Η ανάλυση της σκόνης που συλλέγουν οι ηλεκτρικές σκούπες μπορεί να δώσει εικόνα για τους ιούς που κυκλοφορούν σε ένα κτίριο, σύμφωνα με νέα αμερικανική μελέτη που εντόπισε 54 διαφορετικούς ιούς, μεταξύ των οποίων ο SARS-CoV-2 και ο νοροϊός.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Building and Environment», εξέτασε δείγματα σκόνης από σχολεία, πανεπιστήμια, παιδικούς σταθμούς και γραφεία στο Οχάιο. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ανιχνεύθηκε μόνο το γενετικό υλικό των ιών, χωρίς να αποδεικνύεται η παρουσία ζωντανών ή μολυσματικών παθογόνων. Παρόλα αυτά, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η σκόνη από ηλεκτρικές σκούπες θα μπορούσε να αποτελέσει ένα χρήσιμο, χαμηλού κόστους εργαλείο για συμπληρωματική επιδημιολογική επιτήρηση.
Συνήθως, η ανίχνευση ιών γίνεται αφού οι άνθρωποι νοσήσουν, αναζητήσουν ιατρική φροντίδα και εξεταστούν, κάτι που σημαίνει ότι τα δεδομένα καταγράφονται με καθυστέρηση σε σχέση με την πραγματική εξάπλωση της νόσου. Αν και η επιτήρηση λυμάτων συνέβαλε στη μείωση αυτής της καθυστέρησης κατά την πανδημία COVID-19, παρουσιάζει περιορισμούς: δεν επιτρέπει πάντα τον εντοπισμό του συγκεκριμένου κτιρίου όπου κυκλοφορεί ένας ιός και είναι λιγότερο αποτελεσματική σε περιοχές χωρίς κεντρικά συστήματα αποχέτευσης, όπως ορισμένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Η σκόνη, όπως φαίνεται, μπορεί να καλύψει αυτά τα κενά.
Η σκόνη εσωτερικών χώρων ως εργαλείο ιολογικής επιτήρησης
Η ερευνητική ομάδα συνέλεξε 27 δείγματα σκόνης από τέσσερις παιδικούς σταθμούς, ένα νηπιαγωγείο, δύο δημοτικά σχολεία, δύο κέντρα αναψυχής, έντεκα φοιτητικές εστίες, μια πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη και δύο κτίρια γραφείων στο Οχάιο, κυρίως μεταξύ Αυγούστου 2024 και αρχών 2025.
Οι ερευνητές εξήγαγαν γενετικό υλικό από τη σκόνη και πραγματοποίησαν δύο είδη εξετάσεων: μια παραδοσιακή μέθοδο που στοχεύει συγκεκριμένους ιούς και μια ευρύτερη μέθοδο αλληλούχισης που μπορεί να ανιχνεύσει πάνω από 200 ιούς που θεωρούνται απειλή για τη δημόσια υγεία.
Κάθε ένα από τα 27 δείγματα περιείχε τουλάχιστον έναν ιό. Μάλιστα, το 85% περιείχε τουλάχιστον ένα στέλεχος ρινοϊού, ενός από τους πιο συχνούς υπαίτιους του κοινού κρυολογήματος. Πέρα από τον ρινοϊό, εντοπίστηκαν αναπνευστικοί ιοί όπως ο SARS-CoV-2 και η γρίπη, γαστρεντερικοί ιοί όπως ο νοροϊός, καθώς και άλλοι παθογόνοι οργανισμοί όπως ο αδενοϊός, ο ιός Epstein–Barr και ο ιός ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
Οι χώροι για παιδιά παρουσιάζουν διαφορετικό ιολογικό προφίλ
Τρεις ιοί ήταν πολύ πιο συχνοί σε κτίρια όπου κυκλοφορούσαν παιδιά: το MW polyomavirus, ο ανθρώπινος κυτταρομεγαλοϊός και το WU polyomavirus, οι οποίοι είναι γνωστό ότι κυκλοφορούν συχνότερα μεταξύ των μικρών παιδιών. Το MW polyomavirus εντοπίστηκε στο 86% των χώρων παιδικής φροντίδας αλλά μόνο στο 10% των επαγγελματικών χώρων. Ο ανθρώπινος κυτταρομεγαλοϊός και το WU polyomavirus ανιχνεύθηκαν στο 57% των παιδικών δομών. Δύο ακόμη ιοί, ο ανθρώπινος μποκαϊός και ο αδενοϊός τύπου C, επίσης εμφανίστηκαν συχνότερα σε χώρους για παιδιά, αν και οι διαφορές δεν έφτασαν πλήρως το στατιστικό όριο σημαντικότητας.
«Οι παιδικές δομές συνδέθηκαν με αυξημένη ανίχνευση ιών που σχετίζονται περισσότερο με παιδιά», ανέφεραν οι ερευνητές. Η σκόνη, στην πράξη, αντανακλούσε την ηλικιακή σύνθεση των ενοίκων του χώρου.
Τα επίπεδα σκόνης αυξήθηκαν και μειώθηκαν ανάλογα με την εποχική γρίπη
Οι ερευνητές συνέλεξαν επίσης 56 δείγματα σκόνης από ένα κτίριο με γραφεία και μέτρησαν τα επίπεδα του ιού SARS-CoV-2 και της γρίπης Α, συγκρίνοντάς τα με δημόσια δεδομένα κρουσμάτων γρίπης. Τα επίπεδα του ιού της γρίπης στη σκόνη αυξήθηκαν τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο 2025, ακολουθώντας τις αναφορές των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) και του Υπουργείου Υγείας του Οχάιο την ίδια περίοδο. Τα επίπεδα του ιού της γρίπης στη σκόνη αυξήθηκαν και μειώθηκαν ανάλογα με τις ευρύτερες τάσεις της εποχικής γρίπης, γεγονός που δείχνει ότι η μέθοδος θα μπορούσε να βοηθήσει στην παρακολούθηση εξάρσεων σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Συγκρίνοντας τις δύο μεθόδους ανίχνευσης, η συσχέτιση μεταξύ της παραδοσιακής και της ευρύτερης αλληλούχισης ήταν ισχυρή για τον SARS-CoV-2 και πιο μέτρια αλλά στατιστικά σημαντική για τη γρίπη Α. Επτά από τα οκτώ θετικά δείγματα γρίπης αντιστοιχούσαν στο στέλεχος H3N2, το κυρίαρχο εκείνη την περίοδο.
Συμπληρωματικό εργαλείο
Ωστόσο, η μέθοδος ανιχνεύει μόνο γενετικό υλικό και όχι το αν ο ιός είναι ακόμη ικανός να μολύνει. Η εύρεση ιικών υπολειμμάτων στη σκόνη σημαίνει ότι ο ιός υπήρχε κάποια στιγμή, όχι ότι υπάρχει ενεργός κίνδυνος. Επιπλέον, τα δεδομένα προέρχονται από μόλις 27 δείγματα που συλλέχθηκαν από έναν μικρό αριθμό κτιρίων, οπότε δεν μπορούν ακόμη να γενικευθούν ευρέως. Παράγοντες όπως η συχνότητα καθαρισμού, η χρήση ηλεκτρικής σκούπας, η πληρότητα των χώρων και οι τοπικές διαφορές στη διασπορά ιών μπορεί να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.
Παρόλα αυτά, η προοπτική είναι σημαντική. Στρατώνες και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, για παράδειγμα, συχνά δεν διαθέτουν κεντρικά συστήματα αποχέτευσης για επιτήρηση λυμάτων, αλλά έχουν υψηλό κίνδυνο ταχείας μετάδοσης ιών.
Η ανάλυση της σκόνης θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά με την επιτήρηση λυμάτων, προσφέροντας μια πιο συγκεκριμένη εικόνα για το πού κυκλοφορούν οι ιοί.
Πηγή: Studyfinds
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
