Μπούγας στο ΕΡΤnews: Αναλυτικά όλες οι βασικές αλλαγές με το νέο κληρονομικό δίκαιο

Σε πλήρη αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου προχωρά το Υπουργείο Δικαιοσύνης, με τον υφυπουργό Δικαιοσύνης Γιάννη Μπούγα μιλώντας στο ΕΡΤnews και την εκπομπή ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ, να παρουσιάζει τις βασικές παρεμβάσεις και να απαντά στα κρίσιμα ζητήματα που προκύπτουν.

Το νέο πλαίσιο τίθεται σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου, με στόχο να δοθεί χρόνος προσαρμογής: «Αφήνουμε ένα χρονικό διάστημα ώστε να εξοικειωθούν ο νομικός και οικονομικός κόσμος, αλλά και οι πολίτες, καθώς οι αλλαγές είναι πολλές και σε ορισμένα σημεία αλλάζουν τη φιλοσοφία του δικαίου».

Κληρονομιά με χρέη – Τι αλλάζει

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την ευθύνη για τα χρέη:

• Μέχρι σήμερα: ο κληρονόμος ευθυνόταν και με την προσωπική του περιουσία
• Πλέον: ευθύνεται μόνο μέχρι την αξία της κληρονομιάς

Παράλληλα, προβλέπεται μεταβατική διάταξη έως τις 16 Σεπτεμβρίου, ώστε:

• Να καλυφθούν και παλαιότερες περιπτώσεις
• Να δοθεί δεύτερη ευκαιρία σε όσους έχασαν την προθεσμία απογραφής

«Δίνουμε τη δυνατότητα στους κληρονόμους να προστατευθούν και να μην βρεθούν εκτεθειμένοι με την προσωπική τους περιουσία».

Ελεύθερη συμβίωση – Δικαιώματα επιζώντος συντρόφου

Για πρώτη φορά εισάγονται ρυθμίσεις για ζευγάρια χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης:

• Δικαίωμα παραμονής στην κατοικία για 1 έτος μετά τον θάνατο
• Χρήση των κοινών αντικειμένων του σπιτιού
• Δυνατότητα κληρονομικού δικαιώματος, εφόσον:
  1. η συμβίωση διήρκεσε τουλάχιστον 3 χρόνια
  2. αποδεικνύεται δικαστικά
• Σε έλλειψη άλλων κληρονόμων, ο σύντροφος μπορεί να κληρονομήσει αντί του Δημοσίου

Νόμιμη μοίρα – Ριζική αλλαγή

Καταργείται η μέχρι σήμερα μορφή της νόμιμης μοίρας ως εμπράγματου δικαιώματος. Δηλαδή μετατρέπεται σε ενοχική αξίωση (χρηματική απαίτηση) και κατά συνέπεια οι κληρονόμοι μπορούν να καταβάλουν την αξία, χωρίς συνιδιοκτησία.

«Η παλιά μορφή λειτουργούσε αποτρεπτικά στην αξιοποίηση της περιουσίας», σημείωσε ο κ. Μπουγάς εξηγώντας ότι η αλλαγή αποσκοπεί στην αποφυγή πολυετών δικαστικών διενέξεων.

Διαθήκες – Νέες ασφαλιστικές δικλείδες

Διατηρούνται οι ιδιόχειρες διαθήκες, αλλά με περιορισμούς:

• Αποκλείονται συγκεκριμένα πρόσωπα (π.χ. εργαζόμενοι σε ιδρύματα όπου διέμενε ο διαθέτης)
• Αν διαθήκη εμφανιστεί μετά από 2 χρόνια, απαιτείται απόδειξη γνησιότητας μέσω πραγματογνωμοσύνης

Στόχος είναι να περιοριστούν τα φαινόμενα πλαστών διαθηκών.

Κληρονομικές συμβάσεις – Νέα δυνατότητα

Εισάγεται για πρώτη φορά η δυνατότητα:

• Σύναψης κληρονομικών συμβάσεων
• Μεταξύ διαθέτη και κληρονόμων ή τρίτων
• Με συμβολαιογραφική πράξη και δημοσιότητα

Η ρύθμιση θεωρείται σημαντική κυρίως για τον οικονομικό κόσμο.

Αποζημίωση για φροντίδα του θανόντος

Επιπλέον, θεσπίζεται δικαίωμα χρηματικής αποζημίωσης για όσους φρόντισαν ή περιέθαλψαν τον θανόντα. Πρόκειται για νέα πρόβλεψη που αναγνωρίζει κοινωνικές πραγματικότητες.

Καθυστερήσεις στη Δικαιοσύνη – Τι απαντά για τις ανακοπές

Ο υφυπουργός αναφέρθηκε και στο ζήτημα των μεγάλων καθυστερήσεων εκκρεμούν περίπου 37.000 υποθέσεις ανακοπών με τις 33.000 να είναι στο Πρωτοδικείο Αθηνών και οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2028 αλλά και να γίνει επαναπροσδιορισμός μέσω ψηφιακής πλατφόρμας.

«Στόχος είναι να γνωρίζουμε τον πραγματικό αριθμό υποθέσεων και να επιταχυνθεί η απονομή δικαιοσύνης» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μπούγας.

Σενάρια για αυστηροποίηση ποινών

Τέλος, ο αρμόδιος υφυπουργός διευκρίνισε ότι «η αύξηση του χρόνου έκτισης για πολυϊσοβίτες αποτελεί προσωπική άποψη του υπουργού» και δεν αποτελεί επίσημο σχεδιασμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης.