HPV και κονδυλώματα: όσα δεν λένε και πρέπει να ξέρεις

Τα κονδυλώματα αποτελούν τη συχνότερη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη νόσο παγκοσμίως, (ΣΜΝ), και οφείλεται στον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV). Υπολογίζεται ότι πάνω από το 70% του πληθυσμού θα έρθει σε επαφή με τον ιό σε κάποια στιγμή της ζωής του, συχνά χωρίς να το γνωρίζει.

Τα κονδυλώματα εκδηλώνονται συνήθως ως μικρές, μαλακές, ανώδυνες προεξοχές στο πέος, στο αιδοίο, στον πρωκτό ή στην περιοχή γύρω από αυτά Μπορεί να είναι μεμονωμένα ή πολλαπλά, επίπεδα ή υπερυψωμένα και με την πάροδο του χρόνου να αυξάνονται σε μέγεθος, ή σε αριθμό. Παρότι δεν προκαλούν ενόχληση, η παρουσία τους υποδηλώνει ενεργή λοίμωξη από HPV και χρειάζεται ιατρική αντιμετώπιση.

Η μετάδοση του ιού HPV γίνεται με άμεση επαφή δέρμα με δέρμα, ή βλεννογόνου με βλεννογόνο κυρίως κατά την σεξουαλική πράξη.

Η βλάβη είναι μεταδοτική: όταν υπάρχουν ορατά κονδυλώματα ( δηλαδή ενεργές μολυσμένες βλάβες στο δέρμα). Ακόμη κι εάν οι βλάβες είναι πολύ μικρές ή ασυμπτωματικές ο ιός μπορεί να μεταδοθεί. Ο ιός παραμένει στο δέρμα γύρω από την περιοχή και μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και χωρίς πλήρη διείσδυση ή χρήση προφυλακτικού.( το προφυλακτικό μειώνει σημαντικά, αλλά δεν εξαλείφει τελείως τον κίνδυνο. Ο ιός μπορεί να παραμένει “ανενεργός” στα κύτταρα του δέρματος για μεγάλο χρονικό διάστημα ( μήνες ή και χρόνια). Ως εκ τούτου, κάποιος μπορεί να μεταδώσει τον ιό HPV, ακόμη κι αν δεν έχει ενεργές βλάβες, αν και μια τέτοια πιθανότητα είναι ουσιαστικά πολύ μικρότερη.

Η μεταδοτικότητα μειώνεται σημαντικά με τρεις ενέργειες:

α) όταν οι βλάβες έχουν θεραπευτεί πλήρως (π.χ. με laser)

β) όταν δεν υπάρχει καμία ορατή βλάβη για τουλάχιστον 1-2 μήνες μετά τη θεραπεία

γ) αν ο ασθενής διατηρεί ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα και ακολουθεί σωστή πρόληψη.

Ο οργανισμός μπορεί να κρατάει υπό έλεγχο τον ιό, όμως σε περιόδους stress, εξάντλησης, κακής διατροφής ή ασθένειας, όπως και σε περιπτώσεις ανοσοκαταστολής ο ιός HPV μπορεί να ενεργοποιηθεί

Η διάγνωση της νόσου τίθεται από τον δερματολόγο-αφροδισιολόγο με κλινική εξέταση και ενίοτε δερματοσκόπηση, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί τεστ HPV. Ορισμένοι τύποι του ιού σχετίζονται με προ-καρκινικές αλλοιώσεις, επομένως ο έλεγχος και η παρακολούθηση τους κρίνεται απαραίτητη.

Η θεραπεία εξαρτάται τόσο από την έκταση, όσο και από τη θέση των βλαβών και συνίσταται σε διάφορες μεθόδους. Μερικές από αυτές περιλαμβάνουν τοπική φαρμακευτική αγωγή, χειρουργική αφαίρεση, καθετηριασμός με υγρό άζωτο ή με το πιο σύγχρονο laser CO2. H θεραπεία στοχεύει στην καταστροφή των βλαβών, αλλά και στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού.

Σημαντικό είναι να αναφέρει κανείς, ότι μια ισορροπημένη δίαιτα πλούσια σε αντιοξειδωτικά, βιταμίνες Α,Cκαι Ε και ψευδάργυρο συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και στη γρηγορότερη υποχώρηση των βλαβών. Τροφές που βοηθούν, φρέσκα φρούτα και λαχανικά (π.χ. καρότα, εσπεριδοειδή, πιπεριές και φυλλώδη), ξηροί καρποί και σπόροι, ψάρια πλούσια σε Ω3, επαρκής ενυδάτωση και περιορισμός αλκοόλ και καπνίσματος.

Η πρόληψη παίζει καθοριστικό ρόλο .Η χρήση προφυλακτικού μειώνει σημαντικά τη μετάδοση αν και δεν προσφέρει απόλυτη προστασία. Ο εμβολιασμός έναντι του HPV συνιστάται πλέον τόσο σε κορίτσια, όσο και σε αγόρια, και παρέχει υψηλή αποτελεσματικότητα στην πρόληψη των κονδυλωμάτων και των προ-καρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου της μήτρας.

Είναι απαραίτητο να να αναφέρει κανείς, ότι η χρονική στιγμή που εμφανίζεται η νόσος είναι σημαντική, καθότι η μόλυνση δεν εμφανίζεται πάντα αμέσως. Ο ιός μπορεί να παραμείνει σιωπηλός στο δέρμα για μήνες ή και χρόνια ώσπου να εκδηλωθούν οι βλάβες. Έτσι, δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί πότε και από ποιόν μεταδόθηκε.

Τα κονδυλώματα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με φόβο ή ενοχή. Είναι συχνή και θεραπεύσιμη πάθηση, αρκεί να αντιμετωπιστεί με επιστημονική καθοδήγηση από δερματολόγο-αφροδισιολόγο. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή θεραπεία και η φροντίδα του ανοσοποιητικού συστήματος είναι τα “κλειδιά” για ένα υγιές δέρμα και μια ασφαλή σεξουαλική ζωή.