Έμπολα: Χρόνια νευρολογικά συμπτώματα μετά την επιβίωση από τη νόσο

Ο ιός Έμπολα συγκαταλέγεται στις πιο θανατηφόρες λοιμώδεις νόσους παγκοσμίως, είναι ιδιαίτερα μεταδοτικός και με υψηλή θνητότητα. Νέα ευρήματα δείχνουν ότι οι επιπτώσεις της νόσου δεν σταματούν με την ανάρρωση, καθώς πολλοί επιζώντες εξακολουθούν να εμφανίζουν νευρολογικές διαταραχές χρόνια αργότερα.

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «JAMA Neurology» και διεξήχθη στη Λιβερία σε επιζώντες του Έμπολα διαπίστωσε ότι αμέσως μετά την ανάρρωση από τον ιό, πολλοί αντιμετώπιζαν ένα ευρύ φάσμα νευρολογικών προβλημάτων, όπως επίμονους πονοκεφάλους, ακραία κόπωση, τρόμο και ακόμη και προβλήματα ψυχικής υγείας. Παρότι τα περισσότερα συμπτώματα βελτιώθηκαν με την πάροδο του χρόνου, ορισμένες επιπτώσεις παρέμειναν.

Οι επίμονες επιπτώσεις της νόσου

Η επιδημία Έμπολα στη Δυτική Αφρική το 2014 ήταν η μεγαλύτερη στην ιστορία, με περισσότερα από 28.000 κρούσματα και πάνω από 11.000 θανάτους. Οι επιζώντες της επιδημίας εμφάνισαν νευρολογικές διαταραχές, οι οποίες μέχρι τότε είχαν καταγραφεί σποραδικά. Για παράδειγμα, μια μικρή μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2007 στην Ουγκάντα έδειξε ότι οι επιζώντες συχνά υπέφεραν από πονοκεφάλους, καθώς και προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης αρκετούς μήνες μετά τη νόσηση.

Για να αποσαφηνίσουν το αποτύπωμα που αφήνει ο ιός στον οργανισμό μετά την εξάλειψη της λοίμωξης, οι ερευνητές παρακολούθησαν 229 άτομα στη Λιβερία από το 2015 έως το 2023, εκ των οποίων 148 ήταν επιζώντες της νόσου και 81 στενές επαφές που δεν μολύνθηκαν ποτέ από τον ιό.

Η ομάδα παρακολούθησε και τις δύο ομάδες επί σειρά ετών. Νευρολόγοι συναντούσαν τους συμμετέχοντες κάθε έξι μήνες, καταγράφοντας τα συμπτώματα που παρουσίασαν κατά τη διάρκεια της νόσησης καθώς και τα προβλήματα υγείας που παρέμεναν μετά την ανάρρωση. Παράλληλα, πραγματοποιούσαν κλινικές εξετάσεις, ελέγχοντας τον συντονισμό κινήσεων, τα αντανακλαστικά, τη μυϊκή δύναμη και άλλες λειτουργίες του νευρικού συστήματος.

Τι έδειξε η μακροχρόνια μελέτη

Κατά τη διάρκεια της αρχικής λοίμωξης και αμέσως μετά την ανάρρωση, οι επιζώντες του Έμπολα εμφάνιζαν συχνά νευρολογικά προβλήματα, όπως επίμονους πονοκεφάλους, κατάθλιψη, σοβαρή κόπωση, τρόμο και δυσκολίες μνήμης. Τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα βελτιώθηκαν κατά τη διάρκεια των επτά ετών που διήρκεσε η παρακολούθηση. Ωστόσο, ακόμη και μετά από περισσότερο από μισή δεκαετία, οι επιζώντες συνέχιζαν να εμφανίζουν απώλεια μνήμης, ευερεθιστότητα και προβλήματα συγκέντρωσης.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι οι μακροχρόνιες νευρολογικές επιπτώσεις σχετίζονταν με τη σοβαρότητα της αρχικής λοίμωξης. Όσοι είχαν νοσήσει βαρύτερα παρουσίαζαν συνήθως χειρότερη νευρολογική εικόνα χρόνια αργότερα. Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ακόμη ότι τα υψηλότερα επίπεδα αντισωμάτων κατά του Έμπολα συνδέονταν με περισσότερα νευρολογικά συμπτώματα και μειωμένη νευρολογική λειτουργία. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι μια υπερδραστήρια ή επίμονη ανοσολογική απόκριση, και όχι απαραίτητα ο ίδιος ο ιός, μπορεί να ευθύνεται για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο Έμπολα είναι μια νευροτροπική ασθένεια, η οποία επηρεάζει άμεσα το νευρικό σύστημα και ενδεχομένως να παραμένει ενεργή για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την υποχώρηση της οξείας λοίμωξης. Η μελέτη καθιστά σαφές ότι τα συστήματα υγείας στις χώρες που έχουν πληγεί από τον Έμπολα πρέπει να κοιτάξουν πέρα από τη βραχυπρόθεσμη φροντίδα και να σχεδιάσουν μακροχρόνια νευρολογική και ψυχιατρική παρακολούθηση για τους επιζώντες.

Ακόμη και η συστηματική αξιολόγηση συμπτωμάτων όπως οι πονοκέφαλοι, οι διαταραχές μνήμης και οι μεταβολές της διάθεσης στο πλαίσιο των τακτικών ιατρικών εξετάσεων, θα μπορούσε να βελτιώσει ουσιαστικά την πορεία της ανάρρωσης και την ποιότητα ζωής των επιζώντων.

Διαβάστε επίσης: Η επιστροφή του Έμπολα και τα μαθήματα για την επόμενη πανδημία

Πηγή: Medicalxpress