Η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης απειλεί να αποκαλύψει τα μυστικά μας

Το ενδεχόμενο οικονομικής κατάρρευσης εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης εγείρει ανησυχίες για την τύχη των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων των χρηστών τους, καθώς αυτά ενδέχεται να καταλήξουν στα χέρια τρίτων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Character.ai, μιας πλατφόρμας που επιτρέπει συνομιλίες με ψηφιακούς χαρακτήρες και chatbot, η οποία κατέθεσε πρόσφατα αίτηση πτώχευσης. Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι τι θα συμβεί με τα δεδομένα, τα μηνύματα και τις προσωπικές συνομιλίες των χρηστών; Όπως αναφέρει δημοσίευμα του BBC, όταν μια τέτοια εταιρεία οδηγείται σε πτώχευση, τα δεδομένα που έχει συγκεντρώσει μπορεί να αποκτήσουν σημαντική εμπορική αξία και να αποτελέσουν αντικείμενο πώλησης.

Ειδικοί προειδοποιούν ότι οι κίνδυνοι για την ιδιωτικότητα θα πρέπει να μας απασχολούν ακόμη κι αν δεν έχουμε χρησιμοποιήσει ποτέ την Character.ai, καθώς θεωρούν ότι η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί ένδειξη μιας ευρύτερης κρίσης που ενδέχεται να βρίσκεται προ των πυλών. Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν για «φούσκα» στην Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς το κόστος ανάπτυξης και λειτουργίας των σχετικών τεχνολογιών είναι ιδιαίτερα υψηλό, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι όλες οι εταιρείες του κλάδου θα καταφέρουν να αποφέρουν κέρδη. Σε περίπτωση που σκάσει η φούσκα, πολλές επιχειρήσεις ενδέχεται να οδηγηθούν σε συγχωνεύσεις ή να κλείσουν. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, καθώς οι πληροφορίες που δισεκατομμύρια χρήστες μοιράζονται με εργαλεία AI ενδέχεται να περάσουν ή να πωληθούν σε τρίτους, χωρίς να είναι σαφές ποιος θα τις αποκτήσει και πώς θα τις αξιοποιήσει.

Η πώληση δεδομένων στο πλαίσιο διαδικασιών πτώχευσης δεν είναι κάτι καινούργιο. Ωστόσο, η Τεχνητή Νοημοσύνη ενδέχεται να επιδεινώσει την κατάσταση.

«Όταν οι άνθρωποι συνομιλούν με ένα chatbot που έχει ανθρώπινη προσωπικότητα, συχνά μοιράζονται πολύ περισσότερες προσωπικές και ευαίσθητες πληροφορίες», λέει η Κάλι Σρέντερ, διευθύντρια του Προγράμματος Τεχνητής Νοημοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Κέντρο Ηλεκτρονικής Πληροφόρησης για την Προστασία της Ιδιωτικότητας (Electronic Privacy Information Center – EPIC).

Η Σρέντερ επισημαίνει ότι ο κίνδυνος για την ιδιωτικότητα δεν αφορά μόνο όσους χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Όπως εξηγεί, οι χρήστες συχνά μοιράζονται πληροφορίες όχι μόνο για τον εαυτό τους, αλλά και για φίλους και συγγενείς τους. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και άτομα που δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ την Character.ai μπορεί να περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων της, χωρίς να το γνωρίζουν. Αυτό σημαίνει ότι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ενδέχεται να κινδυνεύουμε όλοι.

Πώς τα chatbot μπορούν να αποκαλύψουν τα μυστικά μας

Καθώς βρίσκεται πλέον σε διαδικασία πτώχευσης, η Character.ai συμφώνησε να πουλήσει ορισμένα από τα περιουσιακά της στοιχεία στην Disney έναντι 20 εκατομμυρίων δολαρίων. Τα δεδομένα των χρηστών της δεν περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη συμφωνία. Ωστόσο, σύμφωνα με έγγραφα που έχουν κατατεθεί στο δικαστήριο, η Character.ai μπορεί να πουλήσει τα δεδομένα της σε άλλους αγοραστές. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, μεταξύ άλλων και από Αμερικανούς αξιωματούχους.

Σαράντα γενικοί εισαγγελείς από πολιτείες των ΗΠΑ κατέθεσαν κοινή παρέμβαση, ζητώντας από τον δικαστή να θεσπίσει μέτρα για την προστασία της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας των παιδιών. Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία, ωστόσο παραμένει αβέβαιο κατά πόσο τα αιτήματα των πολιτειών θα έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο.

«Χωρίς ισχυρότερες εγγυήσεις για την προστασία της ιδιωτικότητας στις ΗΠΑ, οι δυνατότητες παρέμβασής τους είναι περιορισμένες», επισημαίνει η Μελίσα Τζέικομπι, καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας.

Τα ψιλά γράμματα

Ορισμένοι νόμοι υποχρεώνουν τις εταιρείες να ενημερώνουν τους χρήστες, μέσω των πολιτικών απορρήτου τους, σχετικά με τα δεδομένα που συλλέγουν και τον τρόπο με τον οποίο τα χρησιμοποιούν. Ωστόσο, αν εξετάσει κανείς προσεκτικά τη νομική διατύπωση αυτών των κειμένων, συνήθως θα εντοπίσει μια σειρά από εξαιρέσεις που επιτρέπουν στις εταιρείες να μην τηρούν αρκετές από τις δεσμεύσεις τους.

«Η πτώχευση αναφέρεται συχνά ως μία από αυτές τις εξαιρέσεις», εξηγεί η Σρέντερ. «Αυτό αποτελεί σημαντικό κίνδυνο, διότι μόλις μια εταιρεία κηρύξει πτώχευση, πολλές από τις εγγυήσεις που θεωρούσατε ότι σας προστάτευαν παύουν ξαφνικά να ισχύουν».

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύουν αυστηρότεροι κανόνες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Ωστόσο, ακόμη κι εκεί, τα δεδομένα μπορούν να πωληθούν στο πλαίσιο διαδικασιών πτώχευσης. Σε γενικές γραμμές, ο αγοραστής υποχρεούται να ακολουθεί τους όρους της αρχικής πολιτικής απορρήτου. Αυτό, όμως, μπορεί και πάλι να του αφήνει σημαντικά περιθώρια αξιοποίησης των δεδομένων, με τη Σρέντερ να θεωρεί ότι η περίπτωση της Character.ai αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η πολιτική απορρήτου της εταιρείας προβλέπει ότι τα δεδομένα των χρηστών μπορούν να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία νέων λειτουργιών, την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, την ανάπτυξη αλγορίθμων, αλλά και τη δημιουργία προφίλ χρηστών για την προβολή στοχευμένων διαφημίσεων. Αυτό σημαίνει ότι οποιοσδήποτε αγοράσει τα δεδομένα της Character.ai μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για τους ίδιους σκοπούς.

«Και αυτά ακριβώς είναι που με ανησυχούν περισσότερο», τονίζει η Σρέντερ. «Δεδομένης της εξαιρετικά ευαίσθητης φύσης των δεδομένων που συλλέγουν αυτές οι εταιρείες, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι πραγματικά τρομακτικές».

Εκπρόσωπος της Character.ai δήλωσε ότι η εταιρεία έχει διευθετήσει τις συγκεκριμένες δικαστικές υποθέσεις και δεσμεύεται να συνεργαστεί με τις οικογένειες για την ανάπτυξη ασφαλέστερων προϊόντων. Ωστόσο, δεν απάντησε σε συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών.

«Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, η Character.ai έχει λάβει καινοτόμα και αποφασιστικά μέτρα για την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης και την προστασία των εφήβων. Θα συνεχίσουμε να προωθούμε αυτές τις προσπάθειες και να ενθαρρύνουμε και άλλες εταιρείες του κλάδου να υιοθετήσουν αντίστοιχα πρότυπα ασφάλειας», ανέφερε ο εκπρόσωπος.

Τι μπορείτε να κάνετε για να προστατεύσετε τα δεδομένα σας

Η σύντομη απάντηση είναι: διαγράψτε τα δεδομένα σας. Η Character.ai δημοσίευσε σχετικές οδηγίες στην ανακοίνωσή της για την πτώχευση. Οι εταιρείες δεν υποχρεούνται σε όλες τις δικαιοδοσίες να παρέχουν στους χρήστες τη δυνατότητα διαγραφής των δεδομένων τους. Συχνά, ωστόσο, επιλέγουν να προσφέρουν αυτή τη δυνατότητα σε όλους, αντί να δημιουργούν διαφορετικά συστήματα ανάλογα με τη χώρα.

Προφανώς, η διαδικασία απαιτεί κάποια προσπάθεια. Γι’ αυτό, η βασική σύσταση είναι να εξετάσετε ποιες ψηφιακές υπηρεσίες έχουν πρόσβαση σε ιδιαίτερα ευαίσθητες προσωπικές σας πληροφορίες. Εάν χρησιμοποιείτε τέτοιες πλατφόρμες ή εφαρμογές, καλό είναι να διαγράψετε τα δεδομένα που έχετε αποθηκεύσει σε αυτές.

Πηγή: BBC