«Μεθυσμένες» γιορτές: Γιατί πίνουμε περισσότερο αυτές τις μέρες

Από τα τσίπουρα και τα ούζα όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα, μαζί με τα νηστίσιμα, μέχρι το κρασί που γεμίζει τα ποτήρια την Κυριακή του Πάσχα γύρω από το ψητό αρνί, το αλκοόλ είναι αναπόσπαστο κομμάτι του τρόπου που γιορτάζουμε.

Μετά τη νηστεία, το τραπέζι στρώνεται γιορτινό και τα ποτήρια γεμίζουν ξανά και ξανά. Σε όλη την Ελλάδα, από τις αυλές στα χωριά μέχρι τις βεράντες των σπιτιών στην πόλη, οι παρέες μαζεύονται από νωρίς. Μέχρι το απόγευμα, πολλοί βρίσκονται ανάμεσα στο βαρύ στομάχι και τη ζαλάδα, συχνά και στα δύο μαζί.

Όλοι έχουμε ανάγκη από ξεκούραση και χαλάρωση και συχνά ένα ή δύο ποτά είναι ο τρόπος που επιλέγουμε για να το πετύχουμε. Κάποιοι όμως δεν σταματάμε στο Πάσχα.

«Μεθυσμένες» γιορτές

Στις γιορτές πίνουμε συχνά για πολλούς λόγους μαζί. Γιατί έτσι έχουμε μάθει να γιορτάζουμε, για να νιώσουμε ότι ανήκουμε, για να αντέξουμε όσα κουβαλάμε. Κάθε χρόνο η ίδια εικόνα. Στρωμένα τραπέζια, γεμάτα ποτήρια. Το ποτό είναι μέρος της γιορτής.

Και κάπως έτσι, δύσκολα ξεφεύγει κανείς. Δεν είναι μόνο ότι έχουμε μάθει να συνδέουμε το αλκοόλ με τη διασκέδαση. Είναι και η παρέα. Σε μια κουλτούρα όπου σχεδόν όλοι πίνουν, το να πεις όχι δεν είναι πάντα εύκολο. Συχνά χρειάζεται να το εξηγήσεις, να το δικαιολογήσεις, να ανεχτείς τα σχόλια. Η πίεση υπάρχει, ακόμη κι αν δεν λέγεται ανοιχτά.

Αλλά και οι ίδιες οι γιορτές, σε σπρώχνουν προς το ποτό. Οι υποχρεώσεις, τα τραπέζια, οι συναντήσεις, οι οικογενειακές ισορροπίες. Όλα αυτά κουράζουν. Για αρκετούς, ένα ποτό μοιάζει με έναν τρόπο να χαλαρώσουν, να «μαλακώσουν» τις σκέψεις τους. Παράλληλα, κάποιοι φέρνουν στη γιορτή τη μοναξιά τους, μαζί όσα δεν πήγαν όπως τα περίμεναν. Εκεί, το ποτό λειτουργεί σαν μια προσωρινή ανακούφιση, να «μουδιάσει» ό,τι πονά. Από την άλλη, υπάρχουν και όσοι πίνουν απλώς γιατί το απολαμβάνουν (reward drinking).

Το να παρασυρόμαστε από τη στιγμή και να περνάμε καλά, είναι ένας συχνός λόγος που πίνουμε περισσότερο από όσο υπολογίζουμε. Τις περισσότερες φορές, πέρα από έναν πονοκέφαλο την επόμενη ημέρα, δεν πρόκειται για κάτι ανησυχητικό.Όλα αυτά είναι ανθρώπινα. Το ζήτημα είναι πότε το ποτό αρχίζει να μας ξεπερνά.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε εάν ανήκουμε στην «γκρίζα ζώνη»

Η λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» περιγράφει μια μορφή κατανάλωσης αλκοόλ που δεν έχει φτάσει σε επίπεδο διαταραχής χρήσης αλκοόλ, αλλά αρχίζει να ξεφεύγει από το μέτρο. Συχνά δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς ή σοβαρές συνέπειες ή ο άνθρωπος δεν έχει αναγνωρίσει ότι η κατανάλωσή του έχει γίνει προβληματική.

Όπως μας είπε η εξειδικευμένη Alcohol Freedom Coach, Γιούλη Ψαράκη, όσοι βρίσκονται στη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» κατανάλωσης αλκοόλ, μοιράζονται κάποια κοινά χαρακτηριστικά:

• δεν πίνουν απαραίτητα καθημερινά, αλλά όταν πίνουν, συχνά πίνουν περισσότερο απ’ όσο θα ήθελαν,
• βάζουν όρια («ένα ποτήρι», «μόνο σήμερα») που επαναλαμβανόμενα δεν τηρούν,
• λειτουργούν κανονικά στην εργασία, στην οικογένεια και στην κοινωνική τους ζωή,
• βιώνουν, όμως, συχνά τύψεις, ενοχές ή εσωτερική σύγκρουση γύρω από το ποτό,
• παρατηρούν επιπτώσεις στην υγεία, στον ύπνο, στη διάθεση ή στην ενέργειά τους, αλλά τα αγνοούν συστηματικά,
• σκέφτονται συχνά «μήπως έχω θέμα;», αλλά το απορρίπτουν επειδή δεν ταιριάζουν στο στερεότυπο του ανθρώπου με διαταραχή χρήσης αλκοόλ.

Είναι μια ομάδα ανθρώπωνεγκλωβισμένη, όπως μας επισήμανε, ανάμεσα στο «δεν έχω πρόβλημα» και στο «δεν είμαι τόσο χάλια για να ζητήσω βοήθεια».

Σχετικό θέμα: Η «γκρίζα ζώνη» του αλκοόλ και γιατί μάς αφορά περισσότερο απ΄όσο νομίζουμε

Βήματα για να πινουμε με μέτρο στις γιορτές

Δεν χρειάζονται μεγάλες αλλαγές. Μικρά βήματα μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

• ορίστε από πριν ένα όριο,
  αποφασίστε πόσο θα πιείτε πριν πάτε σε μια συγκέντρωση και προσπαθήστε να μείνετε σε αυτό, εάν βλέπετε ότι δυσκολεύεστε, αξίζει να το προσέξετε,
• μην το κρατάτε μόνο για εσάς,
  πείτε σε έναν φίλο ή σε έναν δικό σας άνθρωπο πόσο σκοπεύετε να πιείτε, σε συγκεντρώσεις όπου το ποτό είναι ελεύθερο, ζητήστε από κάποιον που εμπιστεύεστε να σας φέρνει τα ποτά,
• εναλλάσσετε τα ποτά,
  ένα ποτό και μετά νερό ή κάποιο μη αλκοολούχο ρόφημα, έτσι μειώνεται ο ρυθμός χωρίς να το καταλάβετε,
• κρατήστε μέτρο στην ποσότητα,
  προσπαθήστε να ξέρετε τι πίνετε, εάν φτιάχνετε μόνοι σας ποτό χρησιμοποιήστε μεζούρα, εάν σας σερβίρουν ζητήστε απλή μερίδα, λίγο παραπάνω πάγος βοηθά επίσης,
• δώστε χρόνο στο σώμα σας,
  ένα ποτό την ώρα είναι ένας ρυθμός που βοηθά τον οργανισμό να το διαχειριστεί καλύτερα και σας κρατά πιο κοντά στο μέτρο.

Πότε χρειάζεται να το προσέξουμε

Κάποια σημάδια δείχνουν ότι το ποτό αρχίζει να ξεφεύγει, όπως:

• έντονη επιθυμία για αλκοόλ ή δυσφορία όταν περνά η επίδρασή του,
• ανάγκη για περισσότερα ποτά για να νιώσετε το ίδιο αποτέλεσμα,
• παρατηρήσεις από κοντινά σας πρόσωπα ότι πίνετε πολύ,
• συνέχιση της κατανάλωσης παρότι δημιουργούνται προβλήματα,
• παραμέληση δραστηριοτήτων που σας ευχαριστούσαν για χάρη του ποτού.

Και κάτι ακόμη που αξίζει να έχουμε στο μυαλό μας. Όταν δεν πίνουμε, βλέπουμε πιο καθαρά τους ανθρώπους γύρω μας. Ποιοι μας ταιριάζουν πραγματικά και ποιοι είναι απλώς σύντροφοι στο ποτό.

Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να είναι ευχάριστη, αλλά μπορεί εύκολα να ξεφύγει. Και τότε μιλάει το ποτό και χαλάει η γιορτή. Εάν ξέρετε ότι είναι καλύτερο για εσάς να μην πιείτε, μπορείτε απλώς να φύγετε νωρίτερα. Είναι μια επιλογή που σας προστατεύει.

---