Τι κρύβεται πίσω από ένα φιλί;

Υπάρχουν φιλιά χαράς, πάθους, φιλίας, πρόκλησης, συμφιλίωσης, προδοσίας, δέσμευσης, καλωσορίσματος και αποχαιρετισμού. Φιλιά γλυκά, πικρά και αλμυρά, όπως τα καλοκαιρινά. Κι όμως, πίσω από αυτή την ανθρώπινη κίνηση υπάρχει μια ιστορία εκατομμυρίων ετών. Μια ιστορία εξέλιξης, πολύπλοκων μηχανισμών του εγκεφάλου και ερωτημάτων που η επιστήμη εξακολουθεί να διερευνά.

Το φιλί είναι πολύ παλαιότερο απ’ όσο νομίζουμε

Οι πρώτες σαφείς γραπτές αναφορές σε ανθρώπους που φιλιούνται χρονολογούνται περίπου 4.500 χρόνια πριν, στις αρχαίες σφηνοειδείς γραφές της Μεσοποταμίας. Πολλοί επιστήμονες, όμως, θεωρούν ότι η συμπεριφορά αυτή είναι πολύ αρχαιότερη. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, οι ρίζες της μπορεί να βρίσκονται στους προγόνους των μεγάλων πιθήκων πριν από περίπου 20 εκατομμύρια χρόνια.

Μία από τις θεωρίες υποστηρίζει ότι το φιλί εξελίχθηκε από τη συνήθεια των μητέρων να μεταφέρουν μασημένη τροφή από το στόμα τους στο στόμα των βρεφών, μια πρακτική που παρατηρείται ακόμη και σήμερα σε ορισμένα είδη πρωτευόντων θηλαστικών.

Το φιλί είναι ένας τρόπος να γνωρίσουμε καλύτερα τον άλλον

Το φιλί δεν είναι μόνο μια έκφραση τρυφερότητας.

Τα χείλη είναι από τις πιο ευαίσθητες περιοχές του ανθρώπινου σώματος και διαθέτουν χιλιάδες νευρικές απολήξεις. Κατά τη διάρκεια ενός φιλιού, ο εγκέφαλος λαμβάνει πλήθος πληροφοριών που αφορούν την αφή, τη γεύση, τη μυρωδιά και τη χημεία του άλλου ανθρώπου.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι το φιλί μπορεί να λειτουργεί σαν ένας μηχανισμός αξιολόγησης του πιθανού συντρόφου. Μέσα από αυτή την πολύ στενή επαφή, ο οργανισμός συλλέγει βιολογικές πληροφορίες και αντιδρά σε χημικά σήματα, όπως οι φερομόνες*, παρότι η ύπαρξη και ο ρόλος τους στον άνθρωπο εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης.

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν φιλιόμαστε

Το φιλί ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ευχαρίστηση, την ανταμοιβή και το δέσιμο μεταξύ δύο ανθρώπων.

Κατά τη διάρκειά του απελευθερώνονται ουσίες όπως η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη, που συνδέονται με τα θετικά συναισθήματα και τη διάθεση. Όσο για την ωκυτοκίνη, τη λεγόμενη «ορμόνη της αγάπης», οι μελέτες δείχνουν ότι το φιλί μπορεί να αυξάνει τα επίπεδά της στους άνδρες, ενώ στις γυναίκες τα αποτελέσματα είναι λιγότερο ξεκάθαρα.

Αυτό που φαίνεται βέβαιο είναι ότι το φιλί μειώνει το άγχος και ενισχύει το αίσθημα οικειότητας.

Μπορεί μια σχέση να είναι ευτυχισμένη χωρίς φιλιά;

Κάθε ζευγάρι εκφράζει την αγάπη του με διαφορετικό τρόπο και δεν υπάρχει ένας μοναδικός κανόνας που να ισχύει για όλους.

Ωστόσο, οι έρευνες δείχνουν ότι τα ζευγάρια που φιλιούνται συχνότερα δηλώνουν, κατά μέσο όρο, μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση τους και καλύτερη ερωτική ζωή.  Το φιλί δεν αποτελεί απλώς μια ρομαντική χειρονομία, αλλά έναν καθημερινό τρόπο διατήρησης της συναισθηματικής σύνδεσης.

Γι’ αυτό ίσως είναι καλό τα ζευγάρια να μην αφήνουν τα μικρά, καθημερινά φιλιά να χαθούν μέσα στη ρουτίνα.

Και δεν είναι όλα τα φιλιά ερωτικά

Το φιλί δεν ανήκει μόνο στους ερωτευμένους.

Οι γονείς φιλούν τα παιδιά τους για καληνύχτα, οι φίλοι φιλιούνται για να χαιρετηθούν, ενώ αρκετοί δεν αντιστέκονται στο να φιλήσουν τον σκύλο τους – η γάτα, βέβαια, σπανίως το επιτρέπει.

Ίσως γι’ αυτό το φιλί δεν έπαψε ποτέ να μας συγκινεί. Είναι μια μικρή κίνηση, που μπορεί να χωρέσει μέσα της αγάπη, τρυφερότητα, παρηγοριά, χαρά και την αίσθηση ότι ανήκουμε ο ένας στον άλλον.

Και εάν υπάρχει μια εποχή που μας το θυμίζει περισσότερο από κάθε άλλη, αυτή είναι το καλοκαίρι.

*Η φερομόνη είναι χημική ουσία που απελευθερώνεται από ένα ζώο προκειμένου να προκαλέσει μια συγκεκριμένη αντίδραση, ή να μεταδώσει κάποιο μήνυμα σε ένα άλλο άτομο, πάντα όμως του ίδιου είδους. Υπάρχουν φερομόνες κινδύνου, εντοπισμού τροφής, σεξουαλικές και πολλές άλλες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά και τη φυσιολογία των ατόμων συγκεκριμένων ειδών. Η ύπαρξη και χρήση τους στα έντομα που εντοπίστηκαν κυρίως, έχει μελετηθεί ιδιαίτερα και αποδειχθεί. Πολλά σπονδυλόζωα και φυτά επίσης επικοινωνούν με τη χρήση φερομονών. Η ύπαρξη ανθρώπινων φερομονών είναι ακόμη θέμα προς συζήτηση.