Η Τεχνητή Νοημοσύνη καταπολεμά ή τροφοδοτεί την εκλογική παραπληροφόρηση;

Μια νέα αμερικανική μελέτη αποκαλύπτει ένα παράδοξο της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εποχή της εκλογικής παραπληροφόρησης. Ερευνητές του Brennan Center for Justice εξέτασαν τον τρόπο με τον οποίο τα δημοφιλέστερα chatbots τεχνητής νοημοσύνης διαχειρίζονται την εκλογική παραπληροφόρηση στις ΗΠΑ. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά καθώς όλα τα chatbots απέρριψαν τις διαδεδομένες θεωρίες συνομωσίας. Ωστόσο, τα εργαλεία δημιουργίας εικόνων και βίντεο των εταιρειών που έχουν αναπτύξει τα συγκεκριμένα chatbots, παρήγαγαν, κατόπιν αιτήματος των ερευνητών, παραπλανητικό περιεχόμενο που ενίσχυε την εκλογική παραπληροφόρηση.

Από τον Φεβρουάριο έως τον Αύγουστο του 2026, οι ερευνητές έθεσαν ερωτήσεις στα chatbots ChatGPT, Gemini, Grok, Claude, Perplexity και DeepSeek, σχετικά με πέντε ψευδείς ισχυρισμούς που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πρόσφατες προσπάθειες αμφισβήτησης της αξιοπιστίας των εκλογικών αποτελεσμάτων. Μεταξύ αυτών ήταν οι ισχυρισμοί ότι «οι μη πολίτες ψηφίζουν σε μεγάλους αριθμούς» και ότι «τα μηχανήματα ψηφοφορίας είναι νοθευμένα».

Ακόμη και όταν οι ερευνητές επέμεναν επανειλημμένα, τα μοντέλα αρνήθηκαν να αποδεχθούν τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς. Ωστόσο, η ακρίβεια των απαντήσεων αποτέλεσε ξεχωριστό πρόβλημα: οι μισές απαντήσεις περιείχαν κάποια ανακρίβεια ή λανθασμένη παραπομπή, ενώ μία στις τρεις περιείχε πραγματικό σφάλμα, μη λειτουργικό σύνδεσμο ή παραπλανητική παραπομπή.

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές στην έκθεσή τους, το θετικό είναι ότι τα chatbots αποδείχθηκαν ικανά να αντικρούουν θεωρίες συνωμοσίας που είχαν διαδοθεί ευρέως στις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις. Θα μπορούσαν, επομένως, να διαδραματίσουν έναν εποικοδομητικό ρόλο. Υπό αυτή την έννοια, τουλάχιστον προς το παρόν, είναι πολύ καλύτερα από μια ροή περιεχομένου στα social media που κατακλύζεται από παραπλανητικό περιεχόμενο που αναρτούν τα bots.

Το Grok ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία ψευδών εικόνων

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα chatbots δυσκολεύονταν συχνά να ξεχωρίσουν το αληθινό από το ψευδές περιεχόμενο. Οι ερευνητές ζήτησαν από κάθε chatbot να συμβάλει στη δημιουργία εικόνων που παρέπεμπαν σε γνωστές εκλογικές θεωρίες συνωμοσίας, όπως εκλογικούς υπαλλήλους να γεμίζουν κάλπες, μαζική συμμετοχή μη Αμερικανών πολιτών στην ψηφοφορία και υποτιθέμενα νοθευμένα μηχανήματα ψηφοφορίας.

Ιδιαίτερα ανησυχητική ήταν η απάντηση του Grok, όταν οι ερευνητές του ζήτησαν να βοηθήσει στη διαμόρφωση των εντολών που θα μπορούσαν στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν όλα τα chatbots για τη δημιουργία των συγκεκριμένων εικόνων.

Τα chatbots άλλων εταιρειών δεν ήταν τόσο ξεκάθαρα ως προς τη δυνατότητά τους να παράγουν παραπληροφόρηση σχετικά με τις εκλογές και αρνήθηκαν να συντάξουν τις εντολές. Ωστόσο, μόλις τις δημιούργησε το Grok, κάθε εργαλείο δημιουργίας εικόνων που δοκίμασαν οι ερευνητές, ήταν πρόθυμο να τις αξιοποιήσει για τη δημιουργία ψευδούς περιεχομένου.

Μπορούν τα chatbots να ξεχωρίσουν το αληθινό από το ψεύτικο;

Οι ερευνητές ζήτησαν επίσης από τα chatbots να διαπιστώσουν αν εικόνες που είχαν δημιουργηθεί με AI ήταν πραγματικές ή ψεύτικες. Τα chatbots απέτυχαν επανειλημμένα να διακρίνουν τη διαφορά. Η ερευνητική ομάδα τους έδειξε εικόνες που είχε εντοπίσει στο διαδίκτυο και τους ζήτησε να διαπιστώσουν αν είχαν δημιουργηθεί με AI. Τα Gemini και Meta AI αναγνώρισαν σωστά τις περισσότερες από τις 14 εικόνες ως περιεχόμενο που είχε δημιουργηθεί με AI. Τα ChatGPT, Grok, Claude και Perplexity αναγνώρισαν σωστά τέσσερις ή λιγότερες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα chatbots δεν αναγνώρισαν ούτε το περιεχόμενο που είχαν δημιουργήσει τα ίδια.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στις εκλογές

Τα μέσα που δημιουργούνται με Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν εντονότερη και πιο εμφανή την παρουσία τους στις εκλογικές αναμετρήσεις του 2026 για το Κογκρέσο. Στις αρχές του έτους, κατά τη διάρκεια των προκριματικών εκλογών των Ρεπουμπλικανών στο Τέξας για τη Γερουσία, ο γερουσιαστής Τζον Κόρνιν χρησιμοποίησε σε προεκλογική διαφήμιση, βίντεο που είχε δημιουργηθεί με AI και απεικόνιζε τον αντίπαλό του, βουλευτή Γουέσλι Χαντ, να κρατά έναν «σκύλο επίδειξης». Το βίντεο άφηνε να εννοηθεί ότι ο Χαντ περνούσε περισσότερο χρόνο σε τηλεοπτικές εμφανίσεις παρά δουλεύοντας για τους ψηφοφόρους.

Στα τέλη του 2025, στη Τζόρτζια, η προεκλογική εκστρατεία του Ρεπουμπλικανού βουλευτή Μάικ Κόλινς έδωσε στη δημοσιότητα ένα deepfake βίντεο που είχε δημιουργηθεί με AI και παρουσίαζε τον Δημοκρατικό γερουσιαστή Τζον Όσοφ να κοιτάζει την κάμερα και να λέει: «Μόλις ψήφισα υπέρ της παράτασης της αναστολής λειτουργίας της κυβέρνησης».

Ένας νέος νόμος δίνει ελπίδες

Ένας νέος πολιτειακός νόμος στην Καλιφόρνια ενδέχεται να συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο Νόμος περί Διαφάνειας για την Τεχνητή Νοημοσύνη (California AI Transparency Act) τέθηκε σε ισχύ την περασμένη εβδομάδα και προβλέπει ότι οι μεγάλες εταιρείες AI θα πρέπει να ενσωματώνουν αόρατα υδατογραφήματα στις εικόνες που δημιουργούν τα εργαλεία τους, ώστε να είναι δυνατός ο εντοπισμός τους ως περιεχόμενο που έχει παραχθεί από AI.

Όταν οι ερευνητές επανέλαβαν την περασμένη εβδομάδα τις δοκιμές τους στα chatbots, το Gemini χρησιμοποίησε αυτές τις ενδείξεις για να αναγνωρίσει σωστά ορισμένες εικόνες ως πιθανό προϊόν AI. Παρότι τα άλλα chatbots δεν είχαν ακόμη αξιοποιήσει τα υδατογραφήματα αυτά, η ομάδα ελπίζει ότι τους επόμενους μήνες θα αρχίσουν και εκείνα να χρησιμοποιούν τα συγκεκριμένα δεδομένα όταν καλούνται να διαπιστώσουν αν μια εικόνα είναι πραγματική.

«Η αλήθεια είναι ότι δεν γνωρίζουμε τι θα συμβεί την ημέρα των εκλογών. Ίσως, όπως και το 2024, η παραπληροφόρηση που ενισχύεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη να αποδειχθεί ένας δυνητικός κίνδυνος χωρίς, τουλάχιστον προς το παρόν, να έχει σημαντικό αντίκτυπο. Ή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός παράγοντας σε κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις, με τρόπους που δεν μπορούμε να προβλέψουμε και τους οποίους ίσως να μην καταφέρουμε να κατανοήσουμε ούτε εκ των υστέρων», σημειώνουν οι ερευνητές.

«Η μελέτη μας δίνει μια εικόνα για το πώς τα εργαλεία AI μπορούν, έστω και οριακά, να βελτιώσουν την πολιτική. Παράλληλα, όμως, δείχνει με τρομακτικό τρόπο πώς ένας νέος κόσμος γεμάτος deepfakes, με την πρόθυμη συνδρομή των chatbots, θα μπορούσε να μετατραπεί σε ισχυρό εργαλείο στα χέρια όσων επιχειρούν να χειραγωγήσουν τις εκλογές», καταλήγουν.

Με πληροφορίες από Fast Company, Brennan Center for Justice