Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν ακούμε μουσική

Η μουσική συνοδεύει σχεδόν κάθε στιγμή της ζωής μας. Από τα τραγούδια που ακούμε στο ραδιόφωνο όταν οδηγούμε έως τη μουσική που μπορεί να βάζουμε όταν δουλεύουμε ή χαλαρώνουμε στο σπίτι. Συνήθως τη θεωρούμε ψυχαγωγία. Ωστόσο, είναι κάτι πιο σημαντικό. Επηρεάζει το πώς σκεφτόμαστε και το πώς νιώθουμε. Η μουσική μπορεί επίσης να μειώσει το στρες, να ενισχύσει τη μνήμη, να βελτιώσει τον ύπνο και να βοηθήσει στη διαχείριση του πόνου.

Η δύναμή της βρίσκεται στο ότι ενεργοποιεί πολλές περιοχές του εγκεφάλου ταυτόχρονα. Συνδέεται με τη μνήμη, το συναίσθημα, την κίνηση και το σύστημα ανταμοιβής. Για αυτό και μια μελωδία μπορεί να μας συγκινήσει, να μας δώσει ενέργεια όταν τη χρειαζόμαστε και να αλλάξει τη διάθεσή μας σε λίγα δευτερόλεπτα.

Πώς η μουσική επηρεάζει τη διάθεση

Όλοι έχουμε νιώσει ότι ένα τραγούδι μπορεί να αλλάξει τη διάθεσή μας. Ένα γρήγορο κομμάτι μπορεί να μάς δώσει ενέργεια. Μια ήρεμη μελωδία μπορεί να μάς ηρεμήσει. Αυτή η εμπειρία δεν είναι τυχαία. Η μουσική επηρεάζει νευροδιαβιβαστές όπως η ντοπαμίνη που συνδέεται με το αίσθημα ευχαρίστησης.

Η επίδραση φαίνεται και σε κοινωνικό επίπεδο. Οι κοινές μουσικές εμπειρίες δημιουργούν αίσθηση σύνδεσης και συμμετοχής. Συναυλίες, γιορτές, ακόμη και ένα τραγούδι που μοιράζονται φίλοι μπορούν να ενισχύσουν τους δεσμούς.

Σχετικό θέμα: Πώς η εκκλησιαστική μουσική και οι χορωδίες επιδρούν στον ανθρώπινο ψυχισμό

• ενισχύει θετικά συναισθήματα
• δημιουργεί αίσθηση σύνδεσης με άλλους
• λειτουργεί ως μέσο έκφρασης ταυτότητας

Μουσική και συγκέντρωση

Πολλοί άνθρωποι βάζουν μουσική όταν εργάζονται ή όταν διαβάζουν. Η έρευνα δείχνει ότι η μουσική που ακούγεται χαμηλά μπορεί να βοηθήσει τη συγκέντρωση και να βελτιώσει την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.

Ωστόσο, το είδος της μουσικής είναι σημαντικό. Τα τραγούδια που σε κάνουν να προσέχεις τα λόγια μπορεί να αποσπούν. Αντίθετα, μουσική χωρίς φωνητικά βοηθά να κυλά πιο εύκολα η σκέψη. Η προσωπική σχέση με τη μουσική επηρεάζει επίσης το αποτέλεσμα. Άτομα με μουσική παιδεία φαίνεται να διαχειρίζονται διαφορετικά την παρουσία μουσικής, σε σχέση με όσους δεν ασχολούνται με τη μουσική.

• προτιμήστε μουσική χωρίς στίχους όταν απαιτείται συγκέντρωση
• δοκιμάστε διαφορετικά είδη για να δείτε τι σας ταιριάζει

Μουσική και διαχείριση συναισθημάτων

Η μουσική επηρεάζει περιοχές του εγκεφάλου όπως η αμυγδαλή και ο ιππόκαμπος που συνδέονται με το συναίσθημα και τη μνήμη. Έτσι συμβάλλει στη ρύθμιση των συναισθημάτων και στην ψυχική ισορροπία.

• βοηθά να αναγνωρίζουμε και να εκφράζουμε συναισθήματα
• δημιουργεί αίσθηση ότι δεν είμαστε μόνοι σε αυτό που νιώθουμε
• διευκολύνει τη συναισθηματική εκτόνωση

Μείωση στρες και σωματική χαλάρωση

Η απαλή μουσική μπορεί να μειώσει το στρες του οργανισμού. Τα επίπεδα κορτιζόλης μειώνονται και το σώμα επανέρχεται πιο γρήγορα σε κατάσταση ηρεμίας. Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι επιλέγουν μουσική πριν τον ύπνο ή μετά από μια απαιτητική ημέρα. Η μουσική λειτουργεί ως γέφυρα μετάβασης από την ένταση στην αποφόρτιση.

• επιβραδύνει τον καρδιακό ρυθμό
• μειώνει την ένταση των μυών
• διευκολύνει την αίσθηση χαλάρωσης

Η μουσική στο τραπέζι

Ένα λιγότερο γνωστό πεδίο έρευνας δείχνει ότι το ηχητικό περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που τρώμε. Ήρεμη μουσική και χαμηλός φωτισμός συνδέονται με πιο αργό ρυθμό κατανάλωσης τροφής. Αντίθετα, η γρήγορη μουσική μπορεί να μας κάνει να τρώμε πιο γρήγορα και περισσότερο.

Παράλληλα, τα συναισθήματα που προκαλεί η μουσική επηρεάζουν την αντίληψη της γεύσης. Σε ορισμένες μελέτες, τρόφιμα και ποτά αξιολογήθηκαν ως πιο ευχάριστα όταν συνοδεύονταν από μουσική που προκαλούσε θετικά συναισθήματα.

Μνήμη και μάθηση

Η μουσική έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να συνδέεται με τη μνήμη. Ένα τραγούδι μπορεί να επαναφέρει εικόνες, πρόσωπα και στιγμές που είχαν ξεχαστεί. Αυτό συμβαίνει επειδή η μουσική ενεργοποιεί ταυτόχρονα συναίσθημα και μνήμη.

Σε επίπεδο μάθησης, η επίδραση δεν είναι ίδια για όλους. Για κάποιους η μουσική δημιουργεί ευχάριστη ατμόσφαιρα που τους βοηθά να παρατείνουν τη μελέτη.

Μουσική και διαχείριση πόνου

Η μουσική αξιοποιείται πλέον και σε χώρους περίθαλψης. Μελέτες δείχνουν ότι άνθρωποι που ακούν μουσική πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά από ιατρικές διαδικασίες αναφέρουν λιγότερο πόνο και άγχος. Ασθενείς που άκουγαν την αγαπημένη τους μουσική χρειάστηκαν μικρότερη ποσότητα αναλγητικών σε σύγκριση με όσους δεν άκουγαν καθόλου μουσική.

Ύπνος και βραδινή χαλάρωση

Η δυσκολία στον ύπνο αποτελεί συχνό πρόβλημα. Η μουσική προσφέρει μια απλή και εύκολη στρατηγική. Ήρεμες μελωδίες πριν τον ύπνο συνδέονται με καλύτερη ποιότητα και μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου.

Σχετικό θέμα: Γιατί είναι σημαντικός ο ύπνος για την υγεία μας

Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η χαλαρωτική μουσική πριν τον ύπνο συνδέεται με καλύτερη ποιότητα ύπνου.Μειώνει επίσης τον χρόνο που χρειάζεται κάποιος για να αποκοιμηθεί. Το αποτέλεσμα φαίνεται να σχετίζεται με τη μείωση της νοητικής διέγερσης και τη ρύθμιση της αναπνοής.

Μουσική και άσκηση

Η μουσική συνοδεύει την άσκηση σχεδόν παντού, από τα γυμναστήρια μέχρι τους ανθρώπους που βλέπουμε να τρέχουν με ακουστικά στους δρόμους. Η μουσική με έντονο ρυθμό μπορεί να αυξήσει τη διάρκεια της προσπάθειας, να βελτιώσει την απόδοση και να μειώσει την αίσθηση κούρασης.

Μουσική, ευεξία και ψυχική υγεία

Η μουσική χρησιμοποιείται και θεραπευτικά. Η μουσικοθεραπεία εφαρμόζεται σε διαφορετικές ηλικίες και καταστάσεις για τη βελτίωση της ψυχικής υγείας. Μπορεί να συμβάλει στη μείωση συμπτωμάτων κατάθλιψης και να λειτουργήσει συμπληρωματικά.

Για πολλούς ανθρώπους, η μουσική δημιουργεί έναν προσωπικό χώρο μέσα στον δημόσιο θόρυβο, γι’ αυτό και τόσοι νέοι κυκλοφορούν με ακουστικά. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο απλό μυστικό της μουσικής. Βρίσκει πάντα τρόπο να γίνει προσωπική. Ποιο κομμάτι θα βάζατε τώρα;