Από «κλαδί σε κλαδί», από σχέση σε σχέση: Γιατί κάποιοι δεν μπορούν να μείνουν μόνοι τους;

Έχετε παρατηρήσει ότι κάποιοι άνθρωποι περνούν από τη μία σχέση στην άλλη χωρίς να μεσολαβεί κάποιο χρονικό διάστημα; Αυτή η στάση περιγράφεται ως «από τη μία σχέση στην άλλη» (monkey branching). Όπως μια μαϊμού πηδά από κλαδί σε κλαδί, έτσι και κάποιοι μετακινούνται σε μια νέα σχέση πριν αφήσουν την προηγούμενη, δοκιμάζοντας πρώτα το «επόμενο κλαδί».

Η πρακτική αυτή αποτελεί μια μορφή «συναισθηματικής αντιστάθμισης» (emotional hedging). Με απλά λόγια, υπάρχει πάντα η ανάγκη για μια εναλλακτική. Ο άνθρωπος επιδιώκει να διασφαλίσει ότι υπάρχει κάτι άλλο πριν προχωρήσει στον χωρισμό, μειώνοντας το ρίσκο της μοναξιάς ή της αβεβαιότητας.

Η συμπεριφορά «από τη μία σχέση στην άλλη» δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωριστεί.  Οι ενδείξεις είναι λιγότερο εμφανείς από μια ξεκάθαρη απιστία. Ωστόσο, εάν ο σύντροφός σας:

• εμφανίζει συναισθηματική απόσταση: έχετε την αίσθηση ότι είναι απόμακρος, αφηρημένος ή συναισθηματικά μη διαθέσιμος, σαν να έχει ήδη «αποσυνδεθεί» από τη σχέση,
• έχουν αλλάξει οι προτεραιότητές του: αφιερώνει λιγότερο χρόνο σε εσάς και σε όσα κάνατε μαζί, τα κοινά σας σχέδια μοιάζουν δευτερεύοντα, ενώ επενδύει σε νέους ανθρώπους ή δραστηριότητες που δεν σας περιλαμβάνουν,
• το πρόγραμμά του είναι πιο γεμάτο: εμφανίζονται ξαφνικά νέα χόμπι ή «επαγγελματικές υποχρεώσεις» που δεν υπήρχαν πριν, λείπει πιο συχνά και δεν σας απαντάει ξεκάθαρα όταν τον ρωτάτε πού ήταν ή πώς πέρασε τον χρόνο του,
• αναφέρει συχνά έναν «νέο φίλο»: μιλάει συχνά για έναν νέο συνάδελφο ή φίλο ή περνά χρόνο μαζί του, αλλά γίνεται αμυντικός όταν τον ρωτάτε,
• γίνεται πιο κρυψίνους: ξαφνικά προστατεύει περισσότερο την ιδιωτικότητά του στο διαδίκτυο, τοποθετεί το κινητό του ανάποδα στο τραπέζι ή αντιδρά αμυντικά όταν τον ρωτάτε με ποιον μιλά,
• αποφεύγει συζητήσεις για το μέλλον: αποφεύγει να δεσμευτεί σε κουβέντες για σχέδια, ταξίδια ή οτιδήποτε δείχνει κοινό μέλλον,
• δημιουργεί εντάσεις: μπορεί να γίνεται υπερβολικά επικριτικός απέναντί σας  ώστε να δικαιολογήσει την επιθυμία του να φύγει και να μειώσει τις ενοχές του,
• προχωρά πολύ γρήγορα μετά τον χωρισμό: εάν μπει σχεδόν αμέσως σε νέα σχέση, είναι πιθανό να είχε ήδη αρχίσει να τη χτίζει πριν τελειώσει η δική σας.

Ποια είναι η ψυχολογία πίσω από το «από κλαδί σε κλαδί»

Οι άνθρωποι οι οποίοι συχνά καταφεύγουν στο monkey branching είναι τρομερά ανασφαλείς. Και γενικότερα υπάρχει φόβος μοναξιάς: κάποιοι φοβούνται πολύ το ενδεχόμενο να μείνουν μόνοι, γι’ αυτό φροντίζουν να έχουν πάντα έναν αντικαταστάτη. Συνήθως είναι άνθρωποι με:

• χαμηλή αυτοεκτίμηση: κάποιοι νιώθουν ανασφάλεια όταν είναι μόνοι και θεωρούν ότι η ύπαρξη συντρόφου αυξάνει την αξία τους  
• αγχώδη ή αποφευκτικό τύπο δεσμού: άνθρωποι με αυτούς τους τύπους δεσμού δυσκολεύονται είτε να δεσμευτούν πλήρως είτε να αφήσουν μια σχέση που δεν τους καλύπτει, γι’ αυτό κρατούν ένα «δίχτυ ασφαλείας»,
• φόβο για τη σύγκρουση: το τέλος μιας σχέσης, ειδικά μιας μακροχρόνιας, είναι συναισθηματικά δύσκολο, και το monkey branching επιτρέπει την αποφυγή αυτής της διαδικασίας μεταφέροντας την προσοχή σε κάποιον νέο σύντροφο,
• έλλειψη ικανοποίησης: μπορεί να υπάρχουν ανεκπλήρωτες συναισθηματικές, σωματικές ή πνευματικές ανάγκες που δεν καλύπτονται μέσα στη σχέση, και αντί να συζητηθούν, το άτομο αναζητεί αλλού αυτό που λείπει,
• ανάγκη για το καινούριο: για κάποιους, ο ενθουσιασμός για ένα νέο πρόσωπο ή το φλερτ είναι ακαταμάχητα ακόμη κι όταν βρίσκονται ήδη σε σχέση.

Είναι το «από κλαδί σε κλαδί» το ίδιο με την απιστία;

Μπορεί να μην μοιάζει πάντα με «καθαρή» απιστία, αλλά σίγουρα ξεπερνά ένα όριο. Εάν ο σύντροφός σας ήδη στέλνει μηνύματα, φλερτάρει ή στρέφεται συναισθηματικά σε κάποιον άλλον πριν χωρίσετε, ίσως πρέπει να επανεξετάσετε τη σχέση. Μπορεί να θεωρεί ότι δεν είναι απιστία εάν δεν υπάρχει σωματική επαφή, όμως η απιστία μπορεί να είναι και συναισθηματική.

Σχετικό θέμα: Συναισθηματική ή σωματική απιστία. Πότε χωρίζει το ζευγάρι

Σε μιαμονογαμική σχέση, η εμπλοκή τρίτου προσώπου χωρίς τη γνώση ή τη συναίνεση του συντρόφου συνιστά απιστία. Όταν κάποιος επενδύει κρυφά την ενέργεια και την προσοχή του αλλού, η εμπιστοσύνη κλονίζεται και η πληγή μπορεί να είναι βαθιά.

Σχετικό θέμα: Πόσο μονογαμικοί είναι τελικά οι άνθρωποι;

Πώς να το διαχειριστείτε εάν σας συμβεί

Εάν βρεθείτε σε αυτή τη θέση, μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνο, γιατί μοιάζει σαν να ήσασταν αναλώσιμοι και να αντικατασταθήκατε πριν καν τελειώσει η σχέση. Τι μπορείτε να κάνετε:

• αναγνωρίστε τα συναισθήματά σας: είναι φυσιολογικό να νιώθετε θυμό, λύπη, σύγχυση ή απόρριψη, δώστε χώρο στον εαυτό σας να τα επεξεργαστεί,
• θυμηθείτε ότι δεν φταίτε εσείς: αυτή η συμπεριφορά σχετίζεται με τους φόβους και τις δυσκολίες του άλλου, όχι με τη δική σας αξία,
• διακόψτε την επαφή: η απόσταση βοηθά στην επούλωση, αποφύγετε την παρακολούθηση του πρώην συντρόφου,
• μην συγκρίνετε τον εαυτό σας: το «επόμενο πρόσωπο» δεν σημαίνει ότι είναι καλύτερο, αλλά ότι ο άλλος φοβάται να μείνει μόνος,
• στηριχτείτε στους ανθρώπους σας: φίλοι και οικογένεια μπορούν να σας βοηθήσουν να νιώσετε καλύτερα,
• φροντίστε τον εαυτό σας: επανασυνδεθείτε με δραστηριότητες και πράγματα που σας θυμίζουν ποιοι είστε.

Σχετικό θέμα: Η πολυσυντροφικότητα και οι ανοιχτές σχέσεις φέρνουν το τέλος της μονογαμίας;

Συχνά θεωρούμε ότι αυτό το κάνουν οι άλλοι, αλλά αξίζει να αναρωτηθούμε εάν το κάνουμε κι εμείς:

• έχετε «εναλλακτική»: υπάρχει κάποιο άτομο που σας ελκύει και στο οποίο επενδύετε συναισθηματικά,
• ξεπερνάτε όρια: επικοινωνείτε, φλερτάρετε ή στηρίζεστε σε κάποιον άλλον με τρόπους που υπερβαίνουν τα όρια,
• φαντασιώνεστε κάποιον άλλον: σκέφτεστε συχνά ένα νέο πρόσωπο και ένα πιθανό κοινό μέλλον,
• κρύβετε πράγματα: δεν είστε ειλικρινείς για το πού ήσασταν ή με ποιον,
• συγκρίνετε τον σύντροφό σας: σκέφτεστε ότι το νέο άτομο ίσως σας ταιριάζει περισσότερο,
• δεν επενδύετε στη σχέση: αντί να δουλεύετε τα προβλήματα, περιμένετε μια αφορμή για να φύγετε.

Όταν κάτι αλλάζει μέσα σε μια σχέση, συνήθως το νιώθουμε πριν το δούμε. Το σημαντικό είναι να εμπιστευθείτε αυτό που ήδη καταλαβαίνετε και να σταθείτε με σεβασμό απέναντι στον εαυτό σας.

---

Με πληροφορίες από: The attachment project, Verywellmind