ΔΕΘ 2026: Πακέτο ελαφρύνσεων, πρόωρες αποπληρωμές χρέους 13 δισ. ευρώ και πέντε αξιολογήσεις έως τον Νοέμβριο

Σε ένα τετράμηνο κρίσιμων οικονομικών και δημοσιονομικών εξελίξεων εισέρχεται η Ελλάδα από τον Σεπτέμβριο, με αφετηρία τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και στο επίκεντρο τις πρόωρες αποπληρωμές δημόσιου χρέους, τις αξιολογήσεις της ελληνικής οικονομίας και τον σχεδιασμό νέων παρεμβάσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η 90ή ΔΕΘ θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 13 Σεπτεμβρίου, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αναμένεται να παρουσιάσει το πρώτο Σαββατοκύριακο της διοργάνωσης τους βασικούς άξονες της οικονομικής πολιτικής για το επόμενο διάστημα, καθώς και έναν ευρύτερο σχεδιασμό με ορίζοντα το 2030.

Στο επίκεντρο φόροι, εισφορές, μικρομεσαίοι και συνταξιούχοι

Στην κυβέρνηση εντείνονται οι διεργασίες για την οριστικοποίηση των ανακοινώσεων, οι οποίες, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, αναμένεται να εστιάζουν στη μείωση φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, στη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των συνταξιούχων, καθώς και σε παρεμβάσεις για τη μεσαία τάξη και τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Μεταξύ των προτεραιοτήτων παραμένει και το στεγαστικό, το οποίο αποτέλεσε βασικό άξονα των κυβερνητικών εξαγγελιών και στις προηγούμενες διοργανώσεις της ΔΕΘ.

Κεντρική επιδίωξη είναι, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο συνδυασμός κοινωνικής στήριξης και δημοσιονομικής σταθερότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση συνδέει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο με την πορεία της ανάπτυξης, τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και τη διαμόρφωση πρωτογενών πλεονασμάτων.

Πρόωρες αποπληρωμές 12,84 δισ. ευρώ και όφελος 2,6 δισ.

Παράλληλα, το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων για τη μείωση του δημόσιου χρέους διαμορφώνεται φέτος στα 12,84 δισ. ευρώ, ποσό που προσεγγίζει τα 13 δισ. ευρώ.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται:

• Η πρόωρη αποπληρωμή 6,94 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια του πρώτου προγράμματος στήριξης, γνωστά ως GLF, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο.
• Η πρόωρη αποπληρωμή δανείων ύψους 2,5 δισ. ευρώ προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, EFSF.
• Η μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ του υπολοίπου των εντόκων γραμματίων.
• Η πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου περίπου 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο λήγει τον Δεκέμβριο του 2027.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το ετήσιο όφελος από τις χαμηλότερες δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους υπολογίζεται σε περίπου 370 εκατ. ευρώ, ενώ σε ορίζοντα επταετίας εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ.

Οι πέντε αξιολογήσεις έως τις 6 Νοεμβρίου

Οι δημοσιονομικές επιδόσεις και η πορεία αποκλιμάκωσης του χρέους αναμένεται να συνεκτιμηθούν στον νέο κύκλο αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, το πρόγραμμα διαμορφώνεται ως εξής:

• Στις 4 Σεπτεμβρίου θα δημοσιοποιήσει την αξιολόγησή του ο οίκος DBRS Morningstar.
• Στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθούν η Moody’s και η Scope Ratings.
• Στις 23 Οκτωβρίου είναι προγραμματισμένη η αξιολόγηση της Standard & Poor’s.
• Στις 6 Νοεμβρίου ολοκληρώνεται ο κύκλος με την αξιολόγηση της Fitch.

Οι DBRS, Scope, Standard & Poor’s και Fitch αξιολογούν την Ελλάδα με BBB, ενώ η Moody’s με Baa3. Η αξιολόγηση της Moody’s αντιστοιχεί επίσης σε επενδυτική βαθμίδα, αλλά βρίσκεται μία βαθμίδα χαμηλότερα από το BBB.

Από τους συγκεκριμένους οίκους, η Scope διατηρεί θετικές προοπτικές για την ελληνική οικονομία, ενώ οι υπόλοιποι αξιολογούν τις προοπτικές ως σταθερές. Τυχόν αναβάθμιση θα εξαρτηθεί από τη συνολική αποτίμηση της ανάπτυξης, των δημόσιων οικονομικών και της βιωσιμότητας του χρέους.

Στόχος χρέος κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029

Για το 2026, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 136,8% του ΑΕΠ, συνεχίζοντας την πτωτική πορεία των προηγούμενων ετών. 

Με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό, ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 120% το 2029, ενώ η επιτάχυνση των πρόωρων αποπληρωμών εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε υποχώρησή του κάτω από το 110% έως το 2031.

Μεσοπρόθεσμος στόχος είναι να μειωθεί κάτω από το 100% του ΑΕΠ στα μέσα της δεκαετίας του 2030. Η επίτευξη των στόχων αυτών θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης, των πρωτογενών πλεονασμάτων και των ευνοϊκών όρων χρηματοδότησης.

Οι εξαγγελίες στις προηγούμενες ΔΕΘ

Οι φετινές ανακοινώσεις αναμένεται να κινηθούν στην κατεύθυνση παρεμβάσεων που παρουσιάστηκαν και στις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις.

Το 2025 ανακοινώθηκαν αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος, με μείωση κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες των βασικών φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ, με εξαίρεση τον εισαγωγικό συντελεστή του 9%. Προβλέφθηκε, επίσης, ενδιάμεσος συντελεστής 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ.

Ακόμη, ανακοινώθηκαν πρόσθετες ελαφρύνσεις για οικογένειες με παιδιά, μηδενισμός του φόρου εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισοδήματα έως 20.000 ευρώ και μείωση κατά 50% του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκων, με πρόβλεψη κατάργησής του το 2027.

Το 2024 οι ανακοινώσεις περιλάμβαναν μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες και παρεμβάσεις για το στεγαστικό, μεταξύ των οποίων το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2».

Παράλληλα, προβλέφθηκε τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ενοίκια κατοικιών οι οποίες διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. 

Το 2023 ανακοινώθηκε το «ξεπάγωμα» των τριετιών στους μισθούς, ύστερα από 12 χρόνια, καθώς και η αύξηση κατά 1.000 ευρώ του αφορολόγητου ορίου για οικογένειες με παιδιά.

Στην ίδια διοργάνωση είχε ανακοινωθεί και η κατάργηση της περικοπής 30% στις συντάξεις των εργαζόμενων συνταξιούχων, η οποία εφαρμόστηκε από το 2024. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν παρεμβάσεις για την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και μέτρα στήριξης των περιοχών που επλήγησαν από την κακοκαιρία «Daniel».