Ευρωπαίος Επίτροπος σε Μητσοτάκη: Η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στο Κράτος Δικαίου

Μήνυμα στήριξης στις μεταρρυθμίσεις που έχουν υλοποιηθεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έστειλε ο Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και το Κράτος Δικαίου, Μάικλ ΜακΓκραθ, κατά τη συνάντησή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν ζητήματα αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης, προστασίας δημοκρατικών θεσμών, με έμφαση στην προστασία των εκλογικών διαδικασιών των κρατών μελών της ΕΕ έναντι έξωθεν κακόβουλων επιρροών, και υπεύθυνης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης.

Συζητήθηκαν ακόμα οι προκλήσεις της ανωνυμίας στο διαδίκτυο, καθώς και της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους. Ο Πρωθυπουργός ενημέρωσε τον κ. ΜακΓκραθ για την πρωτοβουλία της κυβέρνησης να απαγορεύσει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών από τον Ιανουάριο του 2027.

Μητσοτάκης: Έχουμε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων

Κατά την έναρξη της συνάντησής τους, ο Πρωθυπουργός και ο Επίτροπος είχαν τον ακόλουθο διάλογο:

Κυριάκος Μητσοτάκης: Χαίρομαι πολύ που σας βλέπω, Επίτροπε. Καταλαβαίνω ότι είχατε μια εποικοδομητική συζήτηση με την ομάδα μας. Θέλω απλώς να επαναλάβω ότι λαμβάνουμε εξαιρετικά σοβαρά υπόψη τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου. Πιστεύω ότι αν εξετάσει κανείς τις επιδόσεις των τελευταίων ετών, διαπιστώνει ότι βελτιωνόμαστε συνεχώς, ενώ είμαστε επίσης σε καλό δρόμο για να ανταποκριθούμε στις προηγούμενες συστάσεις με έναν πολύ συστηματικό τρόπο.

Και βέβαια, βρισκόμαστε επίσης στην πρώτη γραμμή μιας σημαντικής, ευρείας αναθεώρησης του δικαστικού μας συστήματος. Για εμάς, η ταχύτητα απονομής των δικαστικών αποφάσεων στο παρελθόν δεν ήταν αποδεκτή, και εστιάζουμε στο να διασφαλίσουμε ότι η δικαιοσύνη θα απονέμεται με τον κατάλληλο τρόπο αλλά και εντός ενός χρονικού πλαισίου που οι πολίτες θεωρούν δίκαιο.

Θα ήθελα επίσης να σημειώσω ότι ξεκινάμε μια διαδικασία για την αναθεώρηση του Συντάγματός μας. Είμαι βέβαιος ότι η ομάδα μας σας έχει ενημερώσει. Πρόκειται για μια φιλόδοξη διαδικασία. Έχουμε μια σχετικά περίπλοκη συνταγματική διάταξη για την αναθεώρηση του Συντάγματός μας, πράγμα που σημαίνει ότι απαιτούνται δύο διαδοχικές βουλευτικές περίοδοι για την έγκριση των προτεινόμενων αλλαγών, εκ των οποίων τουλάχιστον η μία απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία, οπότε δεν πρόκειται για ένα εύκολο εγχείρημα.

Ταυτόχρονα, όμως, παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι στο να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στους πολιτικούς μας θεσμούς. Όπως γνωρίζετε, η διάβρωση της εμπιστοσύνης αποτελεί ένα γενικό πρόβλημα σε πολλές από τις δημοκρατίες μας. Δεν αφορά μόνο θεσμικά ζητήματα. Πρέπει να φροντίσουμε να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των πολιτών μας και να αντιμετωπίσουμε τις ανησυχίες τους, αλλά υπάρχουν και θεσμικές προκλήσεις που πιστεύουμε ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Για παράδειγμα, στην περίπτωσή μας, ο τρόπος με τον οποίο επιλέγεται η ηγεσία των Ανώτατων Δικαστηρίων μας είναι ένα ζήτημα που πρέπει να εξετάσουμε. Έχουμε ήδη προβεί σε μια σημαντική αλλαγή, οπότε λαμβάνουμε υπόψη τις απόψεις των ίδιων των δικαστών, οι οποίοι ψηφίζουν και καταρτίζουν μια λίστα υποψηφίων για τις θέσεις των ανώτατων δικαστών.

Πιστεύουμε όμως ότι αυτό το άρθρο πρέπει να αναθεωρηθεί, όπως και το άρθρο που αφορά την πιθανή ποινική δίωξη Υπουργών, όπου επιθυμούμε να εξαιρέσουμε το Κοινοβούλιο, το οποίο στο παρελθόν έχει πολιτικοποιηθεί σε υπέρμετρο βαθμό κατά την εξέταση αυτών των ζητημάτων, και ουσιαστικά να διασφαλίσουμε τη δίκαιη μεταχείριση των Υπουργών, με ένα «ελαφρύ» μόνο κοινοβουλευτικό «φίλτρο» όσον αφορά τη δίωξη εν ενεργεία ή πρώην Υπουργών.

Επομένως, έχουμε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Πρόκειται για ένα σημαντικό ζήτημα για εμάς, ενόψει των επόμενων εκλογών. Οι εκλογές θα διεξαχθούν το 2027 και η προεκλογική μας εκστρατεία θα βασιστεί και στις προτάσεις μας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, καθώς θεωρούμε ότι απαιτείται λαϊκή νομιμοποίηση, με την έννοια του να θέσουμε αυτά τα ζητήματα υπόψη του εκλογικού σώματος, ενόψει των επόμενων εκλογών.

Σας ευχαριστώ και πάλι θερμά για την παρουσία σας και σας καλωσορίζω.

Μάικλ ΜακΓκραθ: Έχουμε εξαιρετική συνεργασία στο Κράτος Δικαίου

Μάικλ ΜακΓκραθ: Σας ευχαριστώ θερμά, κ. Πρωθυπουργέ, για την υποδοχή. Είναι μεγάλη χαρά που βρίσκομαι εδώ, στην Αθήνα, και απολαμβάνω αυτόν τον υπέροχο ήλιο σήμερα. Όντως είχα μια εξαιρετική συνάντηση με τον Υπουργό κ. Σκέρτσο και τον Υφυπουργό κ. Μαρινάκη. Ευχαριστώ και εσάς τους δύο και τα επιτελεία σας, καθώς και το δικό μου επιτελείο, συμπεριλαμβανομένης της αναπληρώτριας επικεφαλής της Αντιπροσωπείας Μαρίζ (Κουτσουράδη) και των συναδέλφων μου από τη ΓΔ Δικαιοσύνης, που βοήθησαν να συνεργαστούμε τόσο καλά με όλους τους συναδέλφους σας για την οργάνωση αυτής της επίσκεψης.

Όπως γνωρίζετε, κ. Πρωθυπουργέ, έχω ένα ιδιαίτερα ευρύ χαρτοφυλάκιο αρμοδιοτήτων στην Επιτροπή, αλλά πιστεύω ότι είναι ένα χαρτοφυλάκιο με σημαντικό αντίκτυπο, το οποίο έχει αποκτήσει μεγαλύτερη προβολή τον τελευταίο καιρό, με έμφαση στη δημοκρατία και στην αναγνώριση των προκλήσεων και των απειλών που αντιμετωπίζει η δημοκρατία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, η υποστήριξη της Ελλάδας στην πρωτοβουλία «Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας» και στις εμβληματικές δράσεις που απορρέουν από αυτήν έχει αποδειχθεί πολύ σημαντική.

Έχουμε τώρα το Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας, το οποίο έχει τεθεί σε λειτουργία, και ενισχύουμε τη συνεργασία μεταξύ των εκλογικών αρχών. Στο μέλλον θα εκδώσουμε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε εκλογές, ένα θέμα εξαιρετικά επίκαιρο, αλλά και συστάσεις για την ασφάλεια στην πολιτική, επειδή είναι σημαντικό να διαθέτουμε ένα περιβάλλον για τους εκπροσώπους των πολιτών και τους πιθανούς υποψηφίους που να τους προσελκύει στη δημόσια ζωή, που να τους ενθαρρύνει να θέσουν τους εαυτούς τους στην υπηρεσία των πολιτών και να υπηρετήσουν στην πολιτική. Η υποστήριξή σας σε αυτό το θέμα είναι πραγματικά σημαντική.

Θα ήθελα να επισημάνω την εξαιρετική συνεργασία που έχουμε στον τομέα του κράτους δικαίου, καθώς και τη σημαντική πρόοδο που έχετε σημειώσει τα τελευταία χρόνια. Πιστεύω ότι, χωρίς αμφιβολία, οι μεταρρυθμίσεις που έχουν εφαρμοστεί και το περιβάλλον κράτους δικαίου εδώ στην Ελλάδα σάς έχουν βοηθήσει να αναπτύξετε και να ενισχύσετε την οικονομία. Και πιστεύω, χωρίς αμφιβολία, ότι αναγνωρίζεται πλέον όλο και περισσότερο ότι η βεβαιότητα όσον αφορά το κράτος δικαίου ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι επιχειρήσεις επενδύουν, αναπτύσσονται και δημιουργούν θέσεις εργασίας.

Πιστεύω ότι αυτή η σύνδεση, την οποία προβλέψαμε ρητά στην περσινή Έκθεση για το Κράτος Δικαίου στο πλαίσιο της διάστασης της ενιαίας αγοράς, ενσωματώνοντάς την στην ετήσια Έκθεση για το Κράτος Δικαίου, αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα. Και θεωρώ σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι η Ετήσια Έκθεση για το Κράτος Δικαίου δεν αποσκοπεί στο να βαθμολογεί κανέναν ή να κατατάσσει τις χώρες. Πρόκειται για μια συνεργασία.

Εμείς στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργαζόμαστε για την υποστήριξη των κρατών μελών και με πνεύμα ειλικρινούς εταιρικής σχέσης, προκειμένου να εντοπίσουμε τους τομείς στους οποίους βελτιώσεις είναι ίσως δυνατές και να μοιραστούμε μαζί σας και με όλα τα άλλα κράτη μέλη τα διδάγματα που έχουμε αντλήσει από τη συνεργασία μας και με τα 27 κράτη μέλη, καθώς και με έναν αριθμό υποψηφίων προς ένταξη χωρών. Πρόκειται, λοιπόν, για μια κοινή προσπάθεια.

Και όπως γνωρίζετε, στο πλαίσιο του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, για το οποίο έχουμε μπροστά μας δύσκολες διαπραγματεύσεις, στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε στενότερο σύνδεσμο μεταξύ αφενός του σεβασμού του κράτους δικαίου και του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και, αφετέρου, της πρόσβασης σε κονδύλια της ΕΕ. Γνωρίζουμε ότι, στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αυτό είναι κάτι που έχετε πράξει με μεγάλη επιτυχία τον τελευταίο καιρό.

Το χαρτοφυλάκιό μου καλύπτει επίσης τον τομέα της προστασίας των καταναλωτών. Θα υποβάλουμε αργότερα φέτος την Πράξη για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη (Digital Fairness Act), και η υποστήριξή σας σε αυτό θα είναι σημαντική. Φαντάζομαι ότι θα αποτελέσει ένα ενεργό από νομοθετικής πλευράς ζήτημα κατά τη διάρκεια της προεδρίας σας, το δεύτερο εξάμηνο του επόμενου έτους.

Θα εστιάζει επίσης στην καλύτερη προστασία των παιδιών στο διαδικτυακό περιβάλλον. Γνωρίζω ότι βρίσκεστε στην πρώτη γραμμή σε αυτό, ενισχύοντας αυτά τα μέτρα προστασίας εδώ στην Ελλάδα και έχετε υποβάλει σχετικές προτάσεις. Περιμένουμε πλέον τα αποτελέσματα των συστάσεων της ειδικής ομάδας για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, την οποία έχει συγκροτήσει η Πρόεδρος von der Leyen. Συνολικά, λοιπόν, θα ήθελα απλώς να εκφράσω την ικανοποίησή μου για την εξαιρετική συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και της κυβέρνησής σας.

Στο πλαίσιο αυτής της επίσκεψης, θα δώσουμε έμφαση στη δικαιοσύνη και στη συνέχιση της συνεργασίας μας για το κράτος δικαίου. Θέλω, όμως, να σας συγχαρώ για την πρόοδο που έχετε επιτύχει. Προσβλέπουμε πλέον στην ολοκλήρωση της Έκθεσης, ώστε να εγκριθεί και πάλι τον προσεχή Ιούλιο. Σας ευχαριστώ, κ. Πρωθυπουργέ.

Στη συνάντηση συμμετείχαν, από την πλευρά της κυβέρνησης, ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, η Διευθύντρια του Διπλωματικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, Πρέσβης Κατερίνα Νασίκα και η Διευθύντρια του Γραφείου Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του Πρωθυπουργού, Αριστοτελία Πελώνη.