Σύνοδος Επενδύσεων στις Μεταφορές- Απ. Τζιτζικώστας: Ήρθε η ώρα να εκπληρωθεί η υπόσχεση για το ευρωπαϊκό μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων

Την εκτίμηση ότι ήρθε η ώρα να εκπληρωθεί η υπόσχεση για το ευρωπαϊκό μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων, που αποτυπώθηκε το 2003 στη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης, διατύπωσε σήμερα ο Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, κατά την ομιλία του στη Σύνοδο Επενδύσεων στις Μεταφορές (Transport Investment Summit), στην οποία μετέχουν υπουργοί από έξι χώρες -των Δυτικών Βαλκανίων, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας.

Συμπλήρωσε, δε, ότι οι μεταφορές παίζουν σημαντικό ρόλο, ώστε η υπόσχεση του 2003 να γίνει πραγματικότητα, καθώς η συνδεσιμότητα επιταχύνει τη σύγκλιση με την ΕΕ, φέρνει πιο κοντά τις οικονομίες, μειώνει τα εμπόδια στο εμπόριο και ενδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος επισήμανε ακόμη, από τη Θεσσαλονίκη, ότι η ΕΕ έχει σαφές όραμα για το μέλλον της συνδεσιμότητας μέσα από τον αναθεωρημένο κανονισμό του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών ΤΕΝ-Τ, τονίζοντας ότι η Επιτροπή θα παρακολουθεί στενά τα σχετικά έργα, ώστε οι προθεσμίες να τηρούνται και να υπάρχει πλήρης λογοδοσία.

Οι διάδρομοι μεταφορών δεν σταματούν στα εθνικά σύνορα

«Η συνδεσιμότητα στα Δυτικά Βαλκάνια, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, παίζει κεντρικό ρόλο, αλλά πρέπει να μεταφράσουμε το πλαίσιο σε απτά αποτελέσματα (…) και να περάσουμε από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή. Έχουμε τεράστιες ευκαιρίες μπροστά μας, αλλά οι προκλήσεις είναι εξίσου σημαντικές. Θα πρέπει να απομακρύνουμε μακροχρόνια προβλήματα και να έχουμε μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε αεροδρόμια, δρόμους, σιδηρόδρομο και λιμάνια. Υπάρχει σχέδιο ανάπτυξης για την περιοχή, αλλά αναγνωρίζουμε ότι η δημόσια χρηματοδότηση δεν επαρκεί. Η πρόκληση για εμάς δεν είναι μόνο να κινητοποιήσουμε χρηματοδότηση, αλλά και συνέργειες μεταξύ κυβερνήσεων και διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, μεταξύ περιφερειακών εταίρων. Η επιτυχία του ΤΕΝ-Τ εξαρτάται από την περιφερειακή συνεργασία. Οι διάδρομοι μεταφορών δεν σταματούν στα εθνικά σύνορα», υπογράμμισε ο κ. Τζιτζικώστας.

Συμπλήρωσε πως οι νέοι διάδρομοι, συμπεριλαμβανομένου του WBEM (Ευρωπαϊκού Διάδρομος Μεταφορών Δυτικών Βαλκανίων- Ανατολικής Μεσογείου), παίζουν καθοριστικό ρόλο και οι περιφερειακές συνεργασίες μετρούν, σε μια περίοδο αβεβαιότητας και αναταραχών εν μέσω κρίσεων. Ο διάδρομος αυτός, προσέθεσε, αποτελεί πολύ σημαντικό ορόσημο και υπάρχει συλλογική ευθύνη για την ολοκληρωμένη επίτευξη αυτού του έργου, με σαφές χρονοδιάγραμμα και λογοδοσία.

Κατά τον κ. Τζιτζικώστα, η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται σήμερα στην αρχή ενός νέου κεφαλαίου. Πριν από δύο εβδομάδες, υπενθύμισε, στη Σύνοδο Κορυφής στο Μαυροβούνιο, οι ηγέτες της ΕΕ επιβεβαίωσαν τη δέσμευση που είχε αναληφθεί στη σύνοδο της Θεσσαλονίκης το 2003, αναγνωρίζοντας ότι σε έναν κόσμο με αυξημένη αβεβαιότητα, η (ευρωπαϊκή) διεύρυνση αποτελεί στρατηγική επένδυση στο μέλλον και την ευημερία.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο Επίτροπος και στο γεγονός ότι η Ευρώπη αποτελεί πατρίδα ηγετικών επιχειρήσεων κατασκευών και logistics, αλλά και επενδυτών σε υποδομές, χωρίς τους οποίους ο στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί, ενώ τα Δυτικά Βαλκάνια, η Ουκρανία και η Μολδαβία μπορούν να παρέχουν το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό. «Αν συνδυάσουμε τα δυνατά σημεία των δύο πλευρών, το αποτέλεσμα θα είναι “δυνατά” έργα και πιο ταχεία σύγκλιση με τις προδιαγραφές της ΕΕ», υπογράμμισε, συμπληρώνοντας ότι χρειάζονται υποδομές που θα είναι ανθεκτικές και θα μπορούν να υποστηρίξουν και την κινητικότητα του στρατού, όποτε χρειάζεται.

Χρ. Δήμας: Η συνδεσιμότητα αφορά την ίδια την αυτονομία της ΕΕ

«Η συνδεσιμότητα δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά αφορά την ίδια τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ», επισήμανε, από την πλευρά του, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, αναφερόμενος -μεταξύ άλλων- στον Ευρωπαϊκό Διάδρομο Δυτικών Βαλκανίων και Ανατολικής Μεσογείου (WBEM), ενώ τόνισε ότι ο στόχος είναι τώρα να περάσουμε από τον σχεδιασμό των απαραίτητων έργων στην υλοποίησή τους.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα, από όπου διέρχονται σημαντικοί διάδρομοι. «Η Ελλάδα μετατρέπεται σε κόμβο, γέφυρα και κρίσιμη πύλη, που συνδέει την Ανατολική Μεσόγειο με τα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη. Η ελληνική κυβέρνηση επενδύει σε πολύ ολοκληρωμένο πλαίσιο επενδύσεων, στο πλαίσιο του (διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών) ΤΕΝ-Τ, για σύνδεση με τα διεθνή δίκτυα» σημείωσε, αναφερόμενος στον WBEM, αλλά και στον Διάδρομο Βαλτικής-Μαύρης Θάλασσας-Αιγαίου (BBA). Αντίστοιχα, σημείωσε, έργα όπως ο IMEC (Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης) καθιστούν την Ελλάδα κόμβο που μπορεί να επιφέρει προστιθέμενη αξία στην ευρύτερη περιοχή.

Κατά τον κ. Δήμα, οι μεταφορές, η ενέργεια και οι ψηφιακές υποδομές πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πυλώνες της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

Ως κόμβο ενέργειας, logistics και μεταφορών, που συνδυάζει τη δύναμη τεσσάρων λιμανιών και πολλών ψηφιακών δικτύων, χαρακτήρισε τη Βόρεια Ελλάδα ο υφυπουργός Εσωτερικών – Μακεδονίας και Θράκης, Κώστας Γκιουλέκας, επισημαίνοντας πως στόχος είναι η στενή συνεργασία με όλες τις γειτονικές χώρες.

Robert De Groot (ΕΤΕπ): Συνδεσιμότητα ίσον ανθεκτικότητα

Σημαντική όχι μόνο για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα, αλλά και για την ευρύτερη ανθεκτικότητα των χωρών σε εποχές έντονων γεωπολιτικών αναταραχών είναι η συνδεσιμότητα των μεταφορών, όπως επισήμανε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ETEπ), Robert De Groot. «Το θέμα είναι τώρα πώς θα μετατρέψουμε τον στρατηγικό σχεδιασμό σε συγκεκριμένα έργα» είπε και πρόσθεσε πως η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει συνεργασία και σαφές χαρτοφυλάκιο ώριμων έργων.

«Στην ΕΤΕπ είμαστε αρωγοί της Γεωργίας, της Μολδαβίας, της Ουκρανίας και των δυτικών Βαλκανίων, όπου επί δεκαετίες στηρίζουμε την ανθεκτικότητα και την οικονομική σύγκλιση με την ΕΕ» σημείωσε, επισημαίνοντας ότι οι μεταφορές αποτελούν τον μεγαλύτερο τομέα επενδύσεων στην περιοχή, ενώ πρόσθεσε πως το 2025 επενδύθηκαν συνολικά στην Ουκρανία περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ. «Δουλειά μας είναι να συνεχίσουμε να κάνουμε καλύτερη προετοιμασία και συντονισμό των έργων. Αυτό προαπαιτεί ότι θα συνεργαστούμε, με την πολύτιμη υποστήριξη και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αν πετύχουμε, η διασυνδεσιμότητα θα είναι η κινητήρια δύναμη της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της ευημερίας στην ευρύτερη περιοχή», κατέληξε.

M. Bowman (EBRD): Κρίσιμος παράγοντας ο στρατηγικός συντονισμός

Στα δεκάδες πρότζεκτ που υλοποιούνται μόνο στα Δυτικά Βαλκάνια στον τομέα των μεταφορών, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EBRD) αναφέρθηκε ο αρμόδιος αντιπρόεδρος του διεθνούς οργανισμού, Mark Bowman. Στοιχειοθετώντας τη σημασία του τομέα, επισήμανε ότι στην Ουκρανία οι υποδομές μεταφορών αποτέλεσαν στοίχημα για την επιβίωσή της.

«Η συνδεσιμότητα έχει να κάνει με την ανθεκτικότητα, την εμπιστοσύνη και τη βεβαιότητα ότι οι χώρες μπορούν να προοδεύσουν μαζί και αρμονικά», είπε χαρακτηριστικά, ενώ τόνισε πως χρειάζεται ο δημόσιος τομέας και η τεχνογνωσία του ιδιωτικού τομέα, καθώς κάθε επένδυση στις βιώσιμες μεταφορές δεν βασίζεται μόνο στο κεφάλαιο αλλά και σε θεσμούς, που μπορούν να σχεδιάζουν, υλοποιούν και παράγουν έργο μακροπρόθεσμα. Κατά τον ίδιο, ο στρατηγικός συντονισμός είναι κρίσιμος παράγοντας. «Θα πρέπει να δούμε ποια πρότζεκτ είναι έτοιμα να προχωρήσουν, σε ποια πρέπει να επιταχύνουμε και πώς θα προσελκύσουμε τη στήριξη και του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα», συνόψισε.

Τη σύνοδο, που πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, διοργανώνουν η Κοινότητα Μεταφορών (Transport Community), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB).

Η Κοινότητα Μεταφορών Δυτικών Βαλκανίων είναι η ευρωπαϊκή δομή της ΕΕ για την προσέγγιση των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων με την ΕΕ και τα κράτη μέλη της με τις πολιτικές συνδεσιμότητας, και πεδίο επιχειρησιακής δράσης τον Διάδρομο Δυτικών Βαλκανίων – Ανατολικής Μεσογείου (WBEM), στο πλαίσιο του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (ΤΕΝ-Τ).

Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ