Η Αττική στο επίκεντρο της έξαρσης του ιού του Δυτικού Νείλου, λέει η καθηγήτρια Θ. Ψαλτοπούλου στο ΕΡΤnews

Αυξημένη εγρήγορση για τον ιό του Δυτικού Νείλου έχει σημάνει ο ΕΟΔΥ, καθώς τις τελευταίες ημέρες έχουν καταγραφεί έξι θάνατοι, σύμφωνα με όσα ανέφερε η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews.

Όπως σημείωσε, ο αριθμός των θανάτων είναι ιδιαίτερα σημαντικός, δεδομένου ότι πέρυσι, σε ολόκληρη την περίοδο, είχαν καταγραφεί συνολικά εννέα θάνατοι, ενώ το 2024 είχαν καταγραφεί 35.

Η κ. Ψαλτοπούλου εξήγησε ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί ενδημικά στη χώρα από το 2010, με διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά ως προς τον αριθμό των κρουσμάτων και των θανάτων.

Η Αττική στο επίκεντρο της φετινής έξαρσης

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη γεωγραφική κατανομή των περιστατικών, επισημαίνοντας ότι φέτος η Αττική αποτελεί, μέχρι στιγμής, την περιοχή με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία του ιού.

«Τα περισσότερα κρούσματα βρίσκονται σε περιοχές της Αττικής», ανέφερε, σημειώνοντας ότι περιστατικά έχουν καταγραφεί σχεδόν σε όλες τις περιοχές της, βόρεια, νότια, ανατολικά και δυτικά. Σε μικρότερο βαθμό, κρούσματα έχουν καταγραφεί στη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία.

Ο ιός μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Τα κουνούπια έχουν μολυνθεί από πτηνά που φέρουν τον ιό και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο.

Δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε το «ύποπτο» κουνούπι

Η καθηγήτρια υπογράμμισε ότι δεν είναι δυνατόν να αναγνωρίσει κάποιος από την εμφάνιση του κουνουπιού αν πρόκειται για κουνούπι που μπορεί να μεταδώσει τον ιό του Δυτικού Νείλου.

Παράλληλα, ένα ακόμη στοιχείο που δυσκολεύει την αναγνώριση της λοίμωξης είναι ότι τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αρκετές ημέρες μετά το τσίμπημα. Έτσι, κάποιος μπορεί ακόμη και να έχει ξεχάσει ότι έχει τσιμπηθεί από κουνούπι.

Τα συμπτώματα: Από την ήπια νόσηση έως την εγκεφαλίτιδα

Όπως εξήγησε η κ. Ψαλτοπούλου, η μεγάλη πλειονότητα όσων μολύνονται δεν εμφανίζει συμπτώματα. Περίπου οκτώ στους δέκα δεν νοσούν εμφανώς.

Ένα μικρότερο ποσοστό εμφανίζει ήπια συμπτωματολογία, όπως πυρετό, πονοκέφαλο, γαστρεντερικά συμπτώματα και εξάνθημα. Τα συγκεκριμένα συμπτώματα, όπως τόνισε, δεν μπορούν εύκολα να αποδοθούν στον ιό του Δυτικού Νείλου χωρίς ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να εμφανίζονται και σε άλλες λοιμώξεις.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανιστούν συμπτώματα από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νόσο, με υψηλό πυρετό και έντονο πονοκέφαλο, αλλά και εκδηλώσεις όπως:

• σύγχυση και αποπροσανατολισμός,
• απώλεια συνείδησης,
• σπασμοί,
• παράλυση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κ. Ψαλτοπούλου τόνισε ότι απαιτείται άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο.

«Δεν χρειάζεται εμείς να κάνουμε τον γιατρό», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η διάγνωση γίνεται με βάση την κλινική εικόνα και τις κατάλληλες εργαστηριακές και ειδικές εξετάσεις.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από βαριά νόσηση

Παρότι όλοι μπορούν να προσβληθούν από τον ιό, η σοβαρή νόσηση με εγκεφαλίτιδα εμφανίζεται συχνότερα σε συγκεκριμένες ομάδες.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια, μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν κυρίως:

• άτομα άνω των 60 ετών,
• άνθρωποι με προβλήματα υγείας,
• άτομα με ανοσοκαταστολή.

Για τις ομάδες αυτές, ακόμη και η εμφάνιση σχετικά ήπιων συμπτωμάτων θα πρέπει να οδηγεί σε άμεση επικοινωνία με γιατρό και, όταν υπάρχουν ανησυχητικά σημεία, σε μετάβαση στο νοσοκομείο.

Η σοβαρή μορφή της νόσου μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλίτιδα. Όπως ανέφερε η κ. Ψαλτοπούλου, σε ασθενείς που φτάνουν στο νοσοκομείο με εγκεφαλίτιδα υπάρχει πιθανότητα θανάτου της τάξης του 10%-20%, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη αντιμετώπιση.

Δεν υπάρχει εμβόλιο – Πώς μπορούμε να προστατευθούμε

Για τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν υπάρχει σήμερα ειδικός εμβολιασμός ή ειδική αντιική θεραπεία. Η πρόληψη επομένως βασίζεται κυρίως στην αποφυγή των τσιμπημάτων από κουνούπια.

Η κ. Ψαλτοπούλου συνέστησε τη λήψη των γνωστών μέτρων προστασίας:

• χρήση αντικουνουπικών, ανάλογα με την ηλικία,
• σίτες και κουνουπιέρες,
• χρήση ανεμιστήρων και κλιματιστικών,
• απομάκρυνση από στάσιμα νερά,
• επιλογή μακριών και φαρδιών ρούχων,
• ιδιαίτερη προσοχή κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν αυξάνεται η πιθανότητα τσιμπήματος.

Παράλληλα σε έξαρση και άλλες ιογενείς λοιμώξεις

Η καθηγήτρια αναφέρθηκε και στην αυξημένη κυκλοφορία άλλων ιογενών λοιμώξεων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Όπως εξήγησε, η αυξημένη μετακίνηση τουριστών, ο συγχρωτισμός σε νησιά, παραλίες, χώρους διασκέδασης και άλλες περιοχές με μεγάλο αριθμό ανθρώπων ευνοούν την κυκλοφορία λοιμώξεων του αναπνευστικού, μεταξύ άλλων και της γρίπης Α.

Παράλληλα, καταγράφονται περιστατικά ιογενούς γαστρεντερίτιδας, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιβαρύνουν την κατάσταση, ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται σωστά οι κανόνες παρασκευής και συντήρησης των τροφίμων.

Για ήπια συμπτώματα, η κ. Ψαλτοπούλου συνέστησε ξεκούραση, αντιπυρετικά όπου χρειάζεται και παραμονή σε χώρο με κατάλληλη θερμοκρασία για δύο-τρεις ημέρες. Για όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή λαμβάνουν άλλη θεραπευτική αγωγή, είναι σημαντική η επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό.

Προσοχή και στον επερχόμενο καύσωνα

Κλείνοντας, η καθηγήτρια Επιδημιολογίας αναφέρθηκε και στις υψηλές θερμοκρασίες και στα μέτρα προστασίας από τον καύσωνα.

Συνέστησε να έχουμε πάντα μαζί μας νερό, να φοράμε καπέλο, αντηλιακό και γυαλιά ηλίου και να αποφεύγουμε τις άσκοπες μετακινήσεις και τη σωματική δραστηριότητα σε εξωτερικούς χώρους κατά τις ώρες μεγάλης ζέστης.

Παράλληλα, προτείνεται ελαφριά διατροφή με φρούτα, λαχανικά και δημητριακά, ενώ καλό είναι να αποφεύγονται το αλκοόλ και τα ενεργειακά ποτά, καθώς μπορούν να συμβάλουν στην αφυδάτωση και τη ζάλη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανιστούν ζάλη, σύγχυση, διακοπή της εφίδρωσης και παράλληλη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος. Σε μια τέτοια περίπτωση, η μετάβαση στο νοσοκομείο πρέπει να είναι άμεση, λόγω του κινδύνου θερμοπληξίας.