H Σημασία της Πρόληψης στην Άνοια

Η άνοια είναι μια νοητική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από έκπτωση σε μία ή περισσότερες νοητικές λειτουργίες και έχει ως αποτέλεσμα μια λειτουργική διαταραχή στην καθημερινή ζωή. Είναι προοδευτική και μη αναστρέψιμη και μπορεί να είναι το αποτέλεσμα διαφόρων αιτιών, συχνά σε συνδυασμό. H νόσος Αlzheimer είναι αυτή που συναντάμε πιο συχνά.

Οι άνοιες αποτελούν μια από τις πρώτες 10 αιτίες που προκαλούν αναπηρία στις ανεπτυγμένες χώρες. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Αlzheimer’s Disease International υπάρχουν στις μέρες μας 44 εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν με άνοια παγκοσμίως, αριθμός που θα ανέλθει σε 67.5 εκατομμύρια το 2030 και σε 115.4 εκατομμύρια μέχρι το 2050. Τουλάχιστον 250000 άνθρωποι νοσούν στην Ελλάδα και 350000 άτομα έχουν διαγνωσθεί με ήπια γνωσιακή διαταραχή. Η Ελλάδα , είναι πρωτοπόρος χώρα των γερασμένων ατόμων, θα έλεγε κανείς, μαζί με άλλες ευρωπαΪκές χώρες, καθώς το προσδόκιμο, ζωής έχει αυξηθεί, οδηγώντας σε γήρανση του πληθυσμού, ενώ αντίθετα, η μείωση των γεννήσεων συμβάλλει περαιτέρω στο δημογραφικό αυτό μετασχηματισμό.

Ως εκ τούτου, η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων, οδηγεί κατά έναν τρόπο, στην αναγκαία μελέτη και αντιμετώπιση των ιατρο-κοινωνικών προβλημάτων που παρουσιάζονται. από την γήρανση. Τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα, όπως η άνοια προσβάλλουν συνήθως τους ηλικιωμένους, αν και τελευταίες έρευνες έχουν αποδείξει ότι η νόσος Alzheimer μπορεί να εμφανισθεί και σε νεαρότερες ηλικίες, και να πρωτοεμφανισθεί στην ηλικία των 45 ετών. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να μην ακολουθούμε τη γενικευμένη πεποίθηση, ότι η τρίτη ηλικία σχετίζεται μόνο με την ασθένεια, την ανικανότητα και την κατάθλιψη. Η πρόληψη της άνοιας συνίσταται σε μια σειρά ενεργειών που πραγματοποιούνται με στόχο τη σταθεροποίηση ή και την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων της νόσου. Υπάρχουν τρείς τύποι πρόληψης που εφαρμόζονται στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.

Στο πρώτο στάδιο, η πρόληψη συμβαίνει πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων της νόσου. Στο δεύτερο στάδιο, τα συμπτώματα εμφανίζονται και εντοπίζονται και και η εξέλιξη της νόσου καθυστερείτε με τη βοήθεια φαρμακευτικής αγωγής και άλλων παρεμβάσεων. Στο τρίτο στάδιο οι θεραπείες δίνονται για να σταματήσουν την εξέλιξη της νόσου. Είναι γεγονός ότι και στους τρεις τύπους προληπτικών μέτρων που χρησιμοποιούνται, οι επαγγελματίες υγείας (νευρολόγοι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, εργοθεραπευτές, νοσηλευτές και λογοθεραπευτές), έχουν κεντρικό ρόλο στην ενημέρωση των ενδιαφερομένων και στην διαχείριση των ασθενών.

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν στην μείωση της εμφάνισης της άνοιας. Η εξάλειψη των παραγόντων κινδύνου στα διάφορα στάδια της ζωής παίζει σημαντικό ρόλο. Η αύξηση των επιπέδων της χοληστερόλης, το κάπνισμα, η υπέρταση, η ανεπαρκής εκπαίδευση και ειδικά σε θέματα υγείας, ο διαβήτης, η παχυσαρκία, τα προβλήματα όρασης και ακοής, η κοινωνική απομόνωση, το υπερβολικό stress, και η μόλυνση του αέρα είναι μερικοί από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου. Ένα 2% αποδίδεται στην κληρονομικότητα.

Οι επαγγελματίες υγείας οφείλουν να ενημερώσουν την κοινότητα και να ευαισθητοποιήσουν την κοινή γνώμη για τους κινδύνους που ελλοχεύουν όσον αφορά την εμφάνιση της νόσου. Στόχος, σε κάθε περίπτωση, είναι να υιοθετηθεί ένας πιο υγιεινός τρόπος ζωής, προκειμένου να αποτραπεί η εμφάνιση της άνοιας.

Αυξάνοντας τις προσπάθειες ενημέρωσης , παρακινείται ουσιαστικά ο γενικός πληθυσμός να είναι πιο συνεπής κάνοντας σε τακτική βάση προληπτικές εξετάσεις που θα τον βοηθήσουν να υιοθετήσει έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Έτσι, στην περίπτωση του γενικού πληθυσμού, η άνοια μπορεί να προληφθεί, ενώ στην περίπτωση των ασθενών, οι οικογένειες ενημερώνονται και δρουν αναλόγως, έτσι ώστε τα συμπτώματα να μετριασθούν και να μην χειροτερέψει η κατάσταση της νόσου.

Στην Ελληνική Εταιρεία Νόσου Αlzheimer και Συγγενών Διαταραχών που εδράζει στην Αθήνα και έχει παραρτήματα στη Θεσσαλονίκη, στο Βόλο και σε άλλες πόλεις, υπάρχει η ομάδα πρόληψης για την άνοια. Ο σκοπός της πρόληψης επιτυγχάνεται μέσω της ενημέρωσης του κοινού, σχετικά με τις διάφορες μορφές άνοιας και ειδικά όσον αφορά τη διαφοροποίηση μεταξύ της γεροντικής άνοιας και της νόσου Alzheimer, την εκπαίδευση των φροντιστών και του προσωπικού των δομών που απασχολούν ηλικιωμένα άτομα (π.χ. Κ.Α.Π.Η, Κ.Η.Φ.Η. κ.τ.λ.), και τον ιατρικό έλεγχο. Οι ομάδες πρόληψης και θετικής γήρανσης θα επιχειρήσουν με τη σωστή ενημέρωση να ενδυναμώσουν τους ηλικιωμένους, ούτως ώστε να αποκτήσουν μια θετική διάθεση και μια γενικότερη ευαισθητοποίηση για την υγεία τους. Μέσα από δραστηριότητες που συνδυάζουν την νοητική ενδυνάμωση και την κοινωνική συναναστροφή, οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να διατηρήσουν έναν ενεργό τρόπο ζωής, να προάγουν την ψυχική τους υγεία και να μειώσουν το αίσθημα της μοναξιάς. Παράλληλα, καλλιεργείται η αυτοεκτίμηση και ενισχύεται η αίσθηση του ανήκειν, στοιχεία που αποτελούν βασικούς πυλώνες για μια ποιοτική και δημιουργική τρίτη ηλικία.