Οι πολυφαινόλες ισχυρό όπλο για το μεταβολικό σύνδρομο – Τι αποκαλύπτουν πρόσφατες έρευνες για την αξία του ελαιολάδου

Για τις ευεργετικές ιδιότητες του ελαιολάδου, τις πολυφαινόλες, τη συμβολή του στην προστασία της καρδιάς, του εγκεφάλου και του μεταβολισμού, αλλά και τις νέες επιστημονικές μελέτες γύρω από τη θεραπευτική του αξία, μιλά στην εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» ο Αναπληρωτής Καθηγητής στη Σχολή Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ Δρ. Προκόπης Μαγιάτης, ενόψει του 3ου Διεθνούς Συνεδρίου – Φεστιβάλ για την Ελιά «Έλαιον Πάντων Βάλσαμον Εστί», που θα πραγματοποιηθεί από τις 27 έως τις 30 Μαΐου στη Λέσβο με τη στήριξη του ΕΚΠΑ, του Yale University και του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας.

«Ήδη από το 2012 η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει έναν επίσημο ισχυρισμό υγείας για το ελαιόλαδο, ο οποίος αφορά μια συγκεκριμένη κατηγορία ουσιών του που ονομάζονται πολυφαινόλες και οι οποίες έχουν μια προστατευτική δράση απέναντι στην οξείδωση των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια του αίματός μας όταν οξειδώνονται όπως πχ η χοληστερόλη όταν οξειδώνεται, πηγαίνει και επικάθεται στα αγγεία μας και έτσι υπάρχει πάρα πολύ μεγάλος κίνδυνος εμφάνισης αθηρωματικής νόσου, ή αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων ή εγκεφαλικών», δήλωσε ο κ. Μαγιάτης στη δημοσιογράφο Τάνια Μαντουβάλου.

Σύμφωνα με τον ειδικό, όταν έχουμε μια προστασία με τις φαινόλες του ελαιόλαδου απέναντι στο σημαντικότερο κίνδυνο που υπάρχει σήμερα για την ανθρώπινη υγεία, που είναι τα καρδιαγγειακά, καταλαβαίνουμε την τεράστια αξία του, συμπληρώνοντας ότι υπάρχουν πάρα πολλές μελέτες, που έχουν δείξει ότι η κατανάλωση ελαιολάδου σχετίζεται με μειωμένα επίπεδα οξείδωσης και φλεγμονής στο σώμα μας.

Αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική δράση

«Υπάρχουν συγκεκριμένοι δείκτες με τους οποίους μπορούμε να παρακολουθήσουμε τα επίπεδα της φλεγμονής. Για παράδειγμα το CRP, που φαίνεται σε όλες τις ελληνικές μελέτες ότι η κατανάλωση ελαιολάδου, ιδίως αυτού που περιέχει μεγάλη ποσότητα σε πολυφαινόλες, μπορεί να μειώσει τους δείκτες αυτούς που σχετίζονται με τη φλεγμονή. Και όταν λέμε φλεγμονή, να διευκρινίσουμε ότι είναι ένας παράγοντας που σχετίζεται με πλήθος ασθενειών, όπως εκφύλιση του κεντρικού νευρικού συστήματος, εκφύλιση των αρθρώσεων ή καταστάσεις που σχετίζονται με δυσλειτουργία του πεπτικού συστήματος, ή ακόμα και ανάπτυξη νεοπλασιών». Μία από τις μεγαλύτερες επιδημιολογικές μελέτες που έχουν γίνει στον κόσμο, με χιλιάδες ασθενείς, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Ισπανία, η μελέτη PREDIMED, έδειξε, σύμφωνα με τον κ. Μαγιάτη ότι η κατανάλωση ελαιολάδου σχετίζεται με πολύ σημαντική μείωση πλήθους παραγόντων που έχουν να κάνουν με την εμφάνιση διαφόρων ασθενειών.

Μείωση σακχάρου, πίεσης χοληστερίνης 5-7%- Στοπ στην εξέλιξη της γνωστικής ανεπάρκειας

Την ίδια στιγμή σύμφωνα με τον ειδικό, υπάρχουν εντυπωσιακά στοιχεία από πρόσφατη μελέτη σχετικά με το μεταβολικό σύνδρομο που ταλαιπωρεί μεγάλη μερίδα του ενήλικου πληθυσμού. «Φέτος δημοσιεύτηκε μια μεγάλη μελέτη την οποία πραγματοποιήσαμε σε περισσότερους από 100 εθελοντές, οι οποίοι καθημερινά κατανάλωναν πολυφαινόλες ελαιολάδου, σε μορφή κάψουλας. Μετά από τρεις μήνες χρήσης φάνηκε ότι μπορούσε να μειώσει ταυτόχρονα το ζάχαρο, την πίεση και τη χοληστερίνη κατά 5 έως 7%». Σε άλλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο ΑΠΘ με τη συμμετοχή της ερευνητικής του ομάδας ο Αναπληρωτής Καθηγητής Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ, αναφέρει ότι καταδείχθηκαν σημαντικά ευρήματα για την προστατευτική δράση στη λειτουργία του εγκεφάλου. «Η μελέτη έγινε σε ασθενείς οι οποίοι βρίσκονταν σε στάδιο της ήπιας γνωστικής ανεπάρκειας, δηλαδή ένα προστάδιο πριν την νόσο Αλτσχάιμερ. Μετά από ένα χρόνο καθημερινής κατανάλωσης ελαιολάδου με υψηλή περιεκτικότητα σε φαινόλες, φάνηκε ότι μπορούσε να σταματήσει η εξέλιξη της νόσου σε μια σειρά από παραμέτρους που παρακολουθήθηκαν καθόλη τη διάρκεια της μελέτης αυτής».

Πως ελέγχουμε την ποιότητα- σωστός τρόπος αποθήκευσης

Στο ερώτημα ποια είναι η ιδανική ποσότητα κατανάλωσης ελαιολάδου ημερησίως για έναν ενήλικα ο κ. Μαγιάτης λέει ότι αρκεί να καταναλώνουμε 20 γραμμάρια την ημέρα, δηλαδή περίπου μιάμιση κουταλιά της σούπας. Για τον τρόπο ελέγχου της ποιότητας από πλευράς καταναλωτή επισημαίνει, ότι κάτι τέτοιο θέλει λίγο εξοικείωση. «Για να καταλάβουμε ότι ένα ελαιόλαδο περιέχει πολυφαινόλες, πρέπει να μπορούμε κατά την δοκιμασία της γεύσης του να νιώθουμε τον ελαφρά πικάντικο και πικρό χαρακτήρα, μια πικράδα στη βάση της γλώσσας και ένα ελαφρύ κάψιμο, το οποίο μας έρχεται την ώρα που καταπίνουμε το λάδι».

Όσον αφορά τον τρόπο αποθήκευσης ο ειδικός αναφέρει ότι τόσο το ελαιόλαδο γενικώς σαν τρόφιμο, αλλά και ειδικότερα οι πολυφαινόλες που περιέχει, έχουν ευαισθησία σε τρεις παράγοντες, που είναι η υψηλή θερμοκρασία, η υγρασία και το φως. «Άρα, όταν προστατεύουμε το ελαιόλαδο από αυτούς τους τρεις παράγοντες, τότε του δίνουμε μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Το καλύτερο είναι αν μπορούμε να φυλάμε το ελαιόλαδο σε έναν σκοτεινό χώρο ή σε ένα σκοτεινό δοχείο, σε χαμηλή θερμοκρασία. Εμείς συστήνουμε μια θερμοκρασία γύρω στους 12 βαθμούς Κελσίου, και ακόμα και χαμηλότερη αν είναι δυνατόν». Αναφερόμενος στη διαφορά ανάμεσα στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και στα άλλα είδη, ο καθηγητής εξηγεί ότι το εξαιρετικά παρθένο παράγεται αποκλειστικά με φυσικές διαδικασίες, χωρίς στάδια χημικής εκχύλισης, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στο πυρηνέλαιο. «Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πρέπει να έχει πολύ καλά ποιοτικά χαρακτηριστικά: να μην παρουσιάζει ελαττώματα στη γεύση, να έχει πολύ χαμηλή οξύτητα — κάτω από 0,8 μονάδες — και χαμηλούς δείκτες οξείδωσης. Αυτά είναι τα στοιχεία που το ξεχωρίζουν», καταλήγει ο Δρ. Μαγιάτης.