Εσείς βγήκατε χθες που ήταν Παρασκευή;

Όλη την εβδομάδα σκεφτόμαστε ότι την Παρασκευή θα βγούμε. Θα συναντήσουμε φίλους, θα φάμε μαζί, θα πούμε όσα δεν προλάβαμε στο τηλέφωνο. Όταν όμως φτάνει η ώρα, ο καναπές μοιάζει να μας τραβάει περισσότερο. Στέλνουμε ένα «να το κανονίσουμε άλλη μέρα» και μένουμε σπίτι. Το ερώτημα είναι εάν αυτή η άλλη μέρα έρχεται.

Η δημοσιογράφος Τζούλι Μπεκ γράφει στο The Atlantic για τις Παρασκευές που περνάμε όλο και λιγότερο με φίλους. Παρουσιάζει μια πρόσφατη αμερικανική μελέτη, που δείχνει ότι αυτή η αλλαγή είχε ξεκινήσει πολύ πριν από την πανδημία.

Ο Νιλ Κάρεν κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Τσάπελ Χιλ, ανέλυσε στοιχεία από αμερικανική έρευνα η οποια καταγράφει πώς μοιράζουν οι άνθρωποι τον χρόνο τους μέσα στην ημέρα. Ήθελε να δει πότε, μέσα στην εβδομάδα, οι άνθρωποι περνούν χρόνο με τους φίλους τους. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η εικόνα θύμιζε ηλεκτροκαρδιογράφημα. Οι συναντήσεις αυξάνονταν κάθε βράδυ μετά τη δουλειά και κορυφώνονταν την Παρασκευή και το Σάββατο. Με τα χρόνια, αυτός ο κοινωνικός παλμός εξασθένησε.

Οι Αμερικανοί άρχισαν να βλέπουν λιγότερο τους φίλους τους όλες τις ημέρες. Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, όμως, η μείωση ήταν μεγαλύτερη την Παρασκευή το βράδυ. Οι συναντήσεις του Σαββάτου μειώθηκαν επίσης, αλλά διατήρησαν σαφέστερα τη θέση τους στην εβδομάδα. Η Παρασκευή, αντίθετα, έφτασε να μοιάζει με μια συνηθισμένη καθημερινή.

Πώς η Παρασκευή έγινε η βραδιά της παρέας

Η ημέρα, ο μήνας και το έτος συνδέονται με φυσικούς κύκλους. Ωστόσο, η εβδομάδα των επτά ημερών, είναι ανθρώπινη επινόηση, εξηγεί ο Εβιάταρ Ζερουμπάβελ, ομότιμος καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ράτγκερς. Ο ίδιος έχει μελετήσει τη σχέση του χρόνου με την κοινωνική ζωή. Το ίδιο ισχύει για τη σημασία που δίνουμε σε κάθε ημέρα. Δεν υπάρχει κάποιος φυσικός νόμος που να ορίζει ότι η εργάσιμη εβδομάδα πρέπει να αρχίζει τη Δευτέρα ή ότι πρέπει να την υποδεχόμαστε με κακοκεφιά.

Την Παρασκευή, αντίθετα, την έχουμε συνδέσει με την προσμονή. Είναι ακόμη εργάσιμη, αλλά το βράδυ της αρχίζουμε να αφήνουμε πίσω τις υποχρεώσεις. Βρίσκεται ανάμεσα στις καθημερινές και στο Σαββατοκύριακο και έχει κάτι και από τα δύο. Για πολλούς είναι η ώρα για μια έξοδο, ένα ποτό μετά τη δουλειά, μια συνάντηση με φίλους.

Ακόμη κι όσοι δουλεύουμε νύχτες ή Σαββατοκύριακα βλέπουμε την Παρασκευή ως βραδιά εξόδου και παρέας. Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει μαζί με τις συνήθειές μας. Όπως εκτιμά ο Ζερουμπάβελ, σε κάποια χρόνια δεν θα συνδέουμε πια την Παρασκευή με τις συναντήσεις και τους φίλους μας.

Σπίτι, αλλά ούτε εκεί με φίλους

Η μελέτη του Κάρεν δεν εξέτασε πώς περνούν οι Αμερικανοί τις Παρασκευές όταν δεν συναντούν φίλους. Άλλες έρευνες, πάντως, δείχνουν πόσο ελκυστική τούς φαίνεται η παραμονή στο σπίτι.

Σε έρευνα της Gallup το 2020, η αγαπημένη επιλογή για ένα βράδυ ήταν το σπίτι με την οικογένεια. Ακολουθούσε η παρακολούθηση τηλεόρασης ή ταινίας στο σπίτι. Μόλις το 3% επέλεγε τη φιλοξενία ή την επίσκεψη σε φίλους. Σε δημοσκόπηση της Harris, το 2026, το 73% των ερωτηθέντων της γενιάς Ζ δήλωσε ότι συνήθως σχεδίαζε να μείνει σπίτι το Σαββατοκύριακο.

Γιατί όμως οι συναντήσεις της Παρασκευής λιγοστεύουν;

Υπάρχουν μερικές πιθανές εξηγήσεις:

• Η έξοδος για ποτό μάς ελκύει λιγότερο. Στις ΗΠΑ, η κατανάλωση αλκοόλ έχει υποχωρήσει, κάτι που μπορεί να επηρεάζει μια βραδιά στενά συνδεδεμένη με το ποτό.
• Η τηλεργασία περιορίζει τις αυθόρμητες εξόδους. Η Παρασκευή είναι δημοφιλής ημέρα εργασίας από το σπίτι για όσους έχουν αυτή τη δυνατότητα. Έτσι, το «πάμε για ένα ποτό μετά τη δουλειά» δεν προκύπτει τόσο εύκολα.
• Στο τέλος της εβδομάδας είμαστε εξαντλημένοι. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, το εργασιακό άγχος αυξάνεται. Όπως λέει ο Κάρεν, η έξοδος μετά από μια ολόκληρη ημέρα δουλειάς απαιτεί περισσότερη προσπάθεια, την οποία αρκετοί δεν θεωρούν πια ότι αξίζει να καταβάλουν.

Η Παρασκευή εξακολουθεί να ξεχωρίζει μέσα στην εβδομάδα. Αυτό που φαίνεται να αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο θέλουμε να αρχίζουμε το διήμερο: στο σπίτι, μόνοι ή με την οικογένεια. Όχι έξω με φίλους, αλλά ούτε και στο σπίτι με φίλους. Η παρέα δεν μεταφέρεται από το μπαρ στο σαλόνι.

Σχετικό θέμα: Γιατί σταματήσαμε να καλούμε φίλους στο σπίτι;

Από μόνο του, ένα ήσυχο βράδυ δεν είναι πρόβλημα. Είναι κατανοητό να θέλουμε να ξεκουραστούμε, να μη μας αρέσει το ποτό ή να προτιμάμε χρόνο με την οικογένειά μας. Το άσχημο είναι όταν δεν βρίσκουμε πια κάποια άλλη στιγμή για τους φίλους μας.