Όταν ο καπνός από τις δασικές πυρκαγιές απλώνεται στην ατμόσφαιρα, οι άνθρωποι μπορούν να αναζητήσουν καταφύγιο σε κλειστούς χώρους για να περιορίσουν την έκθεσή τους. Για τα άγρια ζώα, όμως, η προστασία αυτή δεν είναι εξίσου εύκολη. Ιδιαίτερα περιορισμένες παραμένουν οι γνώσεις των επιστημόνων σχετικά με το πώς επηρεάζονται από τις πυρκαγιές τα ζώα που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές.
Ερευνητές του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Κολοράντο ανέπτυξαν μια συσκευή παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα, η οποία μπορεί να συνδυαστεί με συστήματα καταγραφής της θέσης και των φυσιολογικών δεδομένων των άγριων ζώων. Στόχος είναι να διερευνηθεί πώς ο καπνός από τις πυρκαγιές επηρεάζει την υγεία και τη συμπεριφορά των άγριων ζώων.
Η συσκευή, που ονομάζεται smokelogger (καταγραφέας καπνού), είναι ένα εργαλείο ανοιχτού κώδικα, το οποίο θα επιτρέψει σε ερευνητές της άγριας πανίδας σε όλο τον κόσμο να απαντήσουν σε ερωτήματα που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να διερευνηθούν και να συγκεντρώσουν δεδομένα που θα συμβάλουν στην καλύτερη προστασία των άγριων ζώων. Τα σχέδια και το λογισμικό της συσκευής είναι πλέον ελεύθερα διαθέσιμα, ενώ τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Methods in Ecology and Evolution».
«Οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν πλέον ένα χρόνιο πρόβλημα στη Βόρεια Αμερική. Όλοι βλέπουμε αυτά τα τεράστια νέφη καπνού, τα οποία μπορούν να υποβαθμίσουν την ποιότητα του αέρα για εβδομάδες», δήλωσε ο καθηγητής του πανεπιστημίου Τζορτζ Γουίτμαγιερ, ο οποίος ηγήθηκε του έργου μαζί με τον Μαρκ Ντίτμερ, οικολόγο άγριας πανίδας της Δασικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ, και τον Άνταμ Πάρλιν, μεταδιδακτορικό ερευνητή στο ίδιο πανεπιστήμιο.
«Μας ενδιαφέρει να κατανοήσουμε πώς τα άγρια ζώα προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με την έκθεσή τους στον καπνό. Μέχρι σήμερα, αυτό δεν ήταν δυνατό να διαπιστωθεί», πρόσθεσε.
Καθώς οι δασικές πυρκαγιές αυξάνονται σε συχνότητα, έκταση και ένταση, τα νέφη καπνού που επιβαρύνουν την ποιότητα του αέρα για μεγάλα χρονικά διαστήματα συνιστούν έναν επιπλέον παράγοντα καταπόνησης για την άγρια πανίδα, εξήγησε ο Τζορτζ Γουίτμαγιερ. Την ίδια στιγμή, στις απομακρυσμένες περιοχές η ποιότητα του αέρα σπάνια παρακολουθείται συστηματικά.
Πώς λειτουργεί η συσκευή SmokeLogger
Η μικρή και οικονομική συσκευή που ανέπτυξε η ερευνητική ομάδα μπορεί να προσαρτηθεί στα περιλαίμια που φορούν τα ζώα, καταγράφοντας τη συγκέντρωση των επικίνδυνων σωματιδίων που εισπνέουν.
«Γνωρίζουμε σχετικά λίγα για τις επιπτώσεις του καπνού από τις δασικές πυρκαγιές στη συμπεριφορά των ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον, ιδιαίτερα για τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά η άγρια πανίδα που κινείται ελεύθερα σε περιόδους έντονης έκθεσης στον καπνό», ανέφερε ο Πάρλιν, ο οποίος σχεδίασε τη συσκευή όταν εργαζόταν ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Αλιείας, Άγριας Πανίδας και Βιολογίας Διατήρησης του πανεπιστημίου.
«Η συσκευή αυτή μας δίνει τη δυνατότητα να κατανοήσουμε καλύτερα τις επιπτώσεις του καπνού μέσα από την οπτική των ίδιων των ζώων, εντοπίζοντας, για παράδειγμα, τις περιοχές στις οποίες βρίσκουν καταφύγιο κατά τη διάρκεια επεισοδίων αυξημένης συγκέντρωσης καπνού. Τα ευρήματα μπορούν να προσφέρουν αξιοποιήσιμα στοιχεία για την προστασία και τη διαχείριση της άγριας πανίδας», πρόσθεσε.
Οι μελέτες της άγριας πανίδας, ιδιαίτερα εκείνες που περιλαμβάνουν τη σύλληψη, την τοποθέτηση περιλαίμιων παρακολούθησης και την επανασύλληψη ζώων, απαιτούν σημαντικούς πόρους. Σε πολλές από αυτές καταγράφονται ήδη δεδομένα υγείας, όπως ο καρδιακός ρυθμός, καθώς και οι γεωγραφικές συντεταγμένες μέσω GPS. Ο συνδυασμός αυτών των πληροφοριών με τα δεδομένα της νέας συσκευής αναμένεται να αποκαλύψει νέα στοιχεία για την ευζωία και τη δραστηριότητα των άγριων ζώων.
Πώς τα ευρήματα μπορούν να συμβάλουν στην προστασία της άγριας ζωής
Η ερευνητική ομάδα συνεργάζεται με επιστήμονες από διάφορες περιοχές των δυτικών ΗΠΑ, ενσωματώνοντας τις συσκευές σε μελέτες που παρακολουθούν πούμα, ελάφια και άλκες. Παράλληλα, τοποθέτησε αισθητήρες στον βιότοπο του απειλούμενου με εξαφάνιση SierraNevadafisher, ενός μικρού θηλαστικού που συγγενεύει με τις νυφίτσες, προκειμένου να κατανοήσει καλύτερα την ποιότητα του αέρα στην περιοχή όπου ζει. Τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών θα δημοσιευθούν σε μελλοντικές μελέτες.
Οι ερευνητές καλούν όσους επιστήμονες εργάζονται σε προγράμματα στα οποία ανακτώνται τα περιλαίμια παρακολούθησης των ζώων, να συνεργαστούν μαζί τους, αξιοποιώντας τις συσκευές καταγραφής καπνού. Εναλλακτικά, οι επιστήμονες μπορούν να κατασκευάσουν τις δικές τους συσκευές, με κόστος υλικών περίπου 100 δολάρια ανά μονάδα, κατεβάζοντας δωρεάν τον σχεδιασμό και το λογισμικό ανοιχτού κώδικα.
Η αρχική εγκατάσταση των αισθητήρων σε ελάφια του είδους Mule Deer αποκάλυψε ότι η ποιότητα του αέρα διέφερε κατά μία τάξη μεγέθους – 10 φορές περισσότερο ή λιγότερο – μεταξύ των αισθητήρων που φέρουν τα ελάφια και των πλησιέστερων σταθμών παρακολούθησης, υποδηλώνοντας τον εξαιρετικά τοπικό χαρακτήρα της ποιότητας του αέρα και την ανάγκη παρακολούθησης μεμονωμένων ζώων για την κατανόηση της έκθεσής τους και της αντίδρασής τους.
Το εύρημα αυτό αναδεικνύει πόσο μεγάλες μπορεί να είναι οι διακυμάνσεις της ποιότητας του αέρα ακόμη και σε πολύ μικρές γεωγραφικές αποστάσεις, καθώς και την ανάγκη παρακολούθησης των ίδιων των ζώων για την κατανόηση της έκθεσής τους και των αντιδράσεών τους.
Τα ελάφια που παρακολουθήθηκαν στο Κολοράντο και τη Γιούτα κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους δεν εκτέθηκαν σε ανθυγιεινά επίπεδα καπνού από δασικές πυρκαγιές. Ωστόσο, οι δοκιμές έδειξαν ότι ο αισθητήρας είναι αρκετά ευαίσθητος ώστε να καταγράφει ακόμη και μικρές αυξήσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από την κυκλοφορία των οχημάτων, στην περίπτωση ελαφιών που ζουν σε αστικές περιοχές.
Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) των ΗΠΑ παρακολουθεί την ποιότητα του αέρα σε κατοικημένες περιοχές σε ολόκληρη τη χώρα μέσω του δικτύου AirNow. Οι αισθητήρες που θα φέρουν τα άγρια ζώα αναμένεται να καλύψουν σημαντικά κενά στα διαθέσιμα δεδομένα, προσφέροντας παράλληλα πρόσθετες πληροφορίες για τις επιπτώσεις του καπνού στην υγεία των ανθρώπων που εκτίθενται σε αυτόν.
Για την ανάπτυξη μιας οικονομικά προσιτής συσκευής, η ομάδα αξιοποίησε έναν χαμηλού κόστους, εμπορικά διαθέσιμο αισθητήρα, παρόμοιο με εκείνους που χρησιμοποιούνται στο δίκτυο παρακολούθησης PurpleAir. Οι αισθητήρες διαθέτουν λέιζερ και μετρούν μικροσκοπικά αιωρούμενα σωματίδια, γνωστά ως PM2.5, με διάμετρο ίση ή μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα. Τα σωματίδια αυτά είναι επιβλαβή για την καρδιαγγειακή και την αναπνευστική υγεία.
Η συσκευή καταγραφής καπνού τροφοδοτείται με ηλιακή ενέργεια και έχει σχεδιαστεί ώστε να τοποθετείται σε περιλαίμια μεσαίων και μεγάλων ζώων. Για την ανάκτηση των δεδομένων, είναι απαραίτητη η επανασυλλογή της συσκευής. Η μετάδοση των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο θα αύξανε το κόστος και θα εξαντλούσε την μπαταρία, περιορίζοντας τη διάρκεια λειτουργίας της συσκευής. Επιπλέον, στις απομακρυσμένες περιοχές άγριας φύσης δεν υπάρχει συνήθως η απαραίτητη συνδεσιμότητα για τη μετάδοση πληροφοριών. Για τον λόγο αυτό, τα δεδομένα ποιότητας του αέρα καταγράφονται και αποθηκεύονται κάθε 30 λεπτά.
Από την παρακολούθηση των ζώων στην καλύτερη διαχείριση των δασών
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο καπνός επηρεάζει την υγεία της άγριας πανίδας θα βελτιώσει τον σχεδιασμό των μέτρων διατήρησης και θα επιτρέψει τον χρονικό συντονισμό των ελεγχόμενων πυρκαγιών, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος για την άγρια πανίδα.
«Η προδιαγεγραμμένη (ελεγχόμενη) καύση αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη διαχείριση των δασών σε μια εποχή που οι δασικές πυρκαγιές γίνονται ολοένα και πιο έντονες. Η κατανόηση του χρόνου και της έκτασης της έκθεσης των άγριων ζώων στον καπνό μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό ελεγχόμενων καύσεων που εξυπηρετούν τη δασική διαχείριση, περιορίζοντας παράλληλα τις επιπτώσεις στην άγρια πανίδα», έγραψαν οι ερευνητές.
Πηγή: Eurekalert
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
