Η ατμόσφαιρα στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του 2026 απέχει πολύ από το επίσημο θέμα της φετινής διοργάνωσης, «Πνεύμα Διαλόγου», καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατευθύνεται στο Νταβός μετά από 12 μήνες που σημαδεύτηκαν από διπλωματικές ρήξεις, εμπορικές απειλές και κυματικές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές, αναφέρει η εφημερίδα The Guardian.
Οι διαδηλώσεις στην πόλη του Νταβός ενόψει του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ και της ομιλίας Τραμπ ξεκίνησαν εδώ και ημέρες
Με μια πρωτοφανή σε μέγεθος και πολιτική επιρροή αμερικανική αντιπροσωπεία, ο Τραμπ κυριαρχεί στην ατζέντα ενός φόρουμ που πραγματοποιείται μεταξύ 19 και 23 Ιανουαρίου εν μέσω γεωπολιτικής αναταραχής, ενώ Ευρωπαίοι ηγέτες και πολυμερείς θεσμοί προσπαθούν να διασώσουν ό,τι έχει απομείνει από την μεταπολεμική παγκόσμια τάξη.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φτάνει στην Ελβετία μαζί με τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον Υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, τον Υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ – μια σαφής απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον θέλει να χρησιμοποιήσει το Νταβός για να προβάλει δύναμη και να διαμορφώσει την παγκόσμια οικονομική ατζέντα.
Πέρυσι, λίγες μέρες μετά την ορκωμοσία του, ο Τραμπ εκφώνησε μια επιθετική ομιλία, προειδοποιώντας για εκτεταμένους δασμούς, πιέζοντας το ΝΑΤΟ να αυξήσει τους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς του και καλώντας την Ομοσπονδιακή Τράπεζα να μειώσει αμέσως τα επιτόκια, ένα προοίμιο για μια χρονιά που κυριαρχείται από εμπορικές συγκρούσεις, στρατιωτικές εντάσεις και μονομερείς αποφάσεις.
Ένα χρόνο αργότερα, το «πνεύμα του διαλόγου» φαίνεται πιο δύσκολο να βρεθεί από ποτέ. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται στο Νταβός για να ενισχύσει τη διεθνή υποστήριξη. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια νέα κρίση: λίγες μέρες πριν από το φόρουμ, ο Τραμπ απείλησε με τιμωρητικούς δασμούς τις ευρωπαϊκές χώρες που δεν υποστηρίζουν το σχέδιό του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, αναγκάζοντας τους πρέσβεις της ΕΕ να συγκαλέσουν έκτακτες συνομιλίες πριν από τη συνάντηση.
Η ετήσια Έκθεση Παγκόσμιων Κινδύνων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, βασισμένη σε περισσότερες από 1.300 απαντήσεις από αξιωματούχους, στελέχη και ακαδημαϊκούς, αντικατοπτρίζει την ίδια πραγματικότητα: η «γεωοικονομική αντιπαράθεση» θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή τα επόμενα δύο χρόνια, ακολουθούμενη από τον κίνδυνο πολέμου μεταξύ κρατών.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι μονομερείς ενέργειες της Ουάσιγκτον έχουν ενισχύσει την παγκόσμια αστάθεια. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ έστειλε στρατεύματα για να συλλάβει τον ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο· ισχυρίστηκε ότι η Ουκρανία είναι πιο απρόθυμη για ειρήνη από τη Ρωσία· και απείλησε το Ιράν με στρατιωτική επέμβαση εάν η καταστολή συνεχιστεί.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποιεί ότι «όταν οι ηγέτες αγνοούν τους διεθνείς κανόνες και επιλέγουν μόνο αυτό που τους βολεύει, όχι μόνο υπονομεύουν την παγκόσμια τάξη, αλλά δημιουργούν και ένα επικίνδυνο προηγούμενο».
Πίσω από τις αυξανόμενες εντάσεις, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την επιδείνωση του παγκόσμιου κλίματος: οι στρατιωτικές δαπάνες έχουν φτάσει τα 2,7 τρισεκατομμύρια δολάρια, η μεγαλύτερη αύξηση από τον Ψυχρό Πόλεμο.
Ωστόσο, υπάρχει και μια αντεπίθεση στο Νταβός. Οι κεντρικοί τραπεζίτες, συνήθως διστακτικοί στις πολιτικές συζητήσεις, εξέδωσαν κοινή επιστολή για να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας μετά τις επανειλημμένες επιθέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης στον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ.
Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο Γάλλος πρόεδρος και η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έρχονται στην Ελβετία με ένα σαφές μήνυμα: υπεράσπιση του ελεύθερου εμπορίου, ενίσχυση της διατλαντικής συνεργασίας και σταθερή υποστήριξη στην Ουκρανία.
Αν και η συμπεριφορά των ΗΠΑ κυριαρχεί στις συζητήσεις, άλλες δυνάμεις συνεχίζουν να κινητοποιούνται. Ο ΟΗΕ ετοιμάζεται να ξεκινήσει μια ανεξάρτητη επιστημονική ομάδα για την παρακολούθηση της τεχνητής νοημοσύνης, μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί να παράσχει ένα αντίστιγμα στα επιχειρηματικά μοντέλα που έχουν αναπτύξει οι αμερικανικοί κολοσσοί, ορατά σε κάθε γωνιά των παραλιακών πεζών στο Νταβός.
Το φόρουμ παραμένει πόλος έλξης για την παγκόσμια ελίτ, παρά τις επικρίσεις για την αναποτελεσματικότητα και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του. Περισσότεροι από 60 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, 55 υπουργοί οικονομίας και οικονομικών και περισσότεροι από 800 διευθύνοντες σύμβουλοι συμμετέχουν φέτος, ένα σημάδι ότι το ενδιαφέρον για τη στρατηγική δικτύωση παραμένει άθικτο.
Ωστόσο, η ανάλυση της Greenpeace δείχνει ότι ο αριθμός των πτήσεων με ιδιωτικά τζετ προς το Νταβός έχει υπερτριπλασιαστεί σε σύγκριση με το 2023, αντικρούοντας τη ρητορική περί βιωσιμότητας.
Η έκδοση του 2026 σηματοδοτεί επίσης μια πρωτιά: την απουσία του ιδρυτή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, Κλάους Σβαμπ. Μετά από ισχυρισμούς για μη εξουσιοδοτημένες δαπάνες, οι οποίοι αργότερα απορρίφθηκαν από εσωτερική έρευνα, ο Σβαμπ αποχώρησε από την ηγεσία του φόρουμ, αν και κυκλοφορεί έναν νέο τόμο, με τίτλο «Αποκαθιστώντας την Αλήθεια και την Εμπιστοσύνη», ακριβώς κατά τη διάρκεια της συνάντησης.
Δεν υπάρχει έλλειψη κριτικής για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Ορισμένοι πρώην «νέοι παγκόσμιοι ηγέτες» ισχυρίζονται ότι το φόρουμ δεν έχει πλέον τη σημασία που είχε κάποτε. Άλλοι, όπως ο Τζέιμι Ντράμοντ, ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν το Νταβός για να επηρεάσουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ακόμη και αν «δεν βρίσκεται πλέον στην ακμή του».
Παρά την αντιληπτή παρακμή του, το Νταβός παραμένει ένα στάδιο όπου συγκρούονται τα οράματα για την παγκόσμια τάξη. Και φέτος, καθώς ο Τραμπ έρχεται «με πάταγο», ο υπόλοιπος κόσμος προσπαθεί να δείξει ότι η πολυμέρεια δεν έχει πεθάνει ακόμα.
Μετάφραση: Μικαέλα Λαμπρινίδου
Πηγή: The Guardian,news.ro
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
