Όγκοι Σπονδυλικής Στήλης

Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης είναι στην πλειονότητα τους καλοήθεις, ενώ το 5% μόνο είναι κακοήθεις. Τα μηνιγγιώματα είναι καλοήθεις όγκοι και είναι οι συχνότεροι όγκοι της σπονδυλικής στήλης, μετά από τους όγκους των νωτιαίων νεύρων (νευρίνωμα, επενδύμωμα) κ.α. και κατά κύριο λόγο είναι ενδοσκληρίδιοι, εξωμυελικοί ή ενδομυελικοί όγκοι.

Τα μηνιγγιώματα παρατηρούνται σε μεγαλύτερη συχνότητα στο γυναικείο φύλο σε αναλογία 3 προς 5 και τα μηνιγγιώματα της σπονδυλικής στήλης είναι λιγότερο συχνά από τα ενδοκρανιακά μηνιγγιώματα αφού αποτελούν το 7.5% έως το 12.5% όλων των μηνιγγιωμάτων. Συμβαίνουν πολύ σπάνια στις πρώτες δύο δεκαετίες της ζωής και όταν εμφανίζονται στις πρώτες πέντε δεκαετίες, τότε αφορούν την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Τα μηνιγγιώματα που εμφανίζονται την τέταρτη και πέμπτη δεκαετία της ζωής των γυναικών αποτελούν το 80% όλων των μηνιγγιωμάτων της σπονδυλικής στήλης. Το 67% έως το 84%των μηνιγγιωμάτων εμφανίζονται στη θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης και ακολουθεί η αυχενική μοίρα με 14% έως 27% και σπανιότερα στην οσφυΪκή μοίρα με 2% έως 14%. Τα μηνιγγιώματα της σπονδυλικής στήλης προέρχονται από αραχνοειδή κύτταρα, τα οποία εντοπίζονται στο σημείο εισόδου των νωτιαίων νεύρων ή στο σημείο συνάντησης του οδοντωτού συνδέσμου με την σκληρά μήνιγγα όπου διαπερνούν οι νωτιαίες αρτηρίες. Για το λόγο αυτό, η πλάγια, η οπίσθο-πλάγια, και η πρόσθιο-πλάγια εντόπιση είναι οι πιο συνήθεις από τους όγκους που εμφανίζονται αμιγώς στα πρόσθια ή οπίσθια μέρη της σπονδυλικής στήλης.

Οι αιτιολογικοί παράγοντες που παίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία των μηνιγγιωμάτων είναι:

α) οι γυναικείες ορμόνες, αφού έχουν διαπιστωθεί υποδοχείς προγεστερόνης στα μηνιγγιώματα

β) το τραύμα, σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες όπου ο κίνδυνος οστεοπορωτικού κατάγματος στη θωρακική μοίρα αυξάνει

γ) η ιονίζουσα ακτινοβολία

Τα πολλαπλά μηνιγγιώματα είναι πολύ σπάνια, είτε τα ενδοκρανιακά, είτε της σπονδυλικής στήλης. Ταξινομούνται σε τρείς βαθμούς αναλόγως της βιολογικής τους συμπεριφοράς κατά την οπoία το τυπικό grade 1 (μηνιγγοεπιθηλιακό, ψαμμοματώδες), είναι και το συχνότερο.

Σημαντικό είναι να αναφέρει κανείς, ότι λόγω της αργής ανάπτυξης των μηνιγγιωμάτων οι ασθενείς εμφανίζουν ήπια κλινική εικόνα με το πιο συχνό σύμπτωμα να είναι το άλγος και στη συνέχεια οι κινητικές διαταραχές.

Με την χρήση της μαγνητικής τομογραφίας γίνεται ολοένα και γρηγορότερη διάγνωση της πάθησης, με αποτέλεσμα η φυσική εξέλιξη της νόσου να μην υπερβαίνει τους έξι μήνες.

Το επενδύμωμα της σπονδυλικής στήλης διακρίνεται σε εξωμυελικό (οσφυϊκής μοίρας) και σε ενδομυελικό (αυχενικής μοίρας). Το επενδύμωμα της οσφυϊκής μοίρας είναι το πιο συχνό και συνανατάται στο επίπεδο του Ο1-Ο2 σπονδύλου και ονομάζεται επενδύμωμα τελικού νηματίου ή ιππουρίδας.

Η ανάπτυξη του επενδυμώματος είναι αργή και τα συμπτώματα όπως προαναφέρθηκε και στο μηνιγγίωμα είνα το άλγος και στη συνέχεια οι κινητικές διαταραχές.

Το αστροκύττωμα αποτελεί την πλειονότητα των κακοήθων όγκων της σπονδυλικής στήλης και η θεραπεία του εξαρτάται από τον βαθμό κακοήθειας, την εντόπιση και την έγκαιρη αντιμετώπιση του. Αφορά κυρίως νέους σε ηλικία ασθενείς, με ήπια συμπτώματα κατά την έναρξη της πάθησης, όπως αιμωδίες στα άνω και κάτω άκρα. Η ιστοπαθολογική εξέταση είναι μείζονος σημασίας για την μετεγχειρητική θεραπεία που θα ακολουθήσει ο ασθενής. Η ακτινοβολία δεν πρέπει να εφαρμόζεται πριν την οριστική διάγνωση της πάθησης, δηλαδή πριν τα αποτελέσματα της ιστοπαθολογικής εξέτασης, που διενεργείται εφόσον γίνει η χειρουργική αντιμετώπιση του όγκου.

Η θεραπεία των όγκων της σπονδυλικής στήλης είναι πρωτίστως χειρουργική και εάν γίνει πλήρης αφαίρεση του όγκου η θεραπεία στην πλειονότητα των περιπτώσεων είναι οριστική. Για τον λόγο αυτό, μεγάλη σημασία έχει η πρώτη χειρουργική αντιμετώπιση, η οποία πρέπει να είναι ριζική και χωρίς νευρολογικές συνέπειες για τον ασθενή. Η χρήση του νευροχειρουργικού μικροσκοπίου, η διεγχειρητική νευρο-παρακολούθηση, και η μικροχειρουργική τεχνική η οποία εφαρμόζεται οδηγεί στην πλήρη και ασφαλή αφαίρεση των όγκων της σπονδυλικής στήλης.

Η κινητοποίηση των ασθενών γίνεται τη δεύτερη μετεγχειρητική ημέρα (χωρίς να εμφανίζουν οποιαδήποτε εστιακή νευρολογική σημειολογία) και επιστρέφουν στην οικία τους την τρίτη μετεγχειρητική ημέρα πλήρως κινητοποιημένοι.

Μετεγχειρητικά δεν χρειάζεται καμία συμπληρωματική θεραπεία (εκτός του αστροκυττώματος), και η επανεξέταση των ασθενών γίνεται σε ένα μήνα, συνήθως με την διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι η νευροχειρουργική επέμβαση για την ολική αφαίρεση των καλοήθων όγκων της σπονδυλικής στήλης (μηνιγγίωμα, επενδύμωμα, νευρίνωμα), αποτελεί το gold standard για την πλήρη και οριστική θεραπεία αυτών των παθήσεων. Η αντιμετώπιση από έμπειρη νευροχειρουργική ομάδα γιατρών αποτελεί το θεμέλιο λίθο για την ασφαλή και χωρίς νευρολογικές επιπτώσεις αφαίρεση των όγκων της σπονδυλικής στήλης.