Μωμοέρια, Ρουγκατσάρια, Μπούμπαροι και Καρκατζάλια- Έθιμα και πρωτοχρονιάτικες παραδόσεις με ιδιαίτερους συμβολισμούς

Η Πρωτοχρονιά στην Ελλάδα είναι μια μέρα φορτισμένη με συμβολισμούς, προσδοκίες και έθιμα που περνούν από γενιά σε γενιά, κρατώντας ζωντανό τον δεσμό με την παράδοση. Από τα σπίτια και τις γειτονιές έως τις πλατείες και τα χωριά, παλιά και νεότερα έθιμα ζωντανεύουν ανήμερα της πρώτης μέρας του χρόνου, γεμίζοντας την καθημερινότητα με ευχές για υγεία, καλοτυχία και ευημερία.

Κάθε τόπος προσθέτει το δικό του χρώμα και τη δική του ιστορία, συνθέτοντας ένα πολύμορφο μωσαϊκό λαϊκού πολιτισμού που εκφράζει τη συλλογική μνήμη και την αισιοδοξία για το ξεκίνημα ενός νέου κύκλου ζωής.

Μωμοέρια: Το δρώμενο με ρίζες αιώνων και μήνυμα αισιοδοξίας

Στην περιοχή της Κοζάνης, στο Πρωτοχώρι σήμερα αναβίωσε το έθιμο των Μωμόερων με τη νεολαία να πρωτοστατεί. Το έθιμο αυτό περιλαμβάνεται στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας και κάθε χρόνο δίνει τη δική του ξεχωριστή γιορτινή νότα.

Σύμφωνα μάλιστα με το υπουργείο Πολιτισμού, «Το εθιμικό δρώμενο, Μωμοέρια, ένα από τα πολλά καρναβαλικά δρώμενα του δωδεκαημέρου (περίοδος Χριστουγέννων, πρωτοχρονιάς και Θεοφανείων) που πραγματοποιούνται ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα, έχει εορταστικό αλλά και ευετηριακό χαρακτήρα, καθώς συνδέεται άμεσα με τον ερχομό του νέου έτους. Χαρακτηρίζεται για τη έντονη θεατρική του διάσταση, καθώς περιλαμβάνει πλειάδα θεατρικών ρόλων, που ενσαρκώνονται από τα μέλη της κοινότητας».

Καρκατζάλια στο Γοργοργύρι

Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς ζωντανεύει και φέτος το παραδοσιακό έθιμο των Καρκατζαλαίων στο Γοργογύρι Τρικάλων. κουδούνια και έντονο θόρυβο, οι Καρκατζάλοι θα βγουν στους δρόμους του χωριού ξορκίζοντας το κακό, παράλληλα όμως στέλνουν και μήνυμα για καλή σοδειά. Ο Αθανάσιος Γκοβίνας, διοργανωτής, μίλησε στην εκπομπή «Περίμετρο» της ΕΡΤ3, για αυτό το σπάνιο λαϊκό δρώμενο.

Με τα Ρουγκατσάρια υποδέχονται τη νέα χρονιά στα Γρεβενά

Στις Αμυγδαλιές, Γρεβενών υποδέχονται τη νέα χρονιά με τα Ρουγκατσάρια, όπως κάθε χρόνο. Ένα έθιμο από τα βάθη των αιώνων που «ζωντανεύει». Τα ρουγκου(α)τσάρια θα γυρίσουν σε όλα τα σπίτια του χωριού, ενώ φέτος υπάρχει και ένας βαθύτερος σκοπός.

Μπούμπαροι…στην Καστοριά

Στην Καστοριά και στο χωριό Επταχώρι, αναβιώνει το έθιμο «Μπούμπαροι», ένα εντυπωσιακό λαϊκό δρώμενο, του οποίου οι ρίζες πηγαίνουν πίσω αρκετά χρόνια.

Κάθε μπούμπαρος φοράει άσπρα ρούχα και στην πλάτη δέρμα από πρόβατο, ενώ βάφεται στο πρόσωπο και τα χέρια με καπνιά αναμεμειγμένη με λίγδα (χοιρινό λίπος).

Ρεπορτάζ: Δέσποινα Αμαραντίδου, Μάκης Νασιάδης, Μάριος Κωνσταντινίδης