώνησαν να «τετραπλασιάσουν την παραγωγή» όπλων τα οποία ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε οπλικά συστήματα «εξαιρετικής κατηγορίας», μετά από συνάντηση στον Λευκό Οίκο.

Στη συνάντηση της Παρασκευής 6 Μαρτίου συμμετείχαν οι διευθύνοντες σύμβουλοι των εταιρειών RTX (πρώην Raytheon), Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman, BAE Systems, L3Harris Missile Solutions και Honeywell Aerospace. Όλες αυτές διαθέτουν ήδη ανεκτέλεστα συμβόλαια αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, ορισμένα από τα οποία ξεπερνούν ακόμη και το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) αρκετών χωρών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ήδη ο μεγαλύτερος στρατιωτικός δαπανητής στον κόσμο, με σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο δολάρια το 2025- ποσό μεγαλύτερο από το συνολικό άθροισμα των επόμενων εννέα χωρών. Ο Τραμπ επιδιώκει να αυξήσει αυτό το ποσό στα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2027.

Δισεκατομμύρια δολάρια έχουν ήδη δαπανηθεί από τις ΗΠΑ σε οπλικά συστήματα στον πόλεμο με το Ιράν, γεγονός που καθιστά τον πόλεμο μια εξαιρετικά κερδοφόρα επιχείρηση για τους αμυντικούς εργολάβους. Την περασμένη εβδομάδα, οι μετοχές μεγάλων εταιρειών παραγωγής όπλων στις ΗΠΑ σημείωσαν άνοδο, όπως της Northrop Grumman (αύξηση 5%), της RTX (αύξηση 4,5%) και της Lockheed Martin (αύξηση 3%).

Ποια όπλα χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ εναντίον του Ιράν;

Σύμφωνα με τη Διοίκηση Κεντρικών Επιχειρήσεων του αμερικανικού στρατού (CENTCOM), η «Επιχείρηση Επική Οργή» έχει αξιοποιήσει περισσότερα από 20 διαφορετικά οπλικά συστήματα από αεροπορικές, ναυτικές, χερσαίες και αντιπυραυλικές δυνάμεις.

Πύραυλοι, πυρομαχικά και πυραυλικά συστήματα

Ο πύραυλος Tomahawk αποτελεί το βασικό όπλο μακράς εμβέλειας του Πενταγώνου εδώ και τρεις δεκαετίες. Οι πύραυλοι αυτοί πετούν με υποηχητική ταχύτητα και ακολουθούν το ανάγλυφο του εδάφους ώστε να αποφεύγουν τα ραντάρ. Εκτοξεύονται από αντιτορπιλικά κλάσης Arleigh Burke στην Αραβική Θάλασσα, με κάθε πλοίο να μπορεί να μεταφέρει πάνω από 90 πυραύλους Tomahawk.

Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν επίσης για πρώτη φορά τον πύραυλο Precision Strike Missile (PrSM) εναντίον ιρανικών στόχων, ο οποίος εκτοξεύθηκε από συστήματα M-142 HIMARS. Αυτός ο βαλλιστικός πύραυλος μικρού βεληνεκούς μπορεί να πλήξει στόχους σε απόσταση έως 400 χιλιομέτρων.

Οι πυραυλικές συστοιχίες Patriot και τα συστήματα άμυνας μεγάλου υψομέτρου (THAAD) αναχαιτίζουν τους πυραύλους του Ιράν. Οι Patriot αντιμετωπίζουν πυραύλους cruise μικρού βεληνεκούς και απειλές χαμηλού ύψους, ενώ το THAAD αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους σε μεγαλύτερα ύψη στο τελικό στάδιο της πτήσης τους.

Μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones)

Οι επιθέσεις στο Ιράν σηματοδότησαν επίσης την πρώτη επιχειρησιακή χρήση του LUCAS (Low-Cost Uncrewed Combat Attack System), ενός επιθετικού drone μίας κατεύθυνσης που κατασκευάζει η SpekreWorks και έχει σχεδιαστεί με βάση το ιρανικό drone Shahed.

Με κόστος περίπου 35.000 δολάρια ανά μονάδα, το LUCAS αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής στροφής προς φθηνότερα και αναλώσιμα όπλα. Είναι πολύ φθηνότερο από το MQ-9 Reaper, το οποίο επίσης χρησιμοποιείται και μπορεί να κοστίζει έως 40 εκατομμύρια δολάρια ανά αεροσκάφος. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι κατέρριψαν ένα Reaper την 1η Μαρτίου.

Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν βομβαρδιστικά B-1 και stealth B-2, μαχητικά F-15, F-22 Raptor και stealth F-35 Lightning II για να πλήξουν ιρανικές εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων και υπόγεια καταφύγια, χρησιμοποιώντας βόμβες 900 κιλών για την καταστροφή αποθεμάτων όπλων.

Αναγνώριση και επιτήρηση

Σύμφωνα με τοπικές πηγές, αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου EA-18G Growler εντοπίστηκαν στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln στην Αραβική Θάλασσα. Τα αεροσκάφη αυτά παρεμβάλλουν εχθρικά ραντάρ, επικοινωνίες και συστήματα καθοδήγησης πυραύλων. Το αεροσκάφος P-8A Poseidon χρησιμοποιείται επίσης για αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης σε θάλασσα και ξηρά και έχει καταγραφεί να πετά γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Τον περασμένο μήνα η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ ανέπτυξε αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης E-3 Sentry στη Μέση Ανατολή, ενώ κατασκοπευτικά αεροσκάφη RC-135 πραγματοποιούν αποστολές συλλογής πληροφοριών από βάσεις στο Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Ναυτικές δυνάμεις

Τα αεροπλανοφόρα USS Abraham Lincoln και USS Gerald R. Ford αποτελούν τον πυρήνα της αμερικανικής ναυτικής παρουσίας στην Αραβική Θάλασσα και τη Μεσόγειο, αντίστοιχα. Παράλληλα, αντιτορπιλικά κλάσης Arleigh Burke παρέχουν επιθετική ισχύ και αντιπυραυλική άμυνα μέσω του συστήματος Aegis.

Ποιες εταιρείες κατασκευάζουν τα όπλα

• Η Boeing κατασκευάζει το βομβαρδιστικό B-1, τα F-15, τα EA-18G Growler, το P-8A Poseidon και το RC-135 (με τροποποιήσεις από τη L3Harris Technologies).
• Η Northrop Grumman κατασκευάζει τα stealth βομβαρδιστικά B-2 και παρέχει τεχνολογία ραντάρ για το E-3 Sentry.
• Η Lockheed Martin κατασκευάζει τα F-35, F-22, τα συστήματα THAAD, το M142 HIMARS, τους πυραύλους ATACMS και τον PrSM.
• Η Raytheon (θυγατρική της RTX) κατασκευάζει τους πυραύλους Tomahawk και τα συστήματα Patriot.
• Η SpektreWorks κατασκευάζει τα drones LUCAS.
• Η General Atomics Aeronautical κατασκευάζει τα drones MQ-9 Reaper.
• Η Huntington Ingalls Industries κατασκεύασε τα αεροπλανοφόρα USS Abraham Lincoln και USS Gerald R. Ford.

Οι μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες στον κόσμο

Το 2024, οι 100 μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες παγκοσμίως κατέγραψαν έσοδα άνω των 679 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI). Οι αμερικανικές εταιρείες κυριαρχούν με σχεδόν τα μισά έσοδα (334 δισ. δολάρια), ακολουθούμενες από την Κίνα (88 δισ.), το Ηνωμένο Βασίλειο (52 δισ.), τη Ρωσία (31 δισ.) και τη Γαλλία (26 δισ.).

Μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες όπως η BAE Systems, η Leonardo, η Airbus, η Thales και η Rheinmetall βρίσκονται επίσης στις 20 μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως, πολλές από τις οποίες αναπτύχθηκαν περαιτέρω λόγω του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.

Σύμφωνα με το SIPRI, 39 αμερικανικές εταιρείες περιλαμβάνονται στη λίστα των 100 μεγαλύτερων αμυντικών εταιρειών στον κόσμο.

Οι πέντε μεγαλύτερες είναι:

1. Lockheed Martin – Η μεγαλύτερη αμυντική εταιρεία στον κόσμο. Το 2024 είχε έσοδα 68,4 δισ. δολάρια. Κατασκευάζει αεροσκάφη όπως το F-35, πυραυλικά και διαστημικά συστήματα.
2. RTX – Δημιουργήθηκε το 2020 από τη συγχώνευση Raytheon και United Technologies. Το 2024 τα 43,6 δισ. δολάρια των εσόδων της προήλθαν από την άμυνα.
3. Northrop Grumman – Παράγει stealth αεροσκάφη, διαστημικά συστήματα και προγράμματα εκσυγχρονισμού πυρηνικών όπλων. Το 2024 είχε 37,9 δισ. δολάρια έσοδα από την άμυνα.
4. General Dynamics – Κατασκευάζει πυρηνικά υποβρύχια, άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα. Το 2024 είχε έσοδα 33,6 δισ. δολάρια από την άμυνα.

Οι μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες του Ισραήλ

Τρεις ισραηλινές εταιρείες βρίσκονται επίσης στη λίστα των 100 μεγαλύτερων εταιρειών όπλων:

1. Elbit Systems – Εξειδικεύεται σε drones, συστήματα επιτήρησης και ηλεκτρονικά πεδίου μάχης. Έσοδα 6,3 δισ. δολάρια από άμυνα το 2024.
2. Israel Aerospace Industries – Παράγει συστήματα πυραυλικής άμυνας, δορυφόρους, drones μάχης και ραντάρ. Έσοδα 5,2 δισ. δολάρια.
3. Rafael – Δημιουργός του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας Iron Dome. Έσοδα 4,7 δισ. δολάρια.

Η άνοδος των μετοχών της αμυντικής βιομηχανίας

Σύμφωνα με το SIPRI, οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 9,4% το 2024 και έφτασαν τα 2,7 τρισεκατομμύρια δολάρια. Τα μέλη του ΝΑΤΟ έχουν επίσης δεσμευτεί να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους από το 2% στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, γεγονός που αναμένεται να προσθέσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Για να αναπληρώσουν τα αποθέματα πυρομαχικών που εξαντλούνται στους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, οι μεγάλες εταιρείες όπλων επενδύουν δισεκατομμύρια σε νέες παραγγελίες, αυξάνοντας τη ζήτηση και τις τιμές των μετοχών τους.

Από τον Μάρτιο του 2023 έως τον Μάρτιο του 2026, οι μετοχές των μεγαλύτερων αμερικανικών αμυντικών εταιρειών αυξήθηκαν σημαντικά:

• RTX: +110%
• Northrop Grumman: +60%
• General Dynamics: +57%
• Lockheed Martin: +37%
• Boeing: +5%

Πηγή: Al Jazeera